Vương Đạo Nghĩa: Người đưa Hynos thành biểu tượng thương hiệu Việt trước 1975
Đối với nhiều thế hệ người Việt, đặc biệt là người Sài Gòn cũ, hình ảnh “anh Bảy Chà” với làn da đen và nụ cười để lộ hàm răng trắng sáng không chỉ là một mẫu quảng cáo quen thuộc mà còn là ký ức của một thời kỳ thương hiệu Việt bắt đầu khẳng định vị thế trên thị trường nội địa.
Từ người làm thuê đến ông chủ thương hiệu Hynos
Theo nhiều tư liệu về lịch sử thương mại Sài Gòn trước năm 1975, Hynos ban đầu là thương hiệu kem đánh răng thuộc sở hữu của một doanh nhân Mỹ gốc Do Thái hoạt động tại Việt Nam. Trong thời gian làm việc cho doanh nghiệp này, Vương Đạo Nghĩa được giao phụ trách điều hành hoạt động kinh doanh và nhanh chóng thể hiện năng lực quản lý nổi bật.
Không xuất thân từ giới đại tư sản hay sở hữu nền tảng tài chính lớn, ông gây dựng vị thế bằng chính sự nhạy bén thương mại và khả năng hiểu thị trường tiêu dùng Việt Nam. Nhiều tài liệu cho biết người chủ ngoại quốc của Hynos đã dành cho ông sự tin tưởng đặc biệt nhờ khả năng điều hành hiệu quả và tinh thần trách nhiệm cao.
Bước ngoặt lớn đến khi chủ hãng quyết định trở về Mỹ sau biến cố gia đình. Thay vì bán doanh nghiệp cho đối tác nước ngoài, ông đã chuyển nhượng lại thương hiệu Hynos cho Vương Đạo Nghĩa với mức giá ưu đãi. Quyết định ấy đã mở đầu cho hành trình đưa Hynos trở thành một trong những thương hiệu tiêu dùng nổi tiếng nhất miền Nam.
Thời điểm đó, thị trường kem đánh răng tại Việt Nam bị thống trị bởi các thương hiệu ngoại nhập đến từ Mỹ, Pháp và Hong Kong. Các doanh nghiệp nước ngoài vượt trội về vốn, công nghệ và hệ thống phân phối, trong khi doanh nghiệp Việt chủ yếu hoạt động ở quy mô nhỏ. Tuy nhiên, Vương Đạo Nghĩa sớm nhận ra rằng trong nền kinh tế đô thị đang phát triển nhanh tại Sài Gòn, yếu tố quyết định không chỉ nằm ở sản phẩm mà còn ở cách xây dựng hình ảnh thương hiệu trong tâm trí người tiêu dùng.
Từ nhận thức ấy, ông bắt đầu phát triển Hynos theo hướng hoàn toàn khác với nhiều doanh nghiệp Việt cùng thời: Đầu tư mạnh cho thương hiệu, quảng bá và hệ thống phân phối thay vì chỉ cạnh tranh bằng giá bán.
Người tiên phong của ngành marketing Việt Nam
Nếu nói về những doanh nhân tiên phong trong lĩnh vực marketing tại Việt Nam trước năm 1975, Vương Đạo Nghĩa là cái tên khó có thể bỏ qua. Trong giai đoạn phần lớn doanh nghiệp vẫn xem quảng cáo là hoạt động phụ trợ, ông đã coi marketing là chiến lược trung tâm của doanh nghiệp.
Dấu ấn lớn nhất của Hynos chính là hình tượng “anh Bảy Chà” - nhân vật quảng cáo với gương mặt da đen, mái tóc xoăn và nụ cười để lộ hàm răng trắng nổi bật. Hình ảnh này nhanh chóng trở thành biểu tượng quen thuộc của đời sống đô thị miền Nam suốt nhiều thập niên.
Điều đáng chú ý là biểu tượng ấy không đi theo các chuẩn mực quảng cáo thông thường thời bấy giờ. Chính sự khác biệt, dễ nhớ và gây ấn tượng mạnh đã khiến “anh Bảy Chà” trở thành một trong những hình tượng quảng cáo thành công nhất lịch sử marketing Việt Nam.
