Làng tre Phú An - Một “khoảng lặng” xanh gần đô thị
Cách trung tâm TP.HCM 30 km, Làng tre Phú An (phường Phú An, TP.HCM) ẩn mình trong một khoảng lặng hiếm hoi giữa vùng công nghiệp phát triển nhanh. Không gian ấy đủ để người ta rời khỏi nhịp sống gấp gáp, hít thở không khí mát lành và cảm nhận sự chậm lại của cuộc sống hàng ngày…
Bước qua cổng làng, âm thanh xe cộ dần lùi lại phía sau, thay vào đó là tiếng lá tre xào xạc, tiếng chim hót và không khí mát rượi. Không có tiểu cảnh cầu kỳ hay dịch vụ ồn ào, Phú An giữ được vẻ nguyên bản hiếm có.
Đến làng tre Phú An, du khách có thể đi bộ giữa rừng tre, đọc thông tin khoa học, tìm hiểu ứng dụng của tre trong đời sống, thậm chí tham gia những workshop đơn giản. Những trải nghiệm không ồn ào, nhưng đủ để người ta cảm nhận.
Tuy vậy, hiện nay, trải nghiệm tại đây chủ yếu dừng ở tham quan, tìm hiểu và ngắm cảnh. Những hoạt động có khả năng tạo giá trị gia tăng như workshop chuyên sâu, tour giáo dục theo chủ đề, trải nghiệm văn hóa gắn với tre hay dịch vụ lưu trú ngắn hạn vẫn chưa được khai thác đúng mức. “Chúng tôi làm khoa học trước, du lịch đến sau, vì vậy luôn phải cân nhắc giữa việc mở rộng hoạt động du lịch và giữ nguyên giá trị ban đầu”, TS. Diệp Thị Mỹ Hạnh chia sẻ.
“Định hướng sắp tới, Làng tre Phú An là trở thành điểm du lịch sinh thái - giáo dục gắn với trải nghiệm và bảo tồn. Du khách không chỉ đến tham quan mà còn có thể trải nghiệm, học hỏi và tương tác nhiều hơn với hệ sinh thái tre”, bà Hạnh cho biết thêm.
Theo ông Nguyễn Đức Vũ Trường - Giám đốc Công ty Cổ phần Du lịch Thiên Thiên, để du khách đến nhiều lần, Làng tre Phú An cần xây dựng các chương trình trải nghiệm có chiều sâu và hoạt động theo lịch cố định như workshop làm đồ thủ công từ tre, lớp học sinh thái dành cho học sinh, tour tìm hiểu ứng dụng tre trong xử lý môi trường hay trải nghiệm ẩm thực từ măng, cơm lam, các sản phẩm gắn với văn hóa tre Việt Nam. Những hoạt động này không đòi hỏi đầu tư quá lớn nhưng có thể kéo dài thời gian lưu trú và tăng tính tương tác của du khách.
Song song đó, địa phương có thể phát triển mô hình “du lịch học đường” bằng cách liên kết với các trường học tại TP.HCM và khu vực Đông Nam Bộ để xây dựng tour trải nghiệm theo chuyên đề sinh học, môi trường và văn hóa bản địa, đồng thời tạo nguồn khách ổn định quanh năm.
Một giải pháp khác, theo ông Trường là kết nối Làng tre Phú An vào tuyến du lịch vùng ven TP.HCM thay vì phát triển riêng lẻ. Với khoảng cách di chuyển ngắn, điểm đến này hoàn toàn có thể liên kết cùng các làng nghề, khu sinh thái hay tuyến du lịch đường sông để hình thành tour một ngày hoặc hai ngày cuối tuần.
Ông Trần Bảo Lâm - Chủ tịch UBND phường Phú An cho biết, sắp tới Phường sẽ từng bước đưa Làng tre Phú An vào các tuyến du lịch ngắn ngày từ TP.HCM, đồng thời khuyến khích xã hội hóa để đa dạng hóa dịch vụ nhưng vẫn đảm bảo không làm ảnh hưởng đến hệ sinh thái và giá trị nghiên cứu ban đầu.
Theo thống kê, mỗi năm, Làng tre Phú An đón khoảng 10.000 lượt khách, trong đó có nhiều đoàn sinh viên, nhà khoa học trong và ngoài nước. Con số này cho thấy sức hút nhất định, cần khai thác tương xứng với tiềm năng.
Làng tre An Phú được hình thành từ năm 1999 trên ý tưởng của TS. Diệp Thị Mỹ Hạnh (giảng viên Trường Đại học Khoa học Tự nhiên TP.HCM) - hợp tác giữa Việt Nam và Pháp, với mục tiêu ban đầu là bảo tồn và nghiên cứu tre. Đến nay, nơi đây lưu giữ khoảng 1.500 bụi tre với hơn 300 mẫu thuộc 17 giống, chiếm gần 90% giống tre Việt Nam - được xem là “bảo tàng tre” lớn nhất khu vực Đông Nam Á.
Năm 2010, mô hình này nhận Giải thưởng Xích đạo (Equator Prize) của Liên Hợp Quốc về đa dạng sinh học.