Phát triển văn hoá đọc trong kỷ nguyên mới: Nền tảng cho năng lực cạnh tranh doanh nghiệp

Văn hoá đọc được nuôi dưỡng - Đòn bẩy năng lực cạnh tranh

Hiện nay, nhiều doanh nghiệp đã chủ động chuyển từ mô hình “có tủ sách” sang “có hệ sinh thái tri thức”. Thay vì chỉ cung cấp sách, doanh nghiệp tổ chức các buổi thảo luận, chia sẻ nội bộ, xây dựng thư viện tài liệu số và khuyến khích nhân viên trình bày lại nội dung đã đọc. Quá trình này giúp tri thức được chuyển hoá thành năng lực thực tiễn.

Chia sẻ tại toạ đàm, ông Ngô Vi Đồng - Chủ tịch HĐQT Công ty CP Công nghệ tin học HPT, Chủ tịch Hội đồng Sách Doanh nhân cho biết, tại HPT, từ ban lãnh đạo đến nhân viên đều nhận thức rất rõ rằng, muốn phát triển bền vững, doanh nghiệp phải xây dựng được văn hóa học tập, trong đó văn hóa đọc là một trụ cột quan trọng. Đặc biệt trong lĩnh vực công nghệ thông tin - nơi mà sự thay đổi diễn ra rất nhanh nếu không liên tục cập nhật tri thức thì sẽ tụt hậu ngay lập tức.

Theo đó, công ty đặt văn hoá đọc trong mối quan hệ trực tiếp với văn hoá học tập. Khi văn hóa đọc được nuôi dưỡng đúng cách sẽ trở thành một động lực quan trọng giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh một cách bền vững. Và nếu không xây dựng được thói quen học hỏi liên tục, doanh nghiệp sẽ rất khó theo kịp tốc độ thay đổi của thị trường.

Xây nền văn hoá đọc trong doanh nghiệp

“

Việc xây dựng văn hoá đọc trong doanh nghiệp không phải lúc nào cũng dễ dàng, đặc biệt trong các doanh nghiệp sản xuất. Áp lực về vận hành, năng suất và đời sống người lao động khiến việc hình thành thói quen đọc cần có cách tiếp cận phù hợp.

Bà Nhan Húc Quân - Tổng giám đốc Công ty New Toyo Việt Nam cho rằng, muốn triển khai tốt văn hóa đọc, trước hết nền tảng vận hành của doanh nghiệp phải ổn định. Khi những vấn đề cốt lõi được giải quyết, chúng ta mới có thể đầu tư bài bản hơn cho phát triển con người.

Thay vì triển khai các chương trình mang tính áp đặt, doanh nghiệp lựa chọn cách tiếp cận từng bước. Từ những bản tin nội bộ xuất hiện từ năm 2004, hoạt động chia sẻ thông tin dần phát triển thành không gian trao đổi tri thức. Qua thời gian, chính những nội dung này trở thành cầu nối giữa lãnh đạo và nhân viên, góp phần hình thành môi trường học tập.

Một điểm đáng chú ý là việc trao quyền lựa chọn cho nhân sự. Người lao động có thể tự chọn đầu sách phù hợp với nhu cầu và sở thích, sau đó trình bày lại nội dung trong các cuộc họp. Quá trình này giúp hình thành thói quen đọc mà không tạo áp lực, đồng thời tạo ra kho tri thức chung cho doanh nghiệp. “Có thể nói, chúng tôi vẫn đang trong quá trình học hỏi và hoàn thiện. Nhưng điều quan trọng là tạo được sự tham gia thực chất từ đội ngũ, thay vì biến văn hóa đọc thành một phong trào mang tính hình thức”, bà Quân cho biết.

Bên cạnh đó, việc phân nhóm đối tượng đọc cũng được chú trọng. Công nhân tiếp cận các đầu sách mang tính giải trí hoặc kỹ năng sống, trong khi đội ngũ quản lý tập trung vào nội dung chuyên sâu. Sự linh hoạt này giúp văn hoá đọc trở nên gần gũi và dễ tiếp cận hơn. Từ những bước đi nhỏ nhưng bền bỉ, văn hoá đọc dần được “gieo mầm” trong doanh nghiệp. Khi được nuôi dưỡng đúng cách, thói quen này không chỉ nâng cao chất lượng nguồn nhân lực mà còn tạo nền tảng cho sự phát triển dài hạn.

Văn hóa đọc trong “DNA” chiến lược doanh nghiệp

TS. Giản Tư Trung cho rằng yếu tố quyết định nằm ở tư duy của người lãnh đạo. Doanh nghiệp cần xác định rõ mục tiêu phát triển để từ đó thiết kế hệ thống học tập phù hợp, trong đó đọc sách đóng vai trò quan trọng. “Tôi cho rằng, khi doanh nghiệp tạo được sự gắn kết giữa chiến lược phát triển và văn hóa học tập thì việc đọc sách hay học hỏi sẽ không còn là phong trào mà trở thành một phần tự nhiên trong quá trình phát triển của tổ chức”, ông Trung khẳng định.

