Tài khoản cảm xúc - Nghệ thuật quản trị những điều không nhìn thấy
Chúng ta đang sống trong một thời đại mà năng lực không còn là lợi thế hiếm. Người giỏi không thiếu. Người chăm chỉ không hiếm. Người có bằng cấp, kinh nghiệm, kỹ năng… ngày càng nhiều. Nhưng điều khiến một con người được tin tưởng, được lựa chọn, được nâng đỡ, lại không nằm ở những gì có thể đo đếm. Nó nằm ở cảm giác mà họ để lại trong lòng người khác.
Có những người bước vào một căn phòng - không cần nói nhiều, nhưng khiến người khác cảm thấy dễ chịu.
Cũng có những người rất giỏi - nhưng chỉ cần họ xuất hiện, bầu không khí trở nên nặng nề, ngộp ngạt.
Sự khác biệt đó không đến từ IQ. Không đến từ kinh nghiệm. Mà đến từ “số dư cảm xúc” mà họ đã tích lũy trong lòng người khác.
Mọi mối quan hệ đều vận hành bằng “dòng tiền cảm xúc”
Nếu bạn nhìn sâu vào bất kỳ mối quan hệ nào –bạn sẽ thấy nó vận hành giống như một hệ thống tài chính vô hình.
Có dòng tiền vào, dòng tiền ra.
Có tích lũy.Có hao hụt.
Một lời cảm ơn chân thành là một khoản gửi.
Một lời nói thiếu tôn trọng là một khoản rút.
Một lần giữ lời là một khoản đầu tư dài hạn.
Một lần thất hứa có thể làm mất đi toàn bộ niềm tin tích lũy trước đó.
Và điều quan trọng nhất là bạn không thể rút nhiều hơn số tiền bạn đã gửi trước đó.
Nhưng phần lớn con người lại sống ngược lại quy luật này.
Họ kỳ vọng được tôn trọng nhưng ít khi tôn trọng người khác.
Họ mong được thấu hiểu nhưng hiếm khi chịu lắng nghe.
Họ muốn được ghi nhận nhưng lại tiết kiệm lời khen.
Và rồi họ tự hỏi: Tại sao mình không được đối xử như mình xứng đáng?
Doanh nghiệp không thiếu người giỏi - chỉ thiếu người “dễ làm việc cùng”
Trong vai trò một CEO, tôi không tìm kiếm người hoàn hảo.Tôi tìm kiếm những người mà khi làm việc cùng họ, tôi cảm thấy an tâm. Khi giao việc, tôi không phải lo lắng về cách họ đối xử với người khác. Khi có vấn đề, họ không làm tổn hại đến hệ thống.
Một người có thể giỏi 8/10.
Nhưng nếu họ làm tổn thương cảm xúc của 3 người xung quanh mỗi ngày thì tổng thể họ đang “âm giá trị” đối với gia đình hoặc tổ chức.
Ngược lại, có những người không quá xuất sắc về chuyên môn nhưng luôn biết cách tạo cảm giác dễ chịu. Luôn biết ghi nhận, hỗ trợ, kết nối. Họ trở thành “chất keo” giữ cả đội ngũ lại với nhau.
Và trong những thời điểm quyết định, tổ chức sẽ chọn người tạo ra sự gắn kết - không phải người tạo ra áp lực và sự căng thẳng.
Gia đình - nơi chúng ta tiêu xài cảm xúc một cách vô thức nhất
Điều đáng suy ngẫm là nơi chúng ta đáng lẽ phải “gửi tiền cảm xúc” nhiều nhất lại chính là nơi chúng ta “rút tiền” nhiều nhất.
Trong hôn nhân:
- Ta dễ nói những lời mà ta không bao giờ nói với người ngoài
- Ta dễ im lặng với người thân, nhưng lại lịch sự với người lạ
- Ta dễ quên nói lời cảm ơn, nhưng lại nhớ rất lâu những điều không hài lòng
Trong mối quan hệ cha mẹ - con cái:
- Ta áp đặt vì nghĩ đó là yêu thương
- Ta so sánh vì nghĩ đó là tạo động lực
- Ta chỉ trích vì nghĩ đó là cách dạy dỗ
Nhưng cảm xúc không hiểu “ý định”. Cảm xúc chỉ ghi nhận “trải nghiệm”.
Một đứa trẻ không nhớ hết những gì bạn dạy. Nhưng nó sẽ nhớ rất lâu cảm giác khi ở bên cạnh bạn.
Một người bạn đời có thể quên những tranh cãi. Nhưng họ không quên cách họ bị tổn thương.
Và khi tài khoản cảm xúc cạn kiệt…Mối quan hệ không vỡ vì một biến cố.
Mà vỡ vì đã hết “khả năng chịu đựng cảm xúc” từ rất lâu.
Những khoản “đầu tư cảm xúc” mang lại lãi suất cao nhất
Không phải mọi hành động đều có giá trị như nhau.
Có những hành động nhỏ - nhưng mang lại giá trị rất lớn.
Giữ lời - nền móng của niềm tin
Niềm tin không được xây bằng những điều lớn lao. Nó được xây bằng những lần bạn làm đúng điều bạn đã nói.
