Toàn cảnh

TP.HCM sau 1 năm vận hành chính quyền 2 cấp: Bộ máy tinh gọn, phục vụ người dân hiệu quả hơn

Văn Sơn 28/05/2026 16:00

Sau một năm triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, TP.HCM ghi nhận nhiều kết quả tích cực trong tinh gọn bộ máy, đẩy mạnh phân cấp, cải cách hành chính và nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp. Tuy nhiên, thành phố cũng đối mặt không ít áp lực về nhân sự, hạ tầng và khối lượng công việc tại cơ sở.

Sáng 28/5, Thành ủy TP.HCM tổ chức hội nghị sơ kết 1 năm vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị thành phố và mô hình chính quyền địa phương 2 cấp dưới sự chủ trì của Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy TP.HCM Trần Lưu Quang. Hội nghị được tổ chức trực tiếp kết hợp trực tuyến tới 168 xã, phường và đặc khu trên địa bàn thành phố.

Báo cáo tại hội nghị, Phó Bí thư Thành ủy TP.HCM Văn Thị Bạch Tuyết cho biết sau một năm triển khai, mô hình mới đã giúp tổ chức bộ máy chính quyền tinh gọn hơn, giảm đầu mối quản lý, giảm cấp trung gian, đồng thời tăng tính trực tiếp giữa chính quyền với người dân.

tphcm-so-ket-1-nam-chinh-quyen-2-cap-1.jpg
Bí thư Thành ủy TP.HCM Trần Lưu Quang cùng các Phó Bí thư Thành ủy TP.HCM chủ trì hội nghị. Ảnh: SGGP

Theo đó, thành phố đã giảm 10/15 Đảng bộ cấp trên cơ sở trực thuộc Thành ủy; giảm 4/9 đơn vị sự nghiệp trực thuộc Thành ủy; tổ chức lại từ 55 đơn vị còn 6 đơn vị trực thuộc cơ quan Ủy ban MTTQ Việt Nam TP.HCM, tương đương giảm hơn 89%.

Đối với hệ thống chính quyền, TP.HCM giảm 2/6 cơ quan hành chính khác và giảm 27/43 cơ quan chuyên môn thuộc UBND thành phố. Các đơn vị sự nghiệp công lập do thành phố quản lý cũng được sắp xếp từ 26 xuống còn 19 đơn vị; các đơn vị sự nghiệp thuộc sở, ngành giảm từ 160 còn 74 đơn vị.

Ở cấp xã, từ 441 xã, phường trước đây được sắp xếp còn 168 xã, phường và đặc khu, giảm gần 65%. Thành phố đồng thời thành lập mới 168 trạm y tế trên cơ sở tổ chức lại các trung tâm y tế và trạm y tế trước đây.

Một trong những điểm nhấn lớn của mô hình chính quyền 2 cấp là đẩy mạnh phân cấp, phân quyền. TP.HCM đã phân cấp, ủy quyền 900 nhiệm vụ của các sở, ngành cùng 108 nhiệm vụ của UBND và Chủ tịch UBND TP.HCM cho cấp xã chủ động thực hiện.

Theo đánh giá của thành phố, việc phân cấp đã giúp nhiều thủ tục được giải quyết nhanh hơn ngay tại cơ sở, giảm đáng kể tình trạng hồ sơ phải chuyển qua nhiều cấp trung gian, đồng thời nâng cao khả năng xử lý các vấn đề phát sinh tại địa phương.

Trong lĩnh vực cải cách hành chính và chuyển đổi số, tỷ lệ giải quyết hồ sơ đúng hạn đạt trên 99,5%; tỷ lệ hồ sơ trực tuyến đạt trên 88%; mức độ hài lòng của người dân và doanh nghiệp vượt 96%.

TP.HCM cũng triển khai nhiều mô hình mới như “một cửa - một quyết định - một đầu mối chịu trách nhiệm”, giải quyết hồ sơ phi địa giới hành chính, cho phép người dân thực hiện thủ tục tại bất kỳ địa phương nào trong thành phố mà không phụ thuộc nơi cư trú.

Song song đó, nhiều mô hình ứng dụng công nghệ số được đưa vào vận hành như “Trạm công dân số”, ki-ốt thông minh, robot hỗ trợ tại trung tâm hành chính công nhằm nâng cao trải nghiệm của người dân khi thực hiện thủ tục hành chính.

Bên cạnh cải cách bộ máy, thành phố cũng triển khai nhiều chính sách an sinh xã hội mới như khám sức khỏe miễn phí cho người dân, miễn phí xe buýt, đẩy nhanh tiến độ ít nhất 200 công trình trọng điểm, đồng thời thực hiện chương trình di dời nhà ven kênh rạch nhằm chỉnh trang đô thị.

Dù đạt nhiều kết quả tích cực, lãnh đạo TP.HCM cũng thừa nhận mô hình mới đang tạo ra không ít áp lực cho bộ máy cơ sở.

tphcm-so-ket-1-nam-chinh-quyen-2-cap-3.jpg
Phó Bí thư Thành ủy TP.HCM Văn Thị Bạch Tuyết trình bày báo cáo tóm tắt sơ kết 1 năm mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị thành phố, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Ảnh: SGGP

Theo Phó Bí thư Thành ủy Văn Thị Bạch Tuyết, tình trạng “vừa thừa, vừa thiếu” cán bộ vẫn tồn tại khi một số lĩnh vực trọng yếu như công nghệ thông tin, tài chính - kế toán, đất đai, xây dựng, y tế vẫn thiếu nhân sự có chuyên môn sâu.

Ngoài ra, áp lực công việc tại các địa bàn đông dân cư ngày càng lớn trong khi khung biên chế hiện hành chưa phản ánh đầy đủ đặc thù của một đô thị đặc biệt như TP.HCM sau sắp xếp.

Một số địa phương cũng gặp khó khăn về cơ sở vật chất khi nhiều trụ sở cấp xã chưa đáp ứng yêu cầu diện tích, phải bố trí phân tán ở nhiều địa điểm, ảnh hưởng đến công tác phối hợp và phục vụ người dân.

bithutphcm2.jpg
Bí thư Thành ủy TP.HCM Trần Lưu Quang phát biểu kết luận hội nghị. Ảnh: PLO

Phát biểu kết luận hội nghị, Bí thư Thành ủy TP.HCM Trần Lưu Quang nhấn mạnh việc triển khai mô hình chính quyền 2 cấp là một cuộc cải cách lớn, đánh dấu bước chuyển quan trọng trong tư duy quản trị đô thị.

Ông yêu cầu toàn hệ thống phải chuyển từ tư duy quản lý hành chính sang tư duy quản trị phát triển; lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ; đồng thời tiếp tục đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ.

Bí thư Thành ủy TP.HCM cũng khẳng định thành phố sẽ tiếp tục rà soát, sắp xếp đội ngũ cán bộ theo hướng thực chất, ưu tiên nhân sự có năng lực chuyên môn cao, đồng thời xây dựng cơ chế thu hút nhân tài nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Theo lãnh đạo thành phố, sau giai đoạn đầu còn nhiều khó khăn và áp lực, bộ máy chính quyền 2 cấp tại TP.HCM đang từng bước vận hành ổn định hơn, hướng tới mục tiêu xây dựng nền hành chính tinh gọn, hiệu quả, gần dân và phục vụ người dân tốt hơn.

Văn Sơn