Người lao động có thêm nguồn thu nhập ngoài lương hưu từ 10/5
Từ ngày 10/5/2026, Nghị định 85/2026/NĐ-CP về bảo hiểm hưu trí bổ sung chính thức có hiệu lực, mở thêm cơ chế tích lũy tài chính dài hạn cho người lao động bên cạnh lương hưu từ bảo hiểm xã hội.
Theo quy định, bảo hiểm hưu trí bổ sung là loại hình bảo hiểm mang tính tự nguyện, vận hành theo nguyên tắc thị trường nhằm bổ sung cho chế độ hưu trí cơ bản trong hệ thống bảo hiểm xã hội bắt buộc và tự nguyện. Quỹ được hình thành từ phần đóng góp của người sử dụng lao động hoặc từ cả doanh nghiệp và người lao động.
Người lao động có thể tham gia thông qua thỏa thuận với doanh nghiệp hoặc trực tiếp với đơn vị quản lý quỹ hưu trí. Việc tham gia không mang tính bắt buộc và không được xem là điều kiện để tuyển dụng, ký kết hoặc gia hạn hợp đồng lao động.
Nghị định cũng quy định rõ doanh nghiệp không được gắn việc tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung với chính sách thi đua, khen thưởng hay phúc lợi nhằm bảo đảm quyền tự do lựa chọn của người lao động và tránh các hình thức ép buộc trá hình.
Theo cơ chế mới, mỗi người tham gia sẽ có một tài khoản hưu trí cá nhân để ghi nhận đầy đủ các khoản đóng góp, bao gồm phần của doanh nghiệp, phần của người lao động và kết quả đầu tư phát sinh trong quá trình tham gia. Khoản tích lũy này sẽ được quản lý và đầu tư theo nguyên tắc minh bạch, an toàn, hướng tới gia tăng giá trị tài sản theo thời gian.
Mức đóng bảo hiểm hưu trí bổ sung được thực hiện trên cơ sở tự nguyện và do các bên thỏa thuận phù hợp với khả năng tài chính cũng như nhu cầu của từng doanh nghiệp và người lao động. Điều kiện hưởng phần đóng góp từ doanh nghiệp cùng lợi nhuận đầu tư phải được quy định rõ trong thỏa thuận tham gia. Nếu có yêu cầu về thời gian làm việc tối thiểu thì thời gian này không được vượt quá 5 năm.
Ngoài trường hợp nghỉ hưu, người tham gia vẫn có thể được hưởng quyền lợi trong một số trường hợp đặc biệt như mắc bệnh hiểm nghèo, suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên, tử vong hoặc là lao động nước ngoài không tiếp tục cư trú, làm việc tại Việt Nam.
Theo Bảo hiểm xã hội Việt Nam, việc triển khai bảo hiểm hưu trí bổ sung có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh mức hưởng lương hưu của nhiều người hiện vẫn còn khá thấp so với nhu cầu thực tế. Hiện cả nước có khoảng 3,4 triệu người hưởng lương hưu và trợ cấp hằng tháng, trong đó nhóm hưởng từ 3-6 triệu đồng/tháng chiếm tỷ lệ lớn nhất với gần 40%.
Đáng chú ý, vẫn có hàng trăm nghìn người đang nhận mức lương hưu dưới 3 triệu đồng/tháng. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ thời gian tham gia bảo hiểm xã hội ngắn, mức đóng thấp hoặc quá trình tham gia chưa liên tục. Điều này cho thấy nhu cầu bổ sung thêm các kênh tích lũy dài hạn để nâng cao thu nhập khi về già ngày càng trở nên cần thiết.
Về hoạt động đầu tư, quỹ hưu trí bổ sung được phép phân bổ vốn vào nhiều loại tài sản như trái phiếu Chính phủ, tiền gửi ngân hàng, cổ phiếu niêm yết hoặc trái phiếu niêm yết trên thị trường chứng khoán nhằm gia tăng hiệu quả tích lũy dài hạn. Đồng thời, cơ chế giám sát nhiều tầng cũng được áp dụng để bảo vệ quyền lợi người tham gia thông qua hoạt động quản lý, kiểm tra và báo cáo định kỳ của doanh nghiệp quản lý quỹ và ngân hàng giám sát.