Bộ Công Thương đề xuất triển khai xăng E10 trên toàn quốc từ 30/4
Bộ Công Thương đang lấy ý kiến về dự thảo sửa đổi Thông tư 50/2025, trong đó đề xuất rút ngắn lộ trình triển khai xăng sinh học E10 trên toàn quốc từ ngày 30/4/2026, sớm hơn một tháng so với kế hoạch trước đây.
Theo dự thảo sửa đổi Thông tư 50/2025, xăng không chì sẽ được phối trộn bắt buộc với ethanol để tạo thành xăng E10 - loại nhiên liệu chứa 10% ethanol sinh học nhằm sử dụng cho các phương tiện giao thông trên toàn quốc. Trong khi đó, xăng E5 RON92 vẫn tiếp tục được duy trì lưu hành đến hết năm 2030.
Việc đẩy nhanh lộ trình chuyển đổi được đưa ra trong bối cảnh thị trường năng lượng thế giới biến động phức tạp, đặc biệt do các yếu tố địa chính trị, khiến nguồn cung và giá nhiên liệu chịu nhiều áp lực. Bộ Công Thương cho rằng, mở rộng sử dụng xăng E10 sẽ góp phần giảm phụ thuộc vào nhập khẩu, đồng thời tăng cường tự chủ năng lượng quốc gia.
Theo tính toán, nếu triển khai E10 trên diện rộng, Việt Nam có thể giảm chi phí nhập khẩu xăng dầu khoảng 800 triệu USD mỗi năm, đồng thời đóng góp tích cực vào mục tiêu giảm phát thải và phát triển kinh tế bền vững.
Tuy nhiên, thách thức lớn nhất hiện nay là nguồn cung ethanol - nguyên liệu chính để phối trộn xăng E10. Với nhu cầu tiêu thụ xăng khoảng 1 triệu m³ mỗi tháng, lượng ethanol cần thiết ước tính từ 92.000 đến hơn 100.000 m³/tháng, trong khi năng lực sản xuất trong nước mới đáp ứng được khoảng 25.000 - 27.000 m³.
Hiện cả nước có 6 nhà máy sản xuất ethanol, nhưng chỉ 4 nhà máy đang vận hành, gồm các cơ sở tại Đồng Nai, Quảng Nam, Đăk Tô và Dung Quất. Hai nhà máy còn lại đang trong quá trình tái cơ cấu và hoàn thiện để phục hồi sản xuất. Do đó, trong ngắn hạn, Việt Nam sẽ phải nhập khẩu khoảng 75.000 m³ ethanol mỗi tháng để đáp ứng nhu cầu phối trộn.
Về phía doanh nghiệp, một số đầu mối lớn đã chủ động chuẩn bị nguồn cung. Tính đến cuối tháng 3, các doanh nghiệp như PVOIL, Petrolimex và một số đơn vị khác đã ký hợp đồng nhập khẩu ethanol, với tổng nguồn cung (bao gồm sản xuất trong nước và nhập khẩu) đạt khoảng 84.200 m³ trong tháng 4. Tuy nhiên, nếu triển khai ngay trên toàn quốc, thị trường vẫn thiếu khoảng 10.000 - 15.000 m³ ethanol.
Ở khía cạnh hạ tầng, hiện có 12 doanh nghiệp đầu mối đã đầu tư hệ thống phối trộn, nhưng mới chỉ 3 đơn vị được cấp phép đầy đủ. Tổng công suất phối trộn hiện đạt khoảng 700.000 m³ mỗi tháng và có thể tăng lên hơn 1,1 triệu m³ khi các dự án bổ sung hoàn tất.
Dù vậy, quá trình chuyển đổi sang xăng E10 không chỉ là vấn đề nguồn cung và công suất. Các doanh nghiệp còn phải nâng cấp hệ thống bồn chứa, đường ống, đồng thời xử lý tồn kho xăng khoáng. Trong giai đoạn đầu, nếu không đồng bộ, chất lượng xăng có thể bị ảnh hưởng do tỷ lệ phối trộn chưa ổn định.
Ngoài ra, yếu tố thị trường và tâm lý người tiêu dùng cũng là thách thức. Thực tế cho thấy, xăng sinh học E5 từng được sử dụng rộng rãi nhưng sau đó giảm thị phần do chênh lệch giá không còn hấp dẫn và lo ngại về chất lượng. Hiện thị phần E5 chỉ còn khoảng 15 - 20%.
Bộ Công Thương cho rằng cần tăng cường truyền thông, nâng cao nhận thức về lợi ích của nhiên liệu sinh học để tạo sự đồng thuận trong xã hội, từ đó thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang xăng E10 diễn ra hiệu quả và bền vững.