Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành bộ tiêu chí đánh giá nền tảng AI hỗ trợ công vụ
Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ vừa ký ban hành Quyết định số 2847/QĐ-BKHCN về Bộ tiêu chí đánh giá Nền tảng Trí tuệ nhân tạo (AI) hỗ trợ công vụ ở phạm vi quốc gia. Đây là cơ sở để lựa chọn, thử nghiệm và triển khai các nền tảng AI phục vụ hoạt động quản lý nhà nước, đồng thời thúc đẩy xây dựng hạ tầng AI dùng chung trên phạm vi cả nước.
Theo Bộ Khoa học và Công nghệ, nền tảng AI hỗ trợ công vụ được định hướng là hạ tầng số phục vụ cán bộ, công chức, viên chức trong quá trình thực thi nhiệm vụ, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, điều hành và thúc đẩy chuyển đổi số khu vực công.
Một trong những nguyên tắc cốt lõi của Bộ tiêu chí là AI chỉ đóng vai trò hỗ trợ tham mưu, tổng hợp, phân tích và cung cấp thông tin tham khảo. Quyền quyết định cuối cùng và trách nhiệm pháp lý trong hoạt động quản lý nhà nước vẫn thuộc về cán bộ, công chức, viên chức có thẩm quyền.
Bộ tiêu chí cũng yêu cầu nền tảng AI chỉ được khai thác dữ liệu từ các văn bản quy phạm pháp luật đã được công bố công khai. Mọi kết quả trả lời phải dẫn chiếu đầy đủ đến điều, khoản, điểm của văn bản pháp luật liên quan nhằm bảo đảm tính minh bạch và khả năng kiểm chứng. Đồng thời, AI không được sử dụng để xử lý hồ sơ, tài liệu hoặc thông tin thuộc danh mục bí mật nhà nước.
Bộ tiêu chí gồm hai nhóm với tổng điểm tối đa 100 điểm. Trong đó, nhóm tiêu chí chung có 35 điểm, tập trung đánh giá các yêu cầu về tuân thủ pháp luật, an toàn và đạo đức AI, bảo vệ dữ liệu cá nhân, an ninh mạng, năng lực hạ tầng và khả năng kiểm soát rủi ro.
Nhóm tiêu chí hỗ trợ công vụ theo lĩnh vực quản lý nhà nước chiếm 65 điểm, đánh giá năng lực tổng hợp, phân tích, giải thích và hướng dẫn nghiệp vụ của nền tảng AI trên cơ sở hệ thống văn bản quy phạm pháp luật thuộc từng lĩnh vực.
Bộ tiêu chí được áp dụng để đánh giá khả năng hỗ trợ công vụ trong phạm vi 14 bộ, 3 cơ quan ngang bộ và 34 địa phương.
Theo quy định, nền tảng AI phải đạt tối thiểu 70 điểm, đồng thời đạt ít nhất 50% số điểm của nhóm tiêu chí chung và không có tiêu chí bị điểm liệt mới đủ điều kiện triển khai chính thức. Các nền tảng đạt từ 50 đến dưới 70 điểm được phép tham gia giai đoạn thử nghiệm và phải hoàn thiện để đánh giá lại sau hai tháng.
Một điểm đáng chú ý của Bộ tiêu chí là yêu cầu cao về năng lực tự chủ công nghệ. Theo đó, nền tảng AI sẽ không đủ điều kiện tham gia thử nghiệm nếu không sử dụng mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) tiếng Việt do doanh nghiệp Việt Nam làm chủ công nghệ, đồng thời hạ tầng huấn luyện, suy luận và cung cấp dịch vụ phải được triển khai tại Việt Nam.
Các tiêu chí cũng yêu cầu nền tảng phải làm chủ mô hình AI, dữ liệu huấn luyện tiếng Việt được thu thập và xử lý hợp pháp, có đội ngũ nghiên cứu phát triển trong nước và hệ thống hạ tầng tính toán đặt tại Việt Nam. Định hướng này nhằm thúc đẩy phát triển các nền tảng AI "Make in Vietnam", từng bước nâng cao năng lực tự chủ công nghệ và bảo đảm chủ quyền dữ liệu quốc gia.
Ngoài yêu cầu về công nghệ, nền tảng AI phải đáp ứng khả năng phục vụ tối thiểu 5.000 người dùng đồng thời trong giai đoạn thử nghiệm và 50.000 người dùng khi triển khai chính thức.
Đáng chú ý, hệ thống phải có khả năng trả lời và phân tích các quy định pháp luật theo từng lĩnh vực quản lý, cảnh báo khi câu hỏi vượt quá phạm vi dữ liệu được phép khai thác, đồng thời không được tạo ra căn cứ pháp lý hoặc quy định không có trong hệ thống văn bản hiện hành. Bên cạnh đó, nền tảng cần phát hiện và cảnh báo các trường hợp chồng chéo, mâu thuẫn hoặc chưa thống nhất giữa các văn bản quy phạm pháp luật.
Việc ban hành Bộ tiêu chí được kỳ vọng sẽ tạo hành lang kỹ thuật và pháp lý thống nhất cho quá trình ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong khu vực công, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, chất lượng phục vụ người dân và thúc đẩy xây dựng nền hành chính số hiện đại.