Bài toán tăng trưởng của TP.HCM trong năm 2026: Từ phục hồi đến tăng tốc
Bước sang năm 2026, kinh tế TP.HCM vận hành trong bối cảnh quốc tế tiếp tục tiềm ẩn nhiều bất định: xung đột địa chính trị kéo dài, giá năng lượng biến động, chi phí logistics gia tăng và chuỗi cung ứng toàn cầu chưa thực sự ổn định.
Trong nước, áp lực lạm phát và chi phí đầu vào vẫn hiện hữu, tạo ra thách thức không nhỏ đối với hoạt động sản xuất - kinh doanh. Tuy nhiên, những tín hiệu từ quý I/2026 cho thấy nền kinh tế đầu tàu cả nước đang chuyển trạng thái từ phục hồi sang tăng tốc, dù hành trình này vẫn đặt ra nhiều bài toán cần giải.
Nền tảng phục hồi được củng cố, tăng trưởng đạt đỉnh 5 năm
Theo báo cáo kinh tế - xã hội, GRDP quý I/2026 của TP.HCM ước tăng 8,27% so với cùng kỳ, và đạt 8,58% nếu loại trừ yếu tố dầu khí - mức tăng cao nhất trong 5 năm gần đây. Quy mô GRDP theo giá hiện hành đạt khoảng 760.933 tỷ đồng, cho thấy sức bật đáng kể của nền kinh tế sau giai đoạn phục hồi.
Cơ cấu kinh tế tiếp tục chuyển dịch theo hướng hiện đại, với khu vực dịch vụ chiếm 51,9%, công nghiệp - xây dựng chiếm 35,2% và nông nghiệp chỉ còn 1,5%. Đây là cấu trúc phù hợp với vai trò của một trung tâm kinh tế lớn, nơi dịch vụ và các ngành giá trị gia tăng cao đóng vai trò chủ đạo.
Đáng chú ý, khu vực dịch vụ đóng góp tới 56% vào mức tăng GRDP, trong khi công nghiệp - xây dựng đóng góp khoảng 32,6%. Điều này phản ánh xu hướng tăng trưởng đang ngày càng dựa nhiều hơn vào tiêu dùng, thương mại và các hoạt động dịch vụ hiện đại.
Dịch vụ dẫn dắt, công nghiệp và đầu tư tái định hình động lực tăng trưởng
Trong quý I, khu vực dịch vụ tăng 8,91%, tiếp tục là động lực chính của nền kinh tế. Đặc biệt, ngành vận tải - kho bãi tăng tới 12,18%, mức cao nhất trong các ngành dịch vụ và đóng góp 13,8% vào tăng trưởng GRDP, dù chỉ chiếm 9,5% cơ cấu.
Sự bứt phá của logistics phản ánh xu hướng dịch chuyển mạnh mẽ của nền kinh tế số và thương mại điện tử, đồng thời cho thấy nhu cầu kết nối chuỗi cung ứng ngày càng gia tăng. Trong dài hạn, đây có thể trở thành một trong những trụ cột tăng trưởng mới của TP.HCM.
Ngành thương mại tăng 8,85%, cho thấy sức cầu nội địa tiếp tục được duy trì, song tốc độ tăng đã có dấu hiệu chậm lại. Điều này đặt ra yêu cầu cần có các chính sách kích cầu mạnh mẽ hơn, đặc biệt trong bối cảnh tiêu dùng đang tiệm cận ngưỡng bão hòa.
Lĩnh vực tài chính - ngân hàng tăng 8,26%, phản ánh khả năng hấp thụ vốn của nền kinh tế được cải thiện. Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng tín dụng vẫn thấp hơn mặt bằng chung cả nước, cho thấy dòng vốn chưa thực sự lan tỏa mạnh vào khu vực sản xuất – kinh doanh.
Một điểm tích cực khác là các ngành khoa học - công nghệ, dịch vụ chuyên môn tiếp tục tăng trưởng trên 8%, dù quy mô còn nhỏ. Đây là tín hiệu cho thấy TP.HCM đang từng bước dịch chuyển sang mô hình kinh tế tri thức.
Ở chiều ngược lại, bất động sản chỉ tăng 5,22% và chưa tạo được hiệu ứng lan tỏa đáng kể. Dịch vụ lưu trú - ăn uống tăng 5,66%, thấp hơn kỳ vọng, phản ánh sự cạnh tranh và biến động nhu cầu trong lĩnh vực du lịch - tiêu dùng.
Khu vực công nghiệp - xây dựng tăng 7,73%, trong đó công nghiệp tăng 7,71%. Ngành chế biến, chế tạo tiếp tục là động lực chính với mức tăng 8,46%, song tăng trưởng chung vẫn chịu ảnh hưởng từ ngành điện và khai khoáng tăng thấp.
Chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) quý I tăng 11%, cho thấy hoạt động sản xuất vẫn duy trì xu hướng tích cực, dù có dấu hiệu chững lại do áp lực chi phí. Một số ngành ghi nhận mức tăng cao như hóa chất (44%), sản phẩm khoáng phi kim loại (21,3%), phương tiện vận tải (20,6%).
Đáng chú ý, chỉ số tiêu thụ ngành chế biến, chế tạo tăng tới 21,8%, phản ánh thị trường đầu ra đang cải thiện. Tuy nhiên, tồn kho tăng 5,7% cho thấy sự mất cân đối nhất định giữa sản xuất và tiêu thụ, đòi hỏi doanh nghiệp cần điều chỉnh chiến lược sản xuất phù hợp hơn.
Tổng vốn đầu tư toàn xã hội quý I đạt 141.781 tỷ đồng, tăng 10,7% so với cùng kỳ. Trong đó, vốn ngoài nhà nước chiếm hơn một nửa (55,1%), tăng 11,4%; vốn FDI tăng 13,3%, cho thấy niềm tin của nhà đầu tư vào môi trường kinh doanh của TP.HCM vẫn được duy trì.
Đáng chú ý, vốn đầu tư xây dựng cơ bản tăng 14,5%, phản ánh tiến độ triển khai các dự án hạ tầng đang được đẩy nhanh. Đây là yếu tố then chốt giúp cải thiện năng lực cạnh tranh và tạo dư địa tăng trưởng trong trung và dài hạn.
TP.HCM đặt mục tiêu giải ngân 100% vốn đầu tư công trong năm 2026 - một nhiệm vụ đầy thách thức nhưng mang ý nghĩa quyết định trong việc tạo lực kéo cho nền kinh tế.
Từ tâm lý doanh nghiệp đến bài toán tăng trưởng bền vững
Khảo sát doanh nghiệp cho thấy bức tranh tương đối cân bằng: 27,9% doanh nghiệp đánh giá tình hình thuận lợi hơn, 40,5% ổn định và 31,6% khó khăn trong quý I. Tuy nhiên, triển vọng quý II được nhìn nhận tích cực hơn khi 43,5% doanh nghiệp kỳ vọng cải thiện.
Điều này cho thấy niềm tin thị trường đang dần được củng cố, dù doanh nghiệp vẫn thận trọng trước những biến động khó lường của môi trường kinh doanh.
Dù đạt kết quả ấn tượng trong quý I, TP.HCM vẫn đối mặt với nhiều thách thức mang tính cấu trúc. Độ mở kinh tế cao khiến thành phố nhạy cảm với biến động toàn cầu; chi phí logistics và năng lượng tiếp tục tạo áp lực lên doanh nghiệp.
Một số lĩnh vực như bất động sản, tín dụng, đầu tư công vẫn tồn tại điểm nghẽn, trong khi tốc độ tăng trưởng của một số ngành dịch vụ có dấu hiệu chững lại. Điều này cho thấy bài toán tăng trưởng không chỉ nằm ở tốc độ mà còn ở chất lượng và tính bền vững.
Trong bối cảnh đó, chuyển đổi số, phát triển kinh tế xanh và nâng cao năng suất lao động sẽ là những yếu tố quyết định. Đồng thời, việc cải thiện môi trường đầu tư, tháo gỡ rào cản thể chế và thúc đẩy đổi mới sáng tạo sẽ đóng vai trò then chốt.
Với nền tảng phục hồi vững chắc và các động lực tăng trưởng đang dần hình thành, TP.HCM có cơ sở để kỳ vọng vào một chu kỳ tăng trưởng mới trong năm 2026. Tuy nhiên, để chuyển từ “phục hồi” sang “tăng tốc” một cách bền vững, cần sự phối hợp đồng bộ giữa chính sách công và nỗ lực của cộng đồng doanh nghiệp.
Đối với doanh nghiệp, giai đoạn hiện nay mở ra nhiều cơ hội nhưng cũng đòi hỏi năng lực thích ứng cao hơn. Việc tận dụng xu hướng công nghệ, tối ưu chuỗi cung ứng và mở rộng thị trường sẽ là chìa khóa để nâng cao năng lực cạnh tranh.
Trong một thế giới đầy biến động, TP.HCM đang đứng trước cơ hội tái định vị mình như một trung tâm kinh tế năng động, sáng tạo và có khả năng chống chịu cao. Bài toán tăng trưởng năm 2026 vì vậy không chỉ là con số, mà còn là câu chuyện về chiến lược, chất lượng và tầm nhìn dài hạn.