Gran Torino của “gã cao bồi già” Clint Eastwood

Giới phê bình không tiếc lời ca ngợi tác phẩm mới nhất của Clint Eastwood, còn khán giả Bắc Mỹ cũng đã tỏ lòng yêu mến và nể phục tài năng lớn này nên tính đến cuối tháng đầu năm 2009, Gran Torino đã thu gần 150 triệu USD, trở thành phim “hốt bạc” nhất của tài tử kiêm đạo diễn Clint Eastwood. Nhiều người đã bất bình khi các viện sĩ hàn lâm điện ảnh Mỹ không dành cho Clint đề cử Oscar 2009 nam diễn viên xuất sắc nhất.

Nhưng khi đã lớn tuổi hơn, diễn viên kiêm đạo diễn kiêm nhạc sĩ jazz tài hoa từng đoạt giải Oscar này đã quyết định khoác một cái nón mới khác lạ lên người hùng trừ gian diệt ác ấy. Chẳng hạn như trong phim mới nhất của ông, Gran Torino.

Tất cả những người sành xe hơi đều biết Gran Torino là tên một kiểu xe thể thao 2 cửa sang trọng, cực mạnh của nhà Ford Motor và nó từng xuất hiện trong các phim về thanh tra cảnh sát Harry Bẩn thỉu. Và nhân vật do chính Clint Eastwood thủ diễn trong Gran Torino cũng sở hữu một chiếc Gran Torino Sport đời 1972 được tân trang, bảo dưỡng, chăm chút sáng loáng. Có lẽ nó và con chó là hai vật duy nhất mà Walt Kowalski yêu thích, chăm sóc.

Là một cựu binh từ chiến trường Triều Tiên trở về, Walt Kowalski nghĩ, sống và hành động cực kỳ bảo thủ. Lá quốc kỳ Mỹ luôn được dựng thẳng trước cửa nhà ông và súng trường, súng ngắn không bao giờ xa tầm tay ông. Vợ đã qua đời nhưng ông chẳng thân được với hai con trai, các nàng dâu và những đứa cháu. Ông cũng chẳng thèm nói chuyện với vị linh mục giáo xứ dịa phương ở thành phố Detroit huống chi nói đến chuyện đến nhà thờ xưng tội. Vì sâu trong lòng ông vẫn là vết thương chiến tranh vô hình ngày đêm dày vò, cắn xé ông.

Vậy mà đến lúc ông già khó chịu Walt Kowalski thay đổi tính tình hoàn toàn. Không chỉ ra tay cứu con gái lớn của hàng xóm mà ông còn chấp nhận quá bộ vài bước sang nhà hàng xóm ăn tiệc, che chở gia đình hàng xóm để rồi hàn gắn tình cảm với các con ruột của mình, tâm sự với linh mục, xưng tội và hy sinh tuyệt đối để toàn khu phố có được cuộc sống bình yên. Khi hy sinh, không hề có súng trong người, ông già này tự cứu mình, chuộc mọi lỗi lầm đã phạm về đức bác ái, tính khiêm nhường, sự vị tha.

Xem Gran Torino, tất cả những ai yêu thích cách làm phim bi kiểu mới của Clint Eastwood sẽ một lần nữa được mãn nguyện dù cho Gran Torino không bi hùng bằng phim chiến tranh Những lá thư từ Hiroshima, hay Mystic River (giúp Sean Penn đoạt Oscar nam diễn viên xuất sắc nhất) và không xúc động bằng phim xã hội Million dollar baby (Nữ võ sĩ trị giá triệu đôla, mang Oscar nữ diễn viên xuất sắc nhất thứ hai về cho Hilary Swank).

Nếu thực tế diễn ra đúng như tin đồn, rằng Clint Eastwood sẽ nghỉ hưu (nay đã 78 tuổi, năm 2008 còn là đạo diễn của phim hình sự căng thẳng Changeling, đóng cạnh Angelina Jolie, được đề cử Oscar 2009 với phim này) ở nghề diễn viên sau khi hoàn tất Gran Torino, thì quả thực đây là một tác phẩm rất xứng đáng được gọi là “Bài ca con thiên nga” của ông. Ông sẽ chỉ còn hành nghề đạo diễn, sắp tới đây sẽ thực hiện một phim về môn bóng bầu dục ở đất nước Nam Phi thời chủ nghĩa Apartheid.

Điều đáng kể không kém là tác giả kịch bản phim Gran Torino là Nick Schenk, một cư dân Minnesota mà trước đó chưa hề một lần viết kịch bản phim truyện nào cả! Phụ việc soạn kịch bản với anh là Dave Johannson, bạn thân của em trai Nick Schenk. “Dave cũng không phải là kịch tác gia, anh ta là nhân viên bán lò ga cho một công ty khí đốt”, Nick cho biết. Khi kịch bản đã hoàn tất, Nick gửi nó cho hai nhà sản xuất trẻ xem thử.

Jenette Kahn và Adam Richman quyết định lấy tiền riêng của mình để mua quyền làm phim từ kịch bản này. Nhưng những nhân vật thực sự có tiền và thế lực để biến kịch bản thành phim đều sau đó từ chối. Mãi sau này Nick mới gặp được Bill Gerber, một nhà sản xuất đã có nhiều lần làm việc với Clint Eastwood. Và chỉ sau một lần xem qua, Clint Eastwood đã khẳng định sẽ làm phim Gran Torino theo kịch bản của Nick Schenk và Dave Johannson.

Clint đã hoàn tất phim sau 33 ngày thu hình hồi tháng 6 và tháng 7/2008 với kinh phí chưa đến 30 triệu USD, không sửa một từ nào trong kịch bản ngoại trừ đổi bối cảnh từ Minneapolis sang Detroit. Một lần nữa Clint Eastwood chứng minh rằng ông thích tạo cơ hội cho các tài năng trẻ, hoàn toàn vô danh như đã làm với kịch tác gia John Lee Hancock với phim hình sự A perfect world (Một thế giới hoàn hảo, có diễn xuất của Kevin Costner) và với kịch tác gia David Peoples trong phim cao bồi Unforgiven (Không khoan nhượng, đoạt Oscar 1993).

Nick Schenk thì đã có phần thưởng giá trị. Đó là giải kịch bản nguyên thủy xuất sắc nhất của Ủy ban quốc gia phê bình phim (National Board of Review), còn Clint thì được tổ chức này bình chọn là nam diễn viên xuất sắc nhất.