Ông Chín Kiều - người đặt nền móng cho ngành sản xuất dây và cáp điện Việt Nam

Ở tuổi 99, người doanh nhân từng góp phần khai mở ngành sản xuất dây và cáp điện Việt Nam vẫn giữ được sự minh mẫn đáng kinh ngạc. Ông đọc báo hằng ngày, nhớ rõ những câu chuyện của hơn nửa thế kỷ trước và kể lại một cách mạch lạc về những năm tháng lập nghiệp, về một thời kỳ mà ngành công nghiệp điện Việt Nam còn ở buổi bình minh.

Ngồi giữa những người đồng nghiệp và hậu duệ của ngành dây cáp điện hôm nay, ông Chín Kiều chậm rãi kể về những ngày đầu của thập niên 1960, khi đất nước còn nhiều khó khăn, hạ tầng điện lực chưa phát triển, còn phần lớn vật tư, thiết bị điện phải phụ thuộc vào nguồn nhập khẩu.

Từ nhu cầu thực tiễn đó, ông đã quyết định dấn thân vào lĩnh vực sản xuất dây và cáp điện - một ngành nghề mới mẻ và đầy thách thức vào thời điểm ấy.

Ông là người sáng lập Công ty VIDICO, một trong những doanh nghiệp tiên phong của Việt Nam trong lĩnh vực sản xuất dây và cáp điện. Từ một cơ sở ban đầu với vô vàn khó khăn về vốn, kỹ thuật và thị trường, VIDICO từng bước phát triển thành thương hiệu có uy tín, cung cấp sản phẩm cho nhiều công trình dân dụng và công nghiệp tại miền Nam.

Những người cùng thời vẫn nhớ đến ông như một nhà công nghiệp có tầm nhìn xa, luôn tin rằng người Việt Nam hoàn toàn có thể làm chủ công nghệ và sản xuất những sản phẩm chất lượng không thua kém hàng ngoại nhập.

Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, nhưng khi nhắc đến VIDICO, ánh mắt ông vẫn ánh lên niềm tự hào. “Ngày đó mình làm từ con số không. Cái gì cũng phải tự học, tự tìm hiểu, tự gây dựng”.

Đó không chỉ là câu chuyện của một doanh nghiệp, mà còn là câu chuyện về tinh thần khai phá của thế hệ doanh nhân Việt Nam đầu tiên trong lĩnh vực công nghiệp.

Những người có mặt hôm ấy đều đồng tình rằng, nếu nói về lịch sử ngành dây và cáp điện Việt Nam, cái tên Lê Văn Kiều xứng đáng được ghi nhận như một trong những người đặt viên gạch nền móng đầu tiên.

Không phải ngẫu nhiên mà nhiều thế hệ doanh nghiệp trong ngành vẫn kính trọng gọi ông là “ông tổ ngành dây và cáp điện Việt Nam”.

Nhưng cuộc đời của người tiên phong ấy không chỉ có những năm tháng phát triển rực rỡ.

Ông kể lại những biến động sau năm 1975 bằng giọng điềm đạm của người đã đi qua gần trọn một thế kỷ lịch sử.

Có những lô hàng đang trên đường vận chuyển thì thời cuộc thay đổi. Có những khoản đầu tư không thể thu hồi. Có những tài sản được gây dựng bằng cả đời người rồi phải chuyển giao cho Nhà nước theo chủ trương chung.

Ông nhớ: “Có những chuyến hàng đi rồi, không lấy được nữa. Hàng mất, tiền cũng mất”.

Nhưng điều khiến những người trẻ ngồi nghe xúc động là ông không hề kể bằng sự tiếc nuối hay oán trách.

Ông bình thản nói về việc công hiến doanh nghiệp cho Nhà nước như một phần của lịch sử mà thế hệ mình phải trải qua.

“Tới lúc đó thì mình phải chấp hành. Quan trọng là ngành nghề vẫn còn, nhà máy vẫn hoạt động”.

Sau khi bàn giao, ông vẫn tiếp tục tham gia điều hành sản xuất trong một thời gian để duy trì hoạt động của nhà máy.

Đó là cách ông gìn giữ tâm huyết của mình với ngành điện, ngay cả khi không còn là chủ doanh nghiệp.

Gần một thế kỷ cuộc đời, ông Chín Kiều đã chứng kiến những biến đổi lớn lao của đất nước: từ thời thuộc địa, chiến tranh, thống nhất đất nước, thời kỳ bao cấp cho đến công cuộc đổi mới và hội nhập quốc tế.

Ông từng học tiếng Pháp, từng đi nhiều nơi, từng xây dựng doanh nghiệp từ hai bàn tay trắng, từng trải qua những thăng trầm mà nhiều thế hệ hôm nay chỉ còn được biết qua sách vở.

Ấy vậy mà điều còn đọng lại nơi ông không phải là những thành công vật chất.

Đó là niềm tự hào khi nhìn thấy ngành dây và cáp điện Việt Nam hôm nay đã phát triển mạnh mẽ, có những doanh nghiệp lớn, có những thương hiệu vươn ra thị trường quốc tế và có những thế hệ kỹ sư, doanh nhân trẻ đang tiếp tục con đường mà lớp người đi trước đã mở lối.

Buổi gặp kết thúc khi mặt trời đã ngả chiều. Các thành viên trong đoàn lần lượt chụp ảnh lưu niệm với người được xem là chứng nhân sống của ngành dây và cáp điện Việt Nam.

Ở tuổi 99, ông Chín Kiều vẫn nở nụ cười hiền hậu, ánh mắt sáng và giọng nói đầy nhiệt huyết khi nhắc về công việc mà ông đã dành cả đời theo đuổi.

Cuộc đời của ông là câu chuyện về ý chí lập nghiệp, về tinh thần dấn thân của doanh nhân Việt Nam và về trách nhiệm đối với đất nước trong những bước ngoặt của lịch sử.

Và trên hết, đó là câu chuyện về một con người đã góp phần đặt những viên gạch đầu tiên cho ngành sản xuất dây và cáp điện Việt Nam - một ngành công nghiệp âm thầm nhưng giữ vai trò quan trọng trong tiến trình hiện đại hóa đất nước.

Tên tuổi ông Lê Văn Kiều, ông Chín Kiều, sẽ luôn được nhắc đến với sự trân trọng như một trong những người khai mở và đặt nền móng cho ngành dây và cáp điện Việt Nam từ những năm 1960 của thế kỷ trước.

Xuân Lộc