TP.HCM đặt mục tiêu nền kinh tế 800 tỷ USD vào năm 2050
TP.HCM đang xây dựng Quy hoạch tổng thể với tầm nhìn 100 năm nhằm định hình mô hình phát triển mới cho siêu đô thị lớn nhất cả nước. Trong đó, mục tiêu nổi bật được đặt ra là đưa quy mô nền kinh tế thành phố đạt khoảng 800 tỷ USD vào năm 2050, trở thành trung tâm tài chính, đổi mới sáng tạo, logistics và kinh tế biển hàng đầu khu vực.
Thông tin được đưa ra tại hội thảo “Quy hoạch tổng thể TP.HCM - tầm nhìn 100 năm” do HĐND TP.HCM tổ chức ngày 2/6. Đây là diễn đàn khoa học đầu tiên trong quá trình xây dựng quy hoạch tổng thể thành phố theo Nghị quyết số 260/2025 của Quốc hội và Nghị quyết số 09-NQ/TW của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển TP.HCM trong kỷ nguyên mới.
Phát biểu tại hội thảo, Chủ tịch HĐND TP.HCM Võ Văn Minh cho biết việc xây dựng quy hoạch tổng thể có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc xác định các chiến lược phát triển đột phá, tái cấu trúc không gian phát triển, phân bổ hợp lý các nguồn lực và nâng cao năng lực cạnh tranh của thành phố trong dài hạn.
Theo ông, quy hoạch không chỉ giải quyết các bài toán về hạ tầng, dân cư hay sử dụng đất mà còn phải tạo dựng những động lực phát triển mới, giúp TP.HCM tiếp tục giữ vai trò đầu tàu kinh tế quốc gia và nâng cao vị thế trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương.
Hiện TP.HCM đóng góp hơn 23% GDP cả nước, trên 30% tổng thu ngân sách nhà nước và hơn 20% kim ngạch xuất nhập khẩu quốc gia. Tuy nhiên, trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt và những thách thức từ biến đổi khí hậu, áp lực dân số và hạ tầng đô thị, thành phố cần một mô hình phát triển hoàn toàn mới để tạo dư địa tăng trưởng trong nhiều thập niên tới.
Theo báo cáo quy hoạch do Viện Quy hoạch đô thị và nông thôn quốc gia (VIUP) phối hợp với Boston Consulting Group (BCG) xây dựng, TP.HCM được định vị là siêu đô thị toàn cầu có năng lực cạnh tranh cao, đổi mới sáng tạo mạnh mẽ và chất lượng sống hàng đầu khu vực.
Đồ án quy hoạch xác định ba giai đoạn phát triển quan trọng.
Đến năm 2030, GRDP của thành phố dự kiến đạt khoảng 120 tỷ USD, dân số khoảng 16 triệu người và duy trì tốc độ tăng trưởng trên 10% mỗi năm.
Đến năm 2050, quy mô nền kinh tế được kỳ vọng đạt khoảng 800 tỷ USD, đưa TP.HCM trở thành một trong những trung tâm kinh tế lớn của châu Á. Dân số dự kiến đạt từ 22-25 triệu người.
Tầm nhìn đến năm 2075, thành phố hướng tới mô hình siêu đô thị toàn cầu với mức thu nhập bình quân đầu người khoảng 100.000 USD.
Theo các đơn vị tư vấn, kinh tế số sẽ đóng vai trò động lực tăng trưởng chủ đạo. Mục tiêu đến năm 2035, khu vực kinh tế số đóng góp khoảng 60% GRDP của thành phố, tạo nền tảng để nâng cao năng suất lao động và năng lực cạnh tranh quốc tế.
Một trong những thay đổi quan trọng nhất của quy hoạch lần này là chuyển từ mô hình phát triển tập trung quanh khu vực trung tâm hiện hữu sang mô hình siêu đô thị đa cực thế hệ mới.
Theo ông Sầm Minh Tuấn - Phó Giám đốc VIUP, thách thức lớn nhất của TP.HCM hiện nay không phải là thiếu tiềm năng mà là cách tổ chức lại không gian và nguồn lực phát triển.
Thành phố sẽ được vận hành theo cấu trúc “5-5-10”, gồm 5 cực động lực, 5 trục chiến lược và 10 vùng quản trị phát triển.
Mô hình này nhằm giải quyết những hạn chế kéo dài nhiều năm như ùn tắc giao thông, quá tải hạ tầng xã hội, thiếu quỹ đất phát triển, chênh lệch chất lượng dịch vụ công và áp lực dân số tại khu vực lõi trung tâm.
Hệ thống metro, giao thông công cộng khối lượng lớn, các khu đô thị phát triển theo mô hình TOD, không gian ngầm và hạ tầng số sẽ trở thành nền tảng kết nối toàn bộ siêu đô thị.