Cũng theo TS. Giản Tư Trung, để khuyến khích văn hóa đọc trong doanh nghiệp, không nhất thiết phải bắt đầu từ những mô hình lớn, có thể triển khai từ những cơ chế rất đơn giản nhưng hiệu quả. Ví dụ, doanh nghiệp có thể xây dựng một chính sách hỗ trợ chi phí mua sách cho nhân viên… Nhưng muốn xây dựng thói quen đọc bền vững trong xã hội, cần bắt đầu từ trường học. Việc đưa các nội dung liên quan đến kỹ năng đọc, cách tiếp cận tri thức và sử dụng thư viện vào chương trình giáo dục phổ thông là rất cần thiết”.

Trên thực tế, nhiều doanh nghiệp đã bắt đầu lồng ghép hoạt động đọc vào các chương trình đào tạo nội bộ. Việc đọc sách được gắn với đánh giá năng lực, thảo luận nhóm hoặc trình bày ý tưởng. Điều này giúp biến tri thức thành công cụ phục vụ công việc, thay vì chỉ dừng ở mức tham khảo. Song song đó, các chính sách hỗ trợ như tài trợ chi phí mua sách, tổ chức câu lạc bộ đọc sách, xây dựng thư viện nội bộ cũng góp phần duy trì thói quen đọc. Khi được thực hiện liên tục, những hoạt động này sẽ tạo ra môi trường học tập tích cực trong doanh nghiệp.

Ở góc độ dài hạn, việc hình thành văn hoá đọc từ hệ thống giáo dục cũng được nhắc đến. Khi thế hệ lao động tương lai có thói quen đọc sách từ sớm, doanh nghiệp sẽ có lợi thế trong việc phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Khi được tích hợp vào chiến lược phát triển, văn hoá đọc sẽ trở thành một phần trong “DNA” của doanh nghiệp. Đây là nền tảng giúp tổ chức thích ứng với những thay đổi nhanh chóng của kỷ nguyên mới.

Cần chính sách cho văn hoá đọc

“

Việc phát triển văn hoá đọc cần có sự hỗ trợ từ hệ thống chính sách. Các ý kiến tại hội thảo cho thấy vai trò quan trọng của Nhà nước trong việc tạo dựng môi trường thuận lợi cho hoạt động đọc và học tập.

Ông Ngô Vi Đồng đề xuất tăng cường kết nối giữa các tổ chức doanh nhân với cơ quan quản lý. Việc phối hợp với các cơ quan văn hoá được kỳ vọng sẽ giúp xây dựng hệ sinh thái tri thức, đồng thời thúc đẩy các chương trình và sự kiện liên quan đến sách. Bên cạnh đó, việc hình thành các giải thưởng về sách cũng góp phần tôn vinh giá trị tri thức trong cộng đồng.

Còn TS. Giản Tư Trung nhấn mạnh, cần xác định rất rõ vai trò của Nhà nước trong việc thúc đẩy văn hóa đọc và phát triển tri thức trong cộng đồng doanh nghiệp. Bởi có những việc doanh nghiệp và khu vực tư nhân hoàn toàn có thể chủ động làm được, nhưng cũng có những vấn đề chỉ Nhà nước mới có thể giải quyết. “Nhà nước cần làm tốt vai trò kiến tạo, trong đó ban hành chính sách phù hợp, tạo điều kiện tiếp cận nguồn lực, khuyến khích các sáng kiến phát triển văn hóa đọc và hỗ trợ xây dựng một hệ sinh thái tri thức bền vững. Nếu làm được điều đó,khu vực tư nhân sẽ tham gia rất mạnh và khi ấy việc phát triển văn hóa đọc trong doanh nghiệp cũng như trong xã hội sẽ hiệu quả hơn nhiều.

Bà Nhan Húc Quân đưa ra đề xuất liên quan đến nguồn lực tài chính. Việc nghiên cứu cơ chế cho phép doanh nghiệp sử dụng một phần quỹ công đoàn để đầu tư cho văn hoá đọc có thể tạo thêm điều kiện để xây dựng tủ sách, mua tài liệu và tổ chức các hoạt động học tập.

Ngoài ra, việc bổ sung các tiêu chí về văn hoá trong đánh giá doanh nghiệp cũng được đề cập. Những tiêu chí này không chỉ phản ánh mức độ đầu tư cho tri thức mà còn góp phần đưa văn hoá đọc trở thành một phần trong hệ thống quản trị.

Thực tế cho thấy, những tổ chức có đội ngũ thường xuyên đọc sách và học tập sẽ có lợi thế trong việc tiếp cận thông tin mới, phát triển tư duy và đưa ra quyết định hiệu quả hơn. Đọc sách không chỉ là quá trình tiếp nhận tri thức mà còn là cách để mở rộng góc nhìn, hình thành tư duy hệ thống và nuôi dưỡng khả năng phản biện - những yếu tố ngày càng quan trọng trong môi trường cạnh tranh.

Thanh Ngân