Đề xuất bổ sung Quyền rút vốn đặc biệt vào dự trữ ngoại hối nhà nước

Theo dự thảo, Quyền rút vốn đặc biệt (Special Drawing Rights - SDR) do Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) phân bổ sẽ được bổ sung vào Quỹ dự trữ ngoại hối nhà nước.

SDR là tài sản dự trữ quốc tế do IMF phát hành nhằm tăng cường nguồn lực dự trữ và hỗ trợ thanh khoản cho các quốc gia thành viên.

Ngân hàng Nhà nước cho rằng việc bổ sung loại tài sản này sẽ hoàn thiện cơ chế quản lý, hạch toán và sử dụng SDR theo hướng phù hợp với thông lệ quốc tế cũng như thực tiễn quản lý tại Việt Nam.

Dự thảo cũng sửa đổi quy định về phối hợp quản lý nguồn ngoại tệ giữa Bộ Tài chính và Ngân hàng Nhà nước.

Theo đó, Bộ Tài chính tiếp tục gửi nguồn ngoại tệ của Kho bạc Nhà nước tại Ngân hàng Nhà nước, ngoại trừ một số trường hợp đặc biệt theo quy định.

Bộ Tài chính sẽ trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt hạn mức ngoại tệ cần giữ lại để đáp ứng nhu cầu chi ngân sách. Phần ngoại tệ còn lại sẽ được chuyển bổ sung vào dự trữ ngoại hối nhà nước.

Đồng thời, dự thảo bổ sung cơ chế xử lý trong trường hợp ngân sách nhà nước thiếu hụt nguồn ngoại tệ, qua đó làm rõ hơn việc điều phối và cân đối nguồn vốn giữa các cơ quan liên quan.

Một nội dung đáng chú ý khác là việc sửa đổi nguyên tắc đầu tư đối với vàng thuộc dự trữ ngoại hối nhà nước theo hướng nâng cao hiệu quả sinh lời.

Bên cạnh các nghiệp vụ mua, bán và hoán đổi hiện hành, Ngân hàng Nhà nước đề xuất bổ sung công cụ quyền chọn ngoại tệ và quyền chọn vàng để tăng tính linh hoạt trong hoạt động can thiệp thị trường.

Theo cơ quan soạn thảo, việc đa dạng hóa công cụ điều hành sẽ giúp nâng cao khả năng ứng phó trước những biến động ngày càng phức tạp của thị trường tài chính và tiền tệ.

Dự thảo cũng đề xuất trao thêm thẩm quyền cho Thống đốc Ngân hàng Nhà nước trong hoạt động can thiệp thị trường ngoại hối và thị trường vàng.

Thay vì phải xây dựng cơ chế can thiệp theo từng giai đoạn, Thống đốc sẽ được quyết định phương án can thiệp khi cần thiết trên cơ sở mục tiêu điều hành chính sách tiền tệ, diễn biến thị trường ngoại hối, thị trường vàng và tình hình thanh khoản của đồng Việt Nam.

Theo Ngân hàng Nhà nước, quy định mới sẽ giúp cơ quan điều hành phản ứng nhanh hơn trước các biến động của thị trường.

Dự thảo cũng bổ sung quy định về giao dịch ngoại tệ giữa dự trữ ngoại hối chính thức với các tổ chức tín dụng trong trường hợp xảy ra hiện tượng rút tiền hàng loạt.

Theo đó, Ngân hàng Nhà nước có thể thực hiện các giao dịch ngoại tệ nhằm hỗ trợ thanh khoản cho các tổ chức tín dụng theo quy định của Thống đốc.

Quy định này được xây dựng nhằm cụ thể hóa Luật Các tổ chức tín dụng năm 2024, góp phần tăng cường khả năng bảo đảm an toàn hệ thống ngân hàng.

Ngoài các nội dung trên, dự thảo còn sửa đổi quy định về sử dụng Quỹ bình ổn tỷ giá và quản lý thị trường vàng.

Nguồn ngoại hối của quỹ sẽ được sử dụng linh hoạt hơn để phục vụ các hoạt động của Ngân hàng Nhà nước như thanh toán chi phí ở nước ngoài, đóng góp cho các tổ chức quốc tế, mua sắm trang thiết bị, phần mềm, thuê chuyên gia và thực hiện các nhiệm vụ quản lý, điều hành khác.

Theo Ngân hàng Nhà nước, những sửa đổi lần này nhằm hoàn thiện khuôn khổ pháp lý về quản lý dự trữ ngoại hối, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực dự trữ, đồng thời tăng tính chủ động trong điều hành chính sách tiền tệ trước những biến động của kinh tế và tài chính toàn cầu.

Sau hơn 10 năm thực hiện, Nghị định số 50/2014/NĐ-CP đã tạo nền tảng pháp lý quan trọng cho công tác quản lý dự trữ ngoại hối, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô và nâng cao năng lực điều hành của Ngân hàng Nhà nước. Tính đến ngày 18/6/2026, quy mô dự trữ ngoại hối của Việt Nam đạt gần 87,6 tỷ USD, trong khi mức cao nhất từng ghi nhận là hơn 111,8 tỷ USD vào đầu năm 2022.

Văn Tùng