Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam phân chia thành 17 dự án độc lập
Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 98/NQ-CP ngày 6/4/2026 nhằm triển khai Nghị quyết của Quốc hội về chủ trương đầu tư dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam, trong đó cho phép phân chia toàn bộ dự án thành 17 dự án độc lập để tổ chức thực hiện.
Theo quy định mới, nội dung bồi thường, hỗ trợ và tái định cư được tách riêng thành các dự án độc lập, tạo điều kiện chủ động trong công tác giải phóng mặt bằng. Người quyết định đầu tư cũng được trao quyền tiếp tục phân chia các dự án thành những dự án thành phần hoặc hợp phần độc lập phù hợp với yêu cầu triển khai.
Đáng chú ý, các dự án này không phải thực hiện thủ tục phê duyệt chủ trương đầu tư. Trên cơ sở hồ sơ thiết kế sơ bộ trong báo cáo nghiên cứu tiền khả thi, cơ quan có thẩm quyền có thể trực tiếp tổ chức lập, thẩm định, quyết định đầu tư, đồng thời triển khai xây dựng các khu tái định cư.
Công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và di dời các công trình hạ tầng kỹ thuật sẽ được triển khai ngay sau khi chủ đầu tư bàn giao hồ sơ và xác định mốc giới giải phóng mặt bằng trên thực địa cho các địa phương và các đơn vị liên quan. Các nội dung này sẽ được cập nhật, tổng hợp và bố trí vốn từ ngân sách trung ương và địa phương theo kế hoạch hằng năm.
Bên cạnh đó, Nghị quyết cho phép áp dụng linh hoạt các hình thức lựa chọn nhà thầu như chỉ định thầu hoặc đấu thầu hạn chế đối với các gói thầu tư vấn, xây lắp, cung cấp hàng hóa cũng như các hợp đồng tổng thầu (EPC, EC, EP hoặc chìa khóa trao tay). Trình tự, thủ tục thực hiện vẫn tuân thủ theo quy định pháp luật về đấu thầu.
Chính phủ giao Bộ Xây dựng chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành và địa phương liên quan tổ chức thiết kế tuyến theo hướng tối ưu, bảo đảm tuyến thẳng nhất có thể, phù hợp điều kiện địa hình, địa chất và thủy văn. Yêu cầu này nhằm hạn chế tối đa việc điều chỉnh hướng tuyến sau khi đã giải phóng mặt bằng, tránh phát sinh chi phí và lãng phí nguồn lực.
Đồng thời, việc triển khai các cơ chế đặc thù phải được kiểm soát chặt chẽ, kịp thời xử lý các vướng mắc phát sinh, bảo đảm phù hợp thực tiễn, phòng ngừa vi phạm và hạn chế tiêu cực.
Ngoài ra, Nghị quyết cũng điều chỉnh một số nội dung tại các phụ lục của Nghị quyết số 106/NQ-CP liên quan đến kế hoạch triển khai dự án, nhằm bảo đảm tính đồng bộ trong quá trình thực hiện.
Việc chia nhỏ dự án thành 17 hợp phần độc lập được kỳ vọng sẽ nâng cao tính linh hoạt trong quản lý, đẩy nhanh tiến độ triển khai và tối ưu hiệu quả đầu tư đối với một trong những dự án hạ tầng quan trọng quốc gia.