Quy định mới về hoạt động bay có hiệu lực từ ngày 1/7

Theo Nghị định, mọi hoạt động bay tại sân bay phải tuân thủ huấn lệnh của cơ sở cung cấp dịch vụ không lưu (ATS), quy chế bay, phương thức bay, phương thức hoạt động và quy trình khai thác đã được công bố. Các tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động bay có trách nhiệm phối hợp bảo đảm an toàn, an ninh, duy trì năng lực khai thác và xử lý kịp thời các tình huống bất thường, khẩn nguy.

Đối với sân bay dùng chung, việc xây dựng và ban hành quy chế bay, phương thức bay và phương thức hoạt động phải phù hợp với thẩm quyền quản lý sân bay, đồng thời đáp ứng yêu cầu về quốc phòng, an ninh và an toàn hàng không.

Cụ thể, đối với sân bay dùng chung thuộc phạm vi quản lý của Bộ Xây dựng, Cục Hàng không Việt Nam công bố phương thức bay và phương thức hoạt động sau khi có ý kiến của Quân chủng Phòng không - Không quân và các cơ quan liên quan. Với sân bay thuộc Bộ Quốc phòng quản lý, Quân chủng Phòng không - Không quân ban hành quy chế bay sau khi thống nhất với Cục Hàng không Việt Nam. Trường hợp sân bay thuộc Bộ Công an quản lý, cơ quan có thẩm quyền của Bộ Công an sẽ ban hành quy chế bay trên cơ sở tham khảo ý kiến của Quân chủng Phòng không - Không quân và Cục Hàng không Việt Nam.

Ngoài ra, Cục Hàng không Việt Nam có trách nhiệm công bố trong AIP Việt Nam các phương thức bay, phương thức hoạt động và dữ liệu khai thác phục vụ hoạt động hàng không dân dụng tại các sân bay dùng chung theo quy định về tin tức hàng không. Việc tổ chức hoạt động bay tại các sân bay này phải tuân thủ quy chế, phương thức đã được ban hành và cơ chế phối hợp giữa hàng không dân dụng với lực lượng vũ trang.

Nghị định cũng phân định cụ thể thẩm quyền cấp, sửa đổi và hủy bỏ phép bay giữa các cơ quan quản lý nhà nước.

Theo đó, Cục Lãnh sự (Bộ Ngoại giao) chịu trách nhiệm cấp phép đối với các chuyến bay chuyên cơ nước ngoài chở lãnh đạo cấp cao đến Việt Nam, các chuyến bay phục vụ hoạt động đối ngoại và các chuyến bay hộ tống, tiền trạm liên quan.

Cục Tác chiến (Bộ Tổng Tham mưu, Bộ Quốc phòng) được giao thẩm quyền đối với các chuyến bay quân sự thực hiện hoạt động bay dân dụng, các chuyến bay tìm kiếm cứu nạn bằng tàu bay quân sự, vận chuyển vũ khí, dụng cụ chiến tranh bằng tàu bay dân dụng, các chuyến bay ngoài đường hàng không và một số hoạt động bay đặc thù khác.

Đối với tàu bay của Bộ Công an phục vụ công vụ và nhiệm vụ bảo đảm an ninh, trật tự, việc cấp, sửa đổi và hủy bỏ phép bay thuộc thẩm quyền của cơ quan có thẩm quyền thuộc Bộ Công an.

Trong khi đó, Cục Hàng không Việt Nam thực hiện cấp phép đối với hầu hết các chuyến bay dân dụng tại Việt Nam, bao gồm chuyến bay tìm kiếm cứu nạn bằng tàu bay dân dụng, chuyên cơ của Việt Nam do hãng hàng không trong nước khai thác và các chuyến chuyên cơ nước ngoài không thuộc diện do Bộ Ngoại giao cấp phép.

Đáng chú ý, Nghị định giao Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam thực hiện cấp, sửa đổi hoặc hủy bỏ phép bay ngoài giờ hành chính, ngày nghỉ và ngày lễ đối với một số trường hợp cấp bách, như chuyến bay phục vụ sửa chữa tàu bay, tìm kiếm cứu nạn, cấp cứu y tế, chuyển sân, kiểm tra kỹ thuật, chuyến bay công vụ, chuyến bay nhân đạo và một số trường hợp điều chỉnh nội dung giấy phép bay.

Bên cạnh đó, trong tình huống khẩn cấp nhằm bảo đảm an toàn bay, kiểm soát viên không lưu trực tiếp điều hành chuyến bay được quyền ban hành hiệu lệnh thay đổi kế hoạch bay đối với tàu bay đang hoạt động. Cơ sở điều hành bay phải thông báo ngay cho Trung tâm Quản lý điều hành bay khu vực có liên quan.

Nghị định cũng quy định Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam có trách nhiệm tiếp nhận, xem xét và phản hồi kế hoạch bay không lưu cũng như kế hoạch thực hiện chuyến bay theo quy định. Thông báo phản hồi trong các trường hợp này có giá trị thay thế phép bay.

Nghị định số 222/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2026.

Hùng Nguyễn