Vương Đạo Nghĩa triển khai chiến dịch quảng bá với quy mô rất lớn so với thời điểm đó. Quảng cáo Hynos xuất hiện dày đặc trên bảng hiệu ngoài trời, xe khách, chợ truyền thống, tiệm tạp hóa, báo chí, phát thanh và cả truyền hình. Nhiều người Sài Gòn cũ từng nói rằng gần như bước ra đường là có thể nhìn thấy Hynos ở bất kỳ đâu.
Không dừng lại ở quảng cáo truyền thống, ông còn mạnh tay đầu tư cho quảng cáo điện ảnh và truyền hình - lĩnh vực còn khá mới tại Việt Nam đầu thập niên 1970. Một trong những chiến dịch gây tiếng vang lớn nhất là việc mời hai ngôi sao võ hiệp Hong Kong nổi tiếng thời bấy giờ là Jimmy Wang Yu và Lo Lieh tham gia quảng bá cho Hynos.
Ở thời điểm ấy, việc doanh nghiệp Việt sử dụng minh tinh quốc tế cho quảng cáo được xem là bước đi táo bạo và rất tốn kém. Tuy nhiên, chiến lược này đã mang lại hiệu quả lớn khi Hynos nhanh chóng trở thành thương hiệu quen thuộc không chỉ tại miền Nam mà còn được biết đến ở nhiều thị trường khu vực.
Theo một số tư liệu, có thời điểm Vương Đạo Nghĩa dành hơn một nửa lợi nhuận doanh nghiệp để tái đầu tư cho quảng bá thương hiệu. Tư duy ấy được xem là đi trước thời đại nếu đặt trong bối cảnh kinh doanh Việt Nam lúc bấy giờ.
Dấu ấn của một doanh nhân đi trước thời đại
Điều làm nên giá trị đặc biệt của Vương Đạo Nghĩa không chỉ là thành công thương mại của Hynos mà còn là tư duy xây dựng thương hiệu rất hiện đại. Trong khi nhiều doanh nghiệp Việt cùng thời chủ yếu tập trung vào sản xuất hoặc thương mại đơn thuần, ông đã sớm nhận ra vai trò của nhận diện thương hiệu, truyền thông và tâm lý người tiêu dùng.
Nhờ chiến lược marketing mạnh mẽ cùng hệ thống phân phối rộng khắp, Hynos từng có thời điểm vượt lên cạnh tranh sòng phẳng với các thương hiệu ngoại nhập vốn thống trị thị trường miền Nam trước năm 1975. Kem đánh răng Hynos trở thành sản phẩm quen thuộc trong nhiều gia đình đô thị và được xem như một trong những thương hiệu Việt thành công nhất thời kỳ đó.
Bên cạnh quảng bá thương hiệu, Vương Đạo Nghĩa cũng chú trọng đầu tư sản xuất và cải tiến chất lượng sản phẩm. Ông mở rộng quy mô nhà máy, nâng cấp công nghệ và xây dựng hệ thống phân phối phủ khắp thị trường miền Nam. Thành công của Hynos phản ánh bước trưởng thành đáng kể của doanh nghiệp Việt trong lĩnh vực hàng tiêu dùng và thương hiệu nội địa giữa bối cảnh cạnh tranh mạnh với hàng ngoại.
Sau năm 1975, Hynos dần biến mất khỏi thị trường khi nền kinh tế chuyển sang mô hình quốc doanh. Tuy nhiên, dấu ấn mà Vương Đạo Nghĩa để lại vẫn được nhiều nhà nghiên cứu kinh doanh và marketing nhắc đến như một ví dụ sớm về xây dựng thương hiệu tại Việt Nam.
Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, hình ảnh “anh Bảy Chà” vẫn còn hiện diện trong ký ức của nhiều thế hệ người Việt như biểu tượng của thời kỳ doanh nghiệp nội địa bắt đầu biết cạnh tranh bằng thương hiệu thay vì chỉ bằng giá bán. Trong lịch sử doanh nhân Việt Nam hiện đại, Vương Đạo Nghĩa vì thế không chỉ là ông chủ của một hãng kem đánh răng nổi tiếng mà còn là một trong những người tiên phong đặt nền móng cho tư duy marketing hiện đại tại Việt Nam.