Khi kim cương kể câu chuyện vượt khỏi giá trị vật chất

Chiều 23/5, Hội nghị Kim cương Di sản Quốc tế 2026 do Jemmia Diamond tổ chức quy tụ đại diện doanh nghiệp, chuyên gia quốc tế và các tổ chức hoạt động trong lĩnh vực đá quý. Sự kiện diễn ra trong bối cảnh thị trường kim cương thế giới đang xuất hiện nhiều thay đổi từ cấu trúc tiêu dùng, chuỗi cung ứng đến những yêu cầu mới liên quan đến tiêu chuẩn và tính minh bạch.

Trong nhiều năm, kim cương thường gắn với hình ảnh của một sản phẩm xa xỉ hoặc một tài sản có giá trị cao. Cùng với những thay đổi của thị trường toàn cầu, cách nhìn nhận đối với kim cương cũng đang mở rộng sang nhiều lớp nghĩa khác liên quan đến văn hóa, di sản và khả năng lưu giữ giá trị dài hạn.

Châu Á trong làn sóng dịch chuyển của thị trường cao cấp

Những thay đổi của kinh tế thế giới đang tạo ra các chuyển động mới đối với ngành kim cương. Bên cạnh tác động từ địa chính trị và chuỗi cung ứng, sự thay đổi của các trung tâm tiêu dùng cũng đang làm xuất hiện những hướng phát triển mới cho thị trường cao cấp.

Ông Lâm Ngọc Cường - Tổng giám đốc Jemmia Diamond cho rằng châu Á đang dần được nhắc đến như một trung tâm tiêu dùng cao cấp mới của thế giới. Cùng với sự thay đổi của kinh tế toàn cầu, cách tiếp cận đối với kim cương cũng đang có nhiều khác biệt so với trước đây.

Ông chia sẻ: “Chúng ta đang bước vào một giai đoạn mới của nền kinh tế toàn cầu, nơi châu Á đang dần trở thành trung tâm tiêu dùng cao cấp hàng đầu. Ngành công nghiệp xa xỉ và thị trường kim cương cũng đang chứng kiến nhiều thay đổi lớn. Kim cương ngày nay không chỉ được nhìn nhận như một món trang sức mà ngày càng được giới tinh hoa và các nhà đầu tư xem như một loại tài sản chiến lược và giá trị di sản có thể lưu truyền qua nhiều thế hệ”.

Sự dịch chuyển của thị trường diễn ra trong lúc ngành kim cương toàn cầu tiếp tục chịu tác động từ nhiều yếu tố bên ngoài. Ông Fabio Cascaopera - Chủ tịch Diamond Exchange of Singapore, cho biết các xung đột quốc tế thời gian gần đây đã tạo ảnh hưởng đến nhiều mắt xích quan trọng của ngành. Một số trung tâm khai thác, giao dịch và tiêu thụ lớn hiện nằm tại những khu vực chịu tác động địa chính trị.

Theo ông Cascaopera, quy mô tiêu thụ trang sức kim cương toàn cầu năm 2025 đạt khoảng 110 tỷ USD và có thể tăng lên khoảng 160 tỷ USD vào năm 2032. Phần tăng trưởng đáng kể được kỳ vọng đến từ các thị trường châu Á.

Trong bối cảnh đó, Việt Nam cũng được nhắc đến như một thị trường có nhiều thay đổi về cấu trúc tiêu dùng. Và dòng dịch chuyển này kéo theo sự xuất hiện của một nhóm khách hàng mới. Ông Saadi Salama - Đại sứ Nhà nước Palestine tại Việt Nam, cho biết Việt Nam đang chứng kiến sự trưởng thành của lớp người tiêu dùng có mức độ quan tâm cao hơn đối với chiều sâu văn hóa và những giá trị đi cùng sản phẩm. Quá trình chuyển đổi từ một thị trường tiêu dùng sang vị trí của một mắt xích đáng tin cậy trong hệ sinh thái kim cương toàn cầu sẽ gắn với những yêu cầu lớn hơn về tiêu chuẩn, kết nối quốc tế và tầm nhìn dài hạn.

Khi kim cương được kể bằng câu chuyện di sản

Cùng với sự thay đổi của thị trường, cách nhìn về kim cương cũng xuất hiện những chuyển động mới. Giá trị của sản phẩm không còn được đặt hoàn toàn trong phạm vi vật chất hay giao dịch thương mại. Bên cạnh những yếu tố liên quan đến độ quý hiếm, kích thước hay giá trị trao đổi, thị trường bắt đầu xuất hiện nhiều hơn những câu chuyện về văn hóa, bản sắc và khả năng lưu giữ những dấu ấn vượt qua giới hạn thời gian.

