Bán hàng ở Trung Đông và Nam Á, quan trọng vẫn là mở thị trường
Tại Hội thảo “Cơ hội và giải pháp thúc đẩy xuất khẩu các ngành hàng chủ lực sang thị trường Trung Đông và Nam Á trong bối cảnh các FTA mới” do Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) tổ chức chiều 12/6, nhiều chuyên gia cho rằng, số doanh nghiệp Việt Nam hiện diện ổn định tại khu vực này chưa nhiều.
UAE và cánh cửa vào khu vực
Theo ông Vũ Minh Tâm - Trưởng phòng Tổng hợp chính sách, Cục Xuất nhập khẩu, các FTA mới đang tạo thêm dư địa cho hàng hóa Việt Nam tiếp cận khu vực này. CEPA với UAE và VIFTA với Israel đã bước vào giai đoạn thực thi. Bên cạnh đó là tiến trình đàm phán Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - GCC (VGFTA) và nâng cấp Hiệp định Thương mại hàng hóa ASEAN - Ấn Độ (AITIGA).
Các FTA được kỳ vọng sẽ tạo thêm lợi thế cạnh tranh cho hàng hóa Việt Nam thông qua việc cắt giảm thuế quan và đơn giản hóa nhiều thủ tục thương mại. Riêng với CEPA, nhiều mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam sang UAE sẽ được hưởng mức thuế ưu đãi theo lộ trình, qua đó giúp doanh nghiệp cải thiện khả năng cạnh tranh về giá trong bối cảnh chi phí logistics và chi phí tiếp cận thị trường ngày càng gia tăng.
Tuy nhiên, ưu đãi thuế quan mới chỉ là điểm khởi đầu. Để tận dụng được lợi thế từ các FTA, doanh nghiệp vẫn phải đáp ứng các yêu cầu về xuất xứ hàng hóa, tiêu chuẩn kỹ thuật, hệ thống phân phối và năng lực hiện diện tại thị trường sở tại. Đặc biệt là khả năng mở rộng không gian thị trường.
Về thị trường UAE, Ông Trương Xuân Trung - Phụ trách Thương vụ Việt Nam tại UAE cho biết, nhiều năm nay UAE đã đóng vai trò trung tâm trung chuyển của cả khu vực. Nếu chỉ bán hàng theo từng lô nhỏ và từng hợp đồng riêng lẻ thì rất khó tạo dựng chỗ đứng lâu dài.
Việc xây dựng quan hệ với các nhà nhập khẩu, nhà phân phối hoặc từng bước hình thành mạng lưới hiện diện tại UAE có thể mở thêm cơ hội tiếp cận nhiều thị trường lân cận. Bên cạnh UAE, DN cũng cần quan tâm đến thị trường Halal.
Theo ông Trung, nhu cầu nhập khẩu thực phẩm tại các quốc gia GCC vẫn ở mức cao, trong khi quy mô kinh tế Halal toàn cầu tiếp tục mở rộng. Đây là cơ hội đối với các ngành hàng thế mạnh của Việt Nam như nông sản, thực phẩm chế biến và thủy sản.
Tuy nhiên, cơ hội thị trường không tự chuyển thành đơn hàng. “FTA là điều kiện cần, còn doanh nghiệp mới là điều kiện đủ. Ưu đãi thuế quan sẽ không tự chuyển thành đơn hàng nếu doanh nghiệp không đầu tư cho quy tắc xuất xứ, tiêu chuẩn quốc tế và năng lực cạnh tranh”, ông Tâm nhấn mạnh.
Chứng nhận chưa phải đích đến
Theo bà Trần Thị Thùy Trang - đại diện Cục Xuất nhập khẩu, khi tiếp cận khu vực Trung Đông, nhiều doanh nghiệp vẫn xem chứng nhận Halal là tấm vé để bước vào thị trường Hồi giáo. Tuy nhiên, để đáp ứng các yêu cầu của thị trường này, doanh nghiệp phải chuẩn bị từ rất sớm, từ vùng nguyên liệu, quy trình sản xuất đến hệ thống kiểm soát chất lượng. Trong nhiều trường hợp, khâu vận chuyển và bảo quản cũng ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng đáp ứng tiêu chuẩn của sản phẩm.
Theo bà Trang, một vấn đề khác là hệ thống phân phối. Doanh nghiệp mới tham gia thị trường có thể bắt đầu bằng việc hợp tác với các nhà nhập khẩu hoặc nhà phân phối địa phương, thay vì đặt mục tiêu ngay lập tức đưa sản phẩm vào các chuỗi bán lẻ lớn.
Trước những biến động địa chính trị tại Trung Đông thời gian qua khiến chi phí vận tải tăng lên, thời gian giao hàng kéo dài hơn và tạo thêm áp lực cho các chuỗi cung ứng, ông Trung cũng khuyến cáo: "DN cần chuẩn bị các phương án logistics thay thế, cập nhật thường xuyên thông tin thị trường và xây dựng quan hệ dài hạn với đối tác địa phương được xem là những việc cần làm trong giai đoạn hiện nay".