Sắp ban hành hướng dẫn hỗ trợ 1.000 doanh nghiệp tiên phong giai đoạn 2026 - 2030
Bộ Tài chính đang hoàn thiện thông tư hướng dẫn triển khai Chương trình phát triển 1.000 doanh nghiệp tiên phong giai đoạn 2026 - 2030, nhằm hình thành lực lượng doanh nghiệp tư nhân có năng lực dẫn dắt thị trường, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Chương trình được kỳ vọng sẽ tạo ra những doanh nghiệp đầu tàu trong các ngành kinh tế trọng điểm, đồng thời góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của khu vực kinh tế tư nhân trong bối cảnh chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng.
Theo định hướng của Chính phủ, đến năm 2030 Việt Nam phấn đấu phát triển 1.000 doanh nghiệp tiên phong có khả năng dẫn dắt thị trường, lan tỏa công nghệ và tạo động lực tăng trưởng cho nền kinh tế. Trong số đó, mục tiêu đặt ra là hình thành 20 doanh nghiệp quy mô lớn tham gia chuỗi giá trị toàn cầu, tối thiểu 200 doanh nghiệp tăng trưởng nhanh và khoảng 15% doanh nghiệp do phụ nữ làm chủ.
Đại diện Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và Kinh tế tập thể cho biết chương trình sẽ tập trung lựa chọn những doanh nghiệp có nền tảng công nghệ, năng lực đổi mới sáng tạo, chiến lược phát triển rõ ràng và khả năng liên kết chuỗi giá trị. Thay vì hỗ trợ dàn trải, chính sách mới hướng đến phân bổ nguồn lực có trọng tâm nhằm tạo ra những doanh nghiệp đủ sức cạnh tranh ở quy mô khu vực và quốc tế.
Một trong những nội dung đáng chú ý của chương trình là cơ chế hỗ trợ tài chính và tín dụng.
Theo dự thảo, các doanh nghiệp thuộc diện hỗ trợ sẽ được tạo điều kiện tiếp cận nguồn vốn dựa trên phương án sản xuất kinh doanh, dòng tiền, chuỗi giá trị hoặc các loại tài sản hình thành trong tương lai. Đặc biệt, các tài sản vô hình như bằng sáng chế, quyền sở hữu trí tuệ hay công nghệ cũng được xem xét trong quá trình thẩm định tín dụng.
Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm tháo gỡ khó khăn về vốn cho các doanh nghiệp đổi mới sáng tạo, vốn thường gặp hạn chế khi tiếp cận tín dụng theo các tiêu chí truyền thống.
Bên cạnh đó, doanh nghiệp còn được hỗ trợ về thủ tục đầu tư, hải quan, niêm yết chứng khoán, thử nghiệm và kiểm định sản phẩm, cũng như các hoạt động xúc tiến thương mại và phát triển thị trường.
Không chỉ hỗ trợ vốn, chương trình còn hướng đến việc tạo điều kiện cho doanh nghiệp tiếp cận thị trường thông qua cơ chế đặt hàng và mua sắm công.
Theo đó, các sản phẩm, dịch vụ do doanh nghiệp tiên phong phát triển, đặc biệt trong lĩnh vực công nghệ, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và kinh doanh bền vững, sẽ được ưu tiên xem xét trong các chương trình mua sắm, đặt hàng của cơ quan nhà nước.
Các chuyên gia đánh giá đây là giải pháp quan trọng giúp doanh nghiệp có thêm cơ hội thương mại hóa sản phẩm, đồng thời khuyến khích đầu tư vào nghiên cứu, phát triển công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Một điểm mới khác của chương trình là việc ứng dụng nền tảng số trong quản lý và triển khai chính sách hỗ trợ.
Theo dự thảo, doanh nghiệp có thể đăng ký nhu cầu hỗ trợ trên cổng thông tin điện tử và lựa chọn các dịch vụ phù hợp thông qua cơ chế thẻ hỗ trợ điện tử. Mô hình này được kỳ vọng sẽ nâng cao tính minh bạch, giảm thủ tục hành chính và giúp doanh nghiệp chủ động tiếp cận các chính sách hỗ trợ của Nhà nước.
Cách tiếp cận mới cũng phù hợp với xu hướng chuyển đổi số trong quản lý nhà nước, góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực hỗ trợ doanh nghiệp.
Song song với chương trình phát triển doanh nghiệp tiên phong, Bộ Tài chính cũng đang lấy ý kiến dự thảo chương trình đào tạo, bồi dưỡng 10.000 giám đốc điều hành đến năm 2030.
Chương trình được thiết kế theo hướng thực tiễn, tập trung vào năng lực điều hành và quản trị doanh nghiệp thay vì chỉ đào tạo lý thuyết. Các học viên sẽ được tham gia các chương trình cố vấn 1-1, xây dựng kế hoạch hành động sau đào tạo và kết nối với mạng lưới chuyên gia, nhà quản lý doanh nghiệp.
Theo Bộ Tài chính, việc nâng cao chất lượng đội ngũ lãnh đạo doanh nghiệp là một trong những điều kiện quan trọng để khu vực kinh tế tư nhân phát triển bền vững và nâng cao năng lực cạnh tranh trong giai đoạn mới.
Hiện khu vực kinh tế tư nhân đóng góp hơn một nửa GDP và tạo việc làm cho phần lớn lực lượng lao động trong nền kinh tế. Việc xây dựng lực lượng doanh nghiệp tiên phong được kỳ vọng sẽ tạo ra những hạt nhân tăng trưởng mới, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và nâng cao năng suất lao động.
Trong bối cảnh cạnh tranh quốc tế ngày càng gay gắt, các chính sách hỗ trợ có trọng tâm được xem là bước đi cần thiết nhằm giúp doanh nghiệp Việt Nam nâng cao vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu, đồng thời đóng góp nhiều hơn cho tăng trưởng kinh tế trong những năm tới.