Một người giữ lời trong việc nhỏ sẽ được tin tưởng trong việc lớn.
Lắng nghe - món quà hiếm nhất trong thời đại ồn ào
Nghe không phải để phản biện.
Nghe không phải để trả lời.
Nghe là để nói với người đối diện rằng: “Bạn quan trọng” đối với tôi.
Ghi nhận - nguồn năng lượng nuôi dưỡng con người
Không ai chết vì thiếu tiền ngay lập tức.
Nhưng rất nhiều người “chết động lực” vì thiếu sự ghi nhận.
Một lời cảm ơn đúng lúc có thể giữ chân một con người rất lâu.
Tôn trọng sự khác biệt - trí tuệ của người trưởng thành
Người chưa trưởng thành luôn muốn người khác giống mình.
Người trưởng thành học cách tận dụng sự khác biệt để tạo sức mạnh cộng hưởng.
Trung thực - ngay cả khi khó nói
Sự thật có thể làm người khác khó chịu trong khoảnh khắc.
Nhưng sự giả dối sẽ làm mất niềm tin trong dài hạn.
Những “giao dịch âm” có tính phá hủy
Có những hành vi tưởng nhỏ, nhưng lại có sức phá hủy rất lớn:
- Nói sau lưng
- Thất hứa
- Xúc phạm trước đám đông
- Phản bội niềm tin
- Thờ ơ khi người khác cần
Đây không chỉ là những khoản rút. Đây là những khoản “rút kèm theo phí tổn niềm tin”.
Và đôi khi, một lần rút như vậy sẽ cần rất nhiều năm để bù lại…hoặc không bao giờ bù lại được.
Khi tài khoản cảm xúc “dương” - bạn không cần cố gắng vẫn có người muốn giúp
Khi bạn tích lũy đủ:
Trong công việc:
- Người khác chủ động hỗ trợ bạn
- Cấp trên tin tưởng giao việc lớn
- Nhân viên sẵn sàng cùng bạn vượt qua khó khăn
Trong lãnh đạo:
- Bạn có “quyền lực mềm”
- Ảnh hưởng vượt xa chức danh
- Xây dựng được đội ngũ thiện chiến
Trong gia đình:
- Không khí trở nên ấm áp
- Giao tiếp trở nên nhẹ nhàng
- Sự gắn kết trở nên tự nhiên
Khi tài khoản cảm xúc “âm” - bạn sẽ chiến đấu một mình
Ngược lại, khi tài khoản cảm xúc âm:
Trong doanh nghiệp:
- Bạn bị cô lập
- Không ai chia sẻ thông tin
- Không ai đứng về phía bạn
Trong lãnh đạo:
- Đội ngũ làm việc đối phó
- Thiếu cam kết
- Dễ tan rã khi có biến động
Trong cuộc sống:
- Bạn cảm thấy cô đơn
- Ít cơ hội
- Khó phát triển bền vững
Không phải vì bạn kém. Mà vì bạn đã tiêu quá nhiều cảm xúc mà không hề tích lũy.
Một sự thật cần dũng cảm để đối diện đó là bạn không nhận được sự hỗ trợ mà bạn nghĩ mình xứng đáng. Bạn nhận được sự hỗ trợ tương ứng với số dư cảm xúc bạn đã tạo ra.
Không phải người khác vô tâm. Có thể chỉ là:
- Bạn đã rút quá nhiều mà không gửi
- Bạn đã đúng - nhưng không tử tế
- Bạn đã giỏi - nhưng không dễ chịu
Tái cấu trúc tài khoản cảm xúc - bắt đầu từ chính bạn
Tin tốt là không có tài khoản nào là không thể làm lại. Hãy bắt đầu từ những điều rất đơn giản:
- Xin lỗi chân thành
Không biện minh. Không đổ lỗi. - Lắng nghe nhiều hơn nói
Học cách im lặng đúng lúc. - Ghi nhận mỗi ngày
Đừng tiết kiệm lời cảm ơn. - Giữ lời trong những việc nhỏ nhất
Niềm tin bắt đầu từ những điều nhỏ. - Quản trị cảm xúc của chính mình
Trưởng thành không phải là không có cảm xúc mà là biết chọn cách thể hiện cảm xúc.
Điều quyết định bạn đi xa đến đâu
Trong một thế giới đầy biến động, nơi mọi thứ đều có thể thay đổi từ công nghệ, thị trường đến cơ hội.
Nhưng có một thứ quyết định bạn đi xa đến đâu và có bao nhiêu người muốn đi cùng bạn:
Đó là cách bạn làm người khác cảm thấy như thế nào khi ở cạnh bạn.
Hãy tự hỏi:
- Khi tôi rời khỏi một cuộc trò chuyện, tôi để lại điều gì?
- Khi tôi làm việc với người khác, họ cảm thấy được khích lệ hay bị chà đạp ?
- Khi nghĩ về tôi, họ muốn đến gần… hay muốn tránh xa?
Mỗi lời nói là một giao dịch.
Mỗi hành vi là một khoản đầu tư.
Người thành công không chỉ quản trị công việc mà quản trị số dư cảm xúc trong trái tim người khác.
(*) Tổng giám đốc Công ty TNHH Bao bì giấy nhôm New Toyo Việt Nam