Đồng thời, hành lang sinh thái sông Sài Gòn - sông Đồng Nai - Cần Giờ được xác định là trục phát triển xanh quan trọng, góp phần tăng khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu và bảo vệ các hệ sinh thái chiến lược.
Theo quy hoạch, TP.HCM sẽ phát triển dựa trên năm cực động lực chính.
Cực lõi trung tâm quốc tế gồm khu vực Sài Gòn, Chợ Lớn và Thủ Thiêm, tập trung các hoạt động tài chính, thương mại và dịch vụ toàn cầu.
Cực đổi mới sáng tạo phía Đông đặt tại Thủ Đức, Dĩ An và Thuận An, phát triển các ngành công nghệ cao như AI, bán dẫn, robot và nghiên cứu phát triển.
Cực công nghiệp và logistics phía Bắc tập trung sản xuất tiên tiến, công nghiệp công nghệ cao và các trung tâm logistics hiện đại.
Cực cảng biển - thương mại tự do phía Nam gắn với Cần Giờ và Cái Mép, hướng tới vai trò cửa ngõ trung chuyển quốc tế của Việt Nam.
Cực biển và du lịch tại Vũng Tàu, Long Hải và Hồ Tràm sẽ phát triển du lịch nghỉ dưỡng cao cấp, dịch vụ quốc tế và kinh tế đêm.
Theo các chuyên gia, việc hình thành các cực tăng trưởng mới không chỉ giúp giãn áp lực cho khu vực trung tâm mà còn tạo ra mạng lưới phát triển liên kết với toàn vùng Đông Nam Bộ.
Để tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu, quy hoạch đề xuất xây dựng sáu khu chức năng đặc thù với các cơ chế phát triển vượt trội.
Trong đó có khu công nghệ cao tập trung vào chip bán dẫn, robot và công nghệ lõi; khu thương mại tự do gắn với hệ thống cảng biển quốc tế; trung tâm tài chính quốc tế tại quận 1 và Thủ Thiêm; trung tâm công nghệ số và dữ liệu; trung tâm năng lượng quốc gia phát triển LNG, hydrogen và điện gió ngoài khơi; cùng khu thương mại - văn hóa - sáng tạo tập trung vào công nghiệp văn hóa và du lịch sáng tạo.
Đây được xem là những “đầu kéo” mới giúp TP.HCM nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế và thu hút các dòng vốn đầu tư chất lượng cao.
Không chỉ hướng tới các mục tiêu kinh tế, quy hoạch tổng thể TP.HCM còn nhấn mạnh yêu cầu nâng cao chất lượng sống.
Theo đó, mạng lưới y tế, giáo dục, nhà ở xã hội, nhà ở công nhân, công trình văn hóa và thể thao sẽ được phân bổ theo các lưu vực dân cư và cực phát triển mới thay vì tiếp tục tập trung vào khu vực trung tâm.
Các chuyên gia cho rằng thành phố cần xây dựng hệ thống dịch vụ công theo nguyên tắc tiếp cận thuận tiện, giảm chi phí di chuyển và nâng cao khả năng tiếp cận giáo dục, y tế, không gian công cộng cũng như hạ tầng số cho mọi nhóm dân cư.
Bên cạnh đó, TP.HCM sẽ đẩy mạnh phát triển đô thị carbon thấp, ưu tiên giao thông xanh, xe buýt điện, giao thông đường thủy, năng lượng tái tạo và các công trình tiết kiệm năng lượng nhằm hướng tới mục tiêu phát triển bền vững.
Tại hội thảo, TS Trần Du Lịch cho rằng TP.HCM hiện không còn là một đô thị đơn lẻ mà đang hình thành một vùng đại đô thị có quy mô tương đương nhiều trung tâm kinh tế lớn trên thế giới.
Theo ông, quy hoạch hiện đại không chỉ trả lời câu hỏi thành phố sẽ xây thêm những gì mà phải xác định rõ TP.HCM sẽ giữ vai trò nào trong mạng lưới các thành phố toàn cầu trong 25 năm, 50 năm hay 100 năm tới.
Nhiều chuyên gia cũng nhấn mạnh yêu cầu chuyển từ tư duy “quy hoạch đất” sang “quy hoạch hệ sinh thái kinh tế”, lấy đổi mới sáng tạo, liên kết vùng, kinh tế biển, tài chính quốc tế và chuyển đổi số làm nền tảng phát triển.
Với tầm nhìn kéo dài một thế kỷ, quy hoạch tổng thể đang mở ra cơ hội để TP.HCM không chỉ duy trì vị thế đầu tàu kinh tế của Việt Nam mà còn từng bước trở thành một trung tâm kinh tế, tài chính và đổi mới sáng tạo có sức ảnh hưởng trong khu vực châu Á.