Thị trường toàn cầu “đỏ lửa”: Giá dầu vượt 116 USD/thùng
Thị trường tài chính toàn cầu đang rơi vào trạng thái bất ổn khi giá dầu tăng vọt cùng xung đột địa chính trị leo thang, kéo theo làn sóng bán tháo trên nhiều thị trường chứng khoán và làm dấy lên lo ngại về một cú sốc năng lượng mới.
Ngày 30/3, theo Reuters. giá dầu thế giới tiếp tục tăng mạnh với giá dầu Brent hướng tới mức tăng kỷ lục hàng tháng, sau khi lực lượng Houthi tại Yemen phát động các cuộc tấn công đầu tiên vào Israel vào cuối tuần, đánh dấu bước leo thang mới trong cuộc xung đột khu vực. Diễn biến này khiến chiến sự không còn giới hạn mà lan rộng ra các tuyến vận chuyển năng lượng chiến lược.
Ngay sau diễn biến leo thang xung đột, giá dầu thế giới tăng mạnh. Dầu Brent kỳ hạn tăng 3,09 USD (tương đương 2,74%), lên 115,66 USD/thùng vào lúc 23h53 GMT, nối tiếp mức tăng 4,2% trong phiên trước đó. Trong khi đó, dầu thô West Texas Intermediate (WTI) của Mỹ cũng tăng 2,92 USD (2,93%), lên 102,56 USD/thùng, sau khi đã tăng 5,5% ở phiên liền trước.
Tính chung cả tháng 3, giá dầu Brent đã tăng vọt khoảng 59%, mức tăng theo tháng mạnh nhất trong nhiều thập kỷ, thậm chí vượt cả giai đoạn Chiến tranh Vùng Vịnh năm 1990. Đà tăng này chủ yếu xuất phát từ sau khi cuộc xung đột với Iran đã đóng cửa eo biển Hormuz, tuyến đường vận chuyển một phần năm nguồn cung dầu khí của thế giới.
Việc xung đột lan rộng từ eo biển Hormuz sang Biển Đỏ và eo Bab el-Mandeb cho thấy rủi ro không còn nằm ở một “điểm” đơn lẻ, mà đang chuyển thành khủng hoảng mang tính hệ thống đối với chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu. Hai tuyến hàng hải này hiện đảm nhiệm phần lớn lưu lượng vận chuyển dầu mỏ từ Trung Đông sang châu Âu và châu Á, nên bất kỳ sự gián đoạn nào cũng có thể gây hiệu ứng dây chuyền trên diện rộng.
Phân tích của JPMorgan cho thấy, dù các quốc gia xuất khẩu đã chủ động chuyển hướng dòng chảy dầu như trường hợp Ả Rập Xê Út tăng cường vận chuyển qua Yanbu nhưng các tuyến thay thế như đường ống SUMED hay vận tải vòng qua châu Phi đều có chi phí cao hơn và công suất hạn chế. Điều này đồng nghĩa với việc nguồn cung không chỉ bị gián đoạn về mặt vật lý, mà còn trở nên đắt đỏ hơn về chi phí logistics.
Trong bối cảnh đó, thị trường dầu mỏ đang phản ứng không chỉ với tình trạng thiếu hụt hiện tại, mà còn với “kỳ vọng rủi ro” trong tương lai. Giá dầu vì vậy có xu hướng tăng mạnh hơn mức thiếu hụt thực tế, do nhà đầu tư và các doanh nghiệp tích trữ phòng ngừa. Đây chính là cơ chế khiến các cú sốc năng lượng thường lan rộng nhanh chóng sang các lĩnh vực khác của nền kinh tế.
Nếu xung đột tiếp tục kéo dài và các tuyến vận chuyển chiến lược không được đảm bảo an toàn, thế giới có thể đối mặt với một chu kỳ tăng giá năng lượng mới, kéo theo áp lực lạm phát và nguy cơ suy giảm tăng trưởng trên phạm vi toàn cầu.