Ông Phạm Quang Vinh - nguyên Thứ trưởng Bộ Ngoại giao, nguyên Đại sứ Việt Nam tại Mỹ, cho biết kim cương hiện mang nhiều ý nghĩa hơn một loại tài sản có giá trị cao. Ông chia sẻ: “Kim cương là một thứ rất giá trị nhưng điều quan trọng hơn nằm ở khả năng vượt lên trên chính giá trị vật chất đó. Kim cương là một ngôn ngữ rất tinh tế của sự sang trọng, của cá tính và của gu thẩm mỹ. Giá trị của kim cương không chỉ được đo bằng chính viên kim cương mà còn bằng câu chuyện nó kể về người sở hữu nó”.

Theo ông Vinh, bên cạnh yếu tố cá nhân, những giá trị liên quan đến bản sắc dân tộc, ký ức văn hóa và truyền thống cũng có thể trở thành một phần trong hành trình của sản phẩm. Khi đó, một viên kim cương không chỉ mang ý nghĩa của một tài sản được lưu giữ mà còn mang theo những câu chuyện được truyền lại qua nhiều thế hệ.

Góc nhìn này xuất hiện cùng với những thay đổi trong hành vi tiêu dùng của thị trường cao cấp. Ông Lâm Ngọc Cường cho rằng cách tiếp cận kim cương đang có sự thay đổi khi sản phẩm này dần được nhìn nhận như một tài sản chiến lược và một giá trị có khả năng lưu giữ lâu dài. Sự thay đổi đó cũng kéo theo những yêu cầu mới từ phía người tiêu dùng. Bên cạnh việc quan tâm đến sản phẩm, nhiều khách hàng muốn hiểu rõ hơn về hành trình hình thành của viên kim cương, từ nguồn gốc, quá trình chế tác đến những giá trị đi cùng sản phẩm.

Cùng quan điểm này, ông Salama đề cập thêm rằng mỗi viên kim cương còn gắn với lịch sử hình thành của Trái đất, với quá trình chế tác của nghệ nhân và những câu chuyện đi cùng sản phẩm.

Theo ông, hành trình của viên kim cương từ nơi khai thác đến khi trở thành một sản phẩm hoàn chỉnh không chỉ liên quan đến hoạt động thương mại mà còn chứa đựng dấu ấn của văn hóa và con người.

Cuộc cạnh tranh mới nằm ở niềm tin và tiêu chuẩn

Sự thay đổi trong cách nhìn nhận sản phẩm cũng tạo ra những yêu cầu mới đối với thị trường. Trong nhiều năm trước đây, khả năng tiếp cận nguồn hàng hoặc quy mô phân phối thường được xem là một trong những yếu tố tạo ra lợi thế cạnh tranh. Khi hành vi tiêu dùng thay đổi, những yếu tố liên quan đến tính minh bạch, nguồn gốc và hệ thống kiểm định ngày càng được quan tâm nhiều hơn.

Ông Lâm Ngọc Cường cho biết người tiêu dùng hiện dành nhiều sự quan tâm hơn đến nguồn gốc xuất xứ, hệ thống kiểm định và các tiêu chuẩn quốc tế. Những thay đổi này kéo theo yêu cầu về năng lực vận hành cũng như khả năng tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu đối với doanh nghiệp trong ngành. Việc xây dựng thị trường cần đi cùng tri thức của người tiêu dùng, năng lực chuyên môn của doanh nghiệp và tính liêm chính trong hoạt động giao dịch.

Trong quá trình mở rộng quy mô của thị trường, các tiêu chuẩn quốc tế cũng được nhắc đến như một yếu tố có vai trò trong việc duy trì niềm tin. Ông Saadi Salama chia sẻ: “Người tiêu dùng hiện đại hoàn toàn có quyền đòi hỏi sự rõ ràng. Minh bạch là nền tảng của niềm tin và niềm tin chính là đồng tiền của cả ngoại giao lẫn thương mại”.

Theo ông, việc thúc đẩy các chuẩn mực kiểm định quốc tế không chỉ liên quan đến hoạt động kinh doanh mà còn gắn với trách nhiệm bảo vệ người tiêu dùng và duy trì tính liêm chính của ngành đá quý.

Ông Phạm Quang Vinh cho biết quá trình xây dựng vị thế của Việt Nam trên bản đồ kim cương quốc tế cần gắn với niềm tin của thị trường, khả năng kiểm định minh bạch và những tiêu chuẩn có tính quốc tế. Quá trình hình thành một hệ sinh thái phát triển dài hạn không chỉ liên quan đến giao dịch thương mại mà còn liên quan đến khả năng tạo dựng niềm tin trong toàn bộ chuỗi giá trị.

Thanh Ngân