Toàn cảnh

Ứng dụng AI, đòn bẩy mới cho doanh nghiệp sản xuất Việt Nam

Thanh Ngân 12/05/2026 17:48

Ứng dụng AI và các mô hình nhà máy thông minh đang mở ra cơ hội lớn để doanh nghiệp (DN) nhỏ và vừa nâng cao năng suất, tối ưu vận hành và kiểm soát rủi ro hiệu quả hơn.

Tại hội thảo “Chuyển đổi số DN sản xuất: Mô hình nhà máy thông minh” do Hiệp hội Phần mềm và Dịch vụ Công nghệ thông tin Việt Nam (VINASA) phối hợp cùng Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TP.HCM (ITPC) tổ chức chiều ngày 12/5, bà Hồ Thị Quyên - Phó Giám đốc ITPC cho biết, TP.HCM hiện đã hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số với gần 30.000 DN công nghệ thông tin và truyền thông, chiếm khoảng 40% cả nước.

img_1065.jpg
Toàn cảnh Hội thảo “Chuyển đổi số DN sản xuất: Mô hình nhà máy thông minh”

Tuy nhiên, DN cũng cần đặc biệt quan tâm đến bảo mật nhà máy và an toàn dữ liệu công nghiệp trong quá trình số hóa.

Theo ông Lâm Quang Nam - Phó Chủ tịch VINASA, các tập đoàn sản xuất lớn tại Đức, Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc hiện đã tích hợp AI vào dây chuyền như một phần tất yếu của hoạt động sản xuất, từ dự đoán lỗi thiết bị, kiểm soát chất lượng bằng thị giác máy cho đến tối ưu năng lượng. Trong khi đó, phần lớn DN sản xuất Việt Nam, đặc biệt là nhóm DN vừa và nhỏ chiếm hơn 90% số lượng nhà máy vẫn đang gặp khó trong việc xác định hướng đi phù hợp cho quá trình chuyển đổi số.

Theo ông Nam, có hai rào cản mà các DN đang gặp phải, đó là thiếu điểm khởi đầu đúng và khoảng cách giữa kỳ vọng với thực tế. Nhiều DN biết mình cần chuyển đổi số nhưng không biết bắt đầu từ đâu khi đứng trước quá nhiều lựa chọn. Không ít đơn vị chọn cách làm lớn ngay từ đầu khiến ngân sách cạn trước khi nhìn thấy hiệu quả, trong khi nhiều DN khác lại quá thận trọng và dần mất lợi thế cạnh tranh.

Ông Lâm Quang Nam, Phó Chủ tịch VINASA
Ông Lâm Quang Nam - Phó Chủ tịch VINASA chia sẻ tại Hội thảo

Nếu áp dụng đúng vào các điểm nghẽn vận hành, một nhà máy quy mô 200 lao động hoàn toàn có thể đạt hiệu quả tương đương đơn vị có quy mô lớn gấp nhiều lần.

Ông Trương Văn Hải - Chuyên gia Chuyển đổi số tại Luvina Software cho biết, khoảng 58% DN hiện vẫn đang duy trì mô hình bảo trì phản ứng , tức chỉ xử lý khi sự cố xảy ra. Theo ông, DN cần sớm chuyển dịch sang mô hình bảo trì dự đoán nhằm tối ưu vòng đời tài sản và giảm chi phí vận hành, đồng thời chủ động giám sát thiết bị, dự báo hỏng hóc và tối ưu hiệu quả vận hành thay vì xử lý bị động như hiện nay.

Theo ông Nguyễn Thành Luân - Giám đốc Trung tâm tư vấn chuyển đổi số ITG DX, việc ứng dụng AI và công nghệ “Bản sao số” giúp DN có thể theo dõi liên tục các chỉ số như dòng điện, độ rung hay nhiệt độ động cơ để phát hiện sớm nguy cơ sự cố trước khi dây chuyền ngừng hoạt động.

img_1068.jpg
Doanh nghiệp rất quan tâm đến việc ứng dụng AI và nhà máy thông minh vào sản xuất

Ở góc độ triển khai thực tế, ông Khương Anh Dũng - Phó Giám đốc Bosch Global Software Technologies cho biết, trong quản lý kho vận, các giải pháp ứng dụng dữ liệu giúp tăng 25% khả năng hiển thị tồn kho theo thời gian thực và cắt giảm khoảng 5% chi phí lưu kho. Điều này tạo điều kiện để DN tối ưu hoạch định nguồn lực sản xuất cũng như nâng cao khả năng phản ứng trước biến động thị trường.

Các dự án số hóa đã giúp DN giảm khoảng 25% chi phí bảo trì, tăng năng suất từ 5-10% và nâng khả năng sẵn sàng của máy móc thêm 15%.

Đồng quan điểm, ông Nguyễn Vũ Linh - CEO ORIS Solutions cho rằng việc thay thế các quy trình thủ công bằng hệ thống liên thông dữ liệu đang mang lại hiệu quả rõ rệt cho DN. Những quy trình thủ công vốn tiêu tốn tới 30% thời gian vận hành khi được số hóa và liên thông dữ liệu đã giúp DN giảm tới 67% thời gian đóng sổ tài chính và tăng khoảng 50% vòng quay hàng tồn kho. Đây là lợi ích rất rõ ràng mà DN có thể đo lường được ngay trong ngắn hạn.

Thanh Ngân