Đề xuất bỏ điều kiện kinh doanh vàng trang sức, mỹ nghệ từ tháng 7

Nếu được thông qua, đây sẽ là thay đổi lớn trong chính sách quản lý thị trường vàng sau hơn một thập niên áp dụng cơ chế kinh doanh có điều kiện đối với lĩnh vực này.

Theo quy định hiện hành, hoạt động sản xuất vàng trang sức, mỹ nghệ là ngành nghề kinh doanh có điều kiện. Doanh nghiệp muốn tham gia thị trường phải được Ngân hàng Nhà nước cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất vàng trang sức, mỹ nghệ.

Tuy nhiên, dự thảo mới đề xuất đưa hoạt động sản xuất, gia công và kinh doanh mua bán vàng trang sức, mỹ nghệ ra khỏi danh mục ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện.

Thay vì phải đáp ứng các điều kiện riêng của ngành vàng, doanh nghiệp và hộ kinh doanh sẽ thực hiện theo các quy định chung của pháp luật về chất lượng sản phẩm, tiêu chuẩn đo lường, nhãn hàng hóa, hóa đơn chứng từ, thuế, phòng cháy chữa cháy, bảo vệ môi trường, phòng chống rửa tiền và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Cùng với đó, hàng loạt điều khoản liên quan đến điều kiện sản xuất, kinh doanh vàng trang sức, mỹ nghệ trong Nghị định 24/2012 dự kiến sẽ được bãi bỏ.

Đáng chú ý, các giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất vàng trang sức, mỹ nghệ đã được cấp trước đó sẽ không còn là điều kiện bắt buộc để doanh nghiệp tiếp tục hoạt động sau khi nghị định mới có hiệu lực.

Bên cạnh việc cắt giảm điều kiện kinh doanh, dự thảo cũng bổ sung nhiều quy định nhằm tăng cường minh bạch trong các giao dịch vàng.

Theo đó, các giao dịch mua bán vàng có giá trị từ 20 triệu đồng trở lên trong ngày vẫn phải thực hiện thông qua hình thức thanh toán không dùng tiền mặt. Quy định mới được xây dựng theo hướng phù hợp với pháp luật về thanh toán hiện hành, thay vì chỉ giới hạn qua tài khoản ngân hàng như trước.

Dự thảo đồng thời bổ sung quy định đối với các giao dịch sử dụng nguồn vốn tín dụng. Việc thanh toán mua vàng bằng thẻ tín dụng hoặc các hình thức cấp tín dụng khác phải tuân thủ quy định của pháp luật về hoạt động tín dụng.

Một nội dung khác được quan tâm là các đề xuất liên quan đến hoạt động xuất nhập khẩu vàng nguyên liệu.

Theo dự thảo, doanh nghiệp có hoạt động sản xuất, gia công vàng trang sức, mỹ nghệ và có hợp đồng gia công với đối tác nước ngoài có thể được xem xét cấp phép tạm nhập vàng nguyên liệu để phục vụ sản xuất và tái xuất sản phẩm.

Đối với doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, việc cấp hạn mức nhập khẩu vàng nguyên liệu sẽ được xem xét dựa trên năng lực sản xuất, kết quả thực hiện hợp đồng gia công hoặc xuất khẩu và tình hình xuất khẩu thực tế của doanh nghiệp.

Dự thảo cũng mở rộng phạm vi vàng nguyên liệu được phép xuất nhập khẩu, bổ sung các dạng vàng như dây, ống và vàng sử dụng làm nguyên liệu sản xuất linh kiện điện tử, thiết bị điện tử, thiết bị y tế.

Song song với việc nới lỏng điều kiện kinh doanh, cơ quan quản lý đề xuất tăng cường giám sát thông qua hệ thống dữ liệu điện tử.

Các doanh nghiệp và ngân hàng thương mại nhập khẩu vàng nguyên liệu sẽ phải xây dựng hệ thống lưu trữ, quản lý dữ liệu liên quan đến nhập khẩu, xuất khẩu, mua bán, sử dụng và tồn kho vàng nguyên liệu.

Thông tin này phải được kết nối và cung cấp cho Ngân hàng Nhà nước theo quy định nhằm phục vụ công tác quản lý, giám sát thị trường.

Ngoài ra, chế độ báo cáo định kỳ cũng được bổ sung nhiều nội dung liên quan đến tình hình sử dụng vàng nguyên liệu nhập khẩu, thực hiện hợp đồng gia công, xuất khẩu vàng trang sức và hoạt động bán vàng nguyên liệu.

Theo dự thảo, việc bãi bỏ điều kiện kinh doanh đối với vàng trang sức, mỹ nghệ nhằm đơn giản hóa thủ tục hành chính, giảm rào cản gia nhập thị trường và tạo thuận lợi hơn cho doanh nghiệp.

Trong khi đó, các biện pháp quản lý thông qua thanh toán không dùng tiền mặt, kết nối dữ liệu và chế độ báo cáo được kỳ vọng sẽ giúp cơ quan quản lý tăng cường kiểm soát thị trường, bảo đảm tính minh bạch và phòng ngừa các hành vi vi phạm trong hoạt động kinh doanh vàng.

Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 24/2012/NĐ-CP dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/7/2026.

Văn Tùng