Doanh nghiệp Tiểu vùng sông Mekong “vượt biên giới” kiến tạo giá trị bền vững
Hơn 60 đại biểu, doanh nhân và chuyên gia từ Việt Nam, Thái Lan và Campuchia đã cùng hội tụ tại TP.HCM trong chương trình “Connecting Beyond Borders”, mở ra những định hướng hợp tác mới về thương mại, logistics, chuyển đổi số và phát triển nguồn nhân lực cho khu vực Tiểu vùng sông Mekong.
Ngày 21/5, tại TP.HCM, Câu lạc bộ Doanh nghiệp Mekong tại TP.HCM (MBC) tổ chức chương trình “Connecting Beyond Borders” (Kết nối vượt giới hạn), tạo diễn đàn kết nối cộng đồng doanh nghiệp khu vực Tiểu vùng sông Mekong mở rộng trong bối cảnh thương mại xuyên biên giới đang bước vào giai đoạn tái cấu trúc mạnh mẽ.
Sự kiện quy tụ hơn 60 lãnh đạo doanh nghiệp, chuyên gia và khách mời cấp cao đến từ ba quốc gia Việt Nam - Thái Lan - Campuchia. Đoàn đại biểu Campuchia do bà Lim Sakura - Cố vấn Bộ Lao động Campuchia dẫn đầu; phía Thái Lan có sự tham dự của các chuyên gia, nhà nghiên cứu đến từ Đại học Chiang Mai. Đại diện các tổ chức doanh nghiệp lớn tại TP.HCM như HUBA, Hiệp hội Du lịch TP.HCM và Hiệp hội Quảng cáo TP.HCM cũng hiện diện, cùng nhiều cơ quan báo chí và truyền thông.
Không chỉ dừng ở hoạt động giao lưu, chương trình dành trọng tâm cho tọa đàm chuyên sâu với chủ đề “Cơ hội và xu hướng kinh doanh tại 5 quốc gia khu vực CLMVT”, nơi các diễn giả cùng nhìn nhận những thách thức mới đang đặt ra cho doanh nghiệp trong khu vực.
Chuyển đổi số vẫn là “điểm nghẽn”
Một trong những nội dung được quan tâm là khoảng cách giữa nhận thức và năng lực triển khai chuyển đổi số của doanh nghiệp.
Theo báo cáo được chia sẻ tại chương trình, dù khoảng 75% doanh nghiệp Việt Nam đã xây dựng quy trình đào tạo nhân sự tương đối bài bản, tỷ lệ ứng dụng công nghệ số trong sản xuất chỉ ở mức khoảng 34% - thấp nhất trong khu vực. Chi phí đầu tư lớn, thiếu nhân lực phù hợp và tâm lý e ngại thay đổi vẫn là những rào cản đáng kể đối với nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa trong lĩnh vực sản xuất.
Bên cạnh đó, các chuyên gia cũng chỉ ra áp lực từ mô hình kinh tế tập trung tại các đô thị lớn. Tại Campuchia, khoảng 88% doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa tập trung ở Phnom Penh, trong khi tại Việt Nam, hoạt động kinh doanh cũng chủ yếu dồn về các trung tâm như TP.HCM. Sự mất cân đối này hình thành mô hình “hub-centric economy” - kinh tế xoay quanh các đầu mối trung tâm kéo theo nguy cơ nghẽn logistics, đặc biệt đối với chuỗi cung ứng lạnh và thương mại vùng biên.
Từ AI đến logistics xanh
Trước những thách thức đó, nhiều giải pháp thực tiễn đã được đề xuất nhằm giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh và thích ứng với xu hướng phát triển bền vững.
PGS.TS Nisit Phanthamit - Trưởng dự án từ Đại học Chiang Mai, giới thiệu lộ trình ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) thông qua nền tảng msmebizlink.com, hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam tìm kiếm và đánh giá đối tác phù hợp tại Thái Lan, qua đó giảm thiểu rủi ro và tăng hiệu quả kết nối thương mại.
Ở góc độ doanh nghiệp sản xuất, ông Nguyễn Phước Tân - Tổng giám đốc Công ty Kỹ thuật Tự động An Dương cho rằng chuyển đổi số không nhất thiết bắt đầu từ những khoản đầu tư quy mô lớn. Theo ông, việc ứng dụng các phần mềm cơ khí - điện và tự động hóa theo từng bước nhỏ có thể giúp doanh nghiệp SMEs kiểm soát chi phí, đồng thời giải quyết bài toán thiếu hụt lao động ngày càng rõ nét.
Trong khi đó, câu chuyện logistics xanh và chuỗi lạnh xuyên biên giới được ông Bùi Văn Bé Sáu - Tổng giám đốc Lamberet Việt Nam nhấn mạnh như một điều kiện tiên quyết để nâng cao giá trị nông sản Mekong. Các giải pháp bảo quản đạt chuẩn quốc tế không chỉ giảm thất thoát sau thu hoạch mà còn đáp ứng ngày càng tốt hơn yêu cầu của người tiêu dùng về truy xuất nguồn gốc và phát triển bền vững.
Ở khía cạnh nguồn nhân lực, bà Lim Sakura đề xuất xây dựng cơ chế hợp tác đào tạo giữa Campuchia - Việt Nam - Thái Lan nhằm chuẩn bị lực lượng lao động công nghệ cao cho ngành sản xuất và công nghiệp trong tương lai.
Từ đối thoại đến hành động
Điểm nhấn của chương trình là hai biên bản ghi nhớ hợp tác (MOU) được ký kết ngay tại sự kiện.
Phiên ký kết thứ nhất diễn ra giữa phái đoàn MLC Thailand và Câu lạc bộ Doanh nghiệp Mekong tại TP.HCM; phiên thứ hai giữa MBC và YEN-D Cambodia. Những thỏa thuận này được kỳ vọng tạo nền tảng thúc đẩy hợp tác thương mại, kết nối đầu tư và mở rộng thị trường trong khu vực CLMVT.
Theo Ban tổ chức, “Connecting Beyond Borders” không chỉ là một hoạt động kết nối doanh nghiệp đơn thuần mà còn là bước chuẩn bị cho Hội nghị Grand Finale dự kiến diễn ra tại Chiang Mai (Thái Lan) vào tháng 10/2026.
Trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng khốc liệt, tinh thần “vượt biên giới” được nhấn mạnh tại chương trình cho thấy một xu hướng ngày càng rõ nét: doanh nghiệp Tiểu vùng sông Mekong đang tìm kiếm tăng trưởng không chỉ bằng mở rộng thị trường, mà bằng liên kết khu vực, công nghệ và những giá trị phát triển bền vững dài hạn.
Phát biểu bế mạc chương trình, bà Nguyễn Thị Bích Hạnh - Phó Chủ tịch CLB Doanh nghiệp Mekong tại TP.HCM, Trưởng Ban Tổ chức nhấn mạnh : “Chương trình đã thể hiện trọn vẹn tinh thần: Gắn kết - Thực chất - Hiệu quả. Chúng tôi tin tưởng rằng, những kết nối được hình thành từ hơn 10 bàn giao thương trực tiếp tại sự kiện hôm nay sẽ sớm đơm hoa kết trái, mở ra nhiều cơ hội hợp tác thiết thực và mang lại những giá trị bền vững cho cộng đồng doanh nghiệp trong tương lai”.