Nền kinh tế tỷ đô - Làm thế nào để đánh thức?

TS. Phạm Xuân Tài - Phó giám đốc sở Văn hóa Thể thao Hà Nội đã mở đầu như vậy trong Tọa đàm "Các giải pháp phát triển kinh tế thể thao trên địa bàn Thủ đô" sáng ngày 28/3. Ông Tài cho rằng, đây chính là những nền tảng quan trọng để thể thao không chỉ là một hoạt động xã hội mà còn trở thành một cấu phần quan trọng của nền kinh tế dịch vụ hiện đại của Thủ đô.

Ông Trịnh Bá Dương - CEO AseanHub, Trưởng đại diện Together Growth (Thái Lan) tại Việt Nam cho rằng, Kinh tế thể thao đang trở thành một trụ cột mới của kinh tế đô thị và công nghiệp sáng tạo toàn cầu. Là người từng có 10 năm sống và làm việc tại Bang Kok, ông Dương cho biết: Quy mô kinh tế thể thao Bangkok ước tính khoảng 10-12 tỷ USD/năm, bao gồm những khoản thu trực tiếp và gián tiếp. Thể thao Bangkok không chỉ là một ngành mà là một hệ sinh thái kinh tế đa tầng với nhiều nguồn thu và tác động lan tỏa.

Hà Nội và Bang Kok có nhiều điểm tương đồng với nhau nhưng trong việc phát triển dịch vụ và thể thao, Bangkok được tổ chức tốt hơn và chuyên nghiệp hơn. Dẫu chưa có con số thống kê đầy đủ nhưng chắc chắn rằng, thể thao xứng đáng là ngành công nghiệp tỷ đô.

Chia sẻ kinh nghiệm từ Thái Lan, ông Dương cho biết, ở Bangkok, thể thao là ngành kinh tế chiếm xấp xỉ 3% GDP và tốc độ tăng trưởng khá đều, trên 5%/năm. Cấu phần doanh thu của thể thao đa dạng: Vé sự kiện thể thao và giải trí; Bản quyền truyền hình và phát sóng; Tài trợ thương hiệu và quảng cáo; Doanh thu du lịch và hospitality; Training camp quốc tế; Sản xuất và xuất khẩu thiết bị thể thao… Sự phong phú về dịch vụ khiến hoạt động thể thao không còn thuần túy vì sức khỏe cộng đồng mà hơn thế còn là ngành kinh tế có tác động tích cực tới đời sống xã hội và dân sinh.

Ông Nguyễn Tô Ninh - Chủ tịch Hiệp hội Golf Hà Nội cho biết, golf là môn thể thao khá mới mẻ với người Việt nhưng có tiềm năng rất lớn. Gần đây, Hội golf Hà Nội không chỉ tổ chức thành công một số giải golf trong nước mà đang xúc tiến tổ chức một số giải golf khu vực và tầm quốc tế. Điều quan trọng là sự đồng thuận và hợp tác vào cuộc của các ngành liên quan. Một golfer từ nước ngoài vào VN dự giải, thường họ không đi theo một mình mà còn có cả bạn bè, người thân. Ngoài việc chi tiêu trên sân golf, họ còn chi tiêu mua sắm, lưu trú mang lại hiệu ứng rất tốt cho các ngành dịch vụ nhưng để tổ chức được giải tầm vóc, những thủ tục hành chính còn rất phức tạp.

Thể thao ngày nay không chỉ là thi đấu, huấn luyện hay phong trào quần chúng. Thể thao còn gắn với tổ chức sự kiện, bản quyền truyền hình, quảng cáo, tài trợ, kinh doanh dịch vụ, sản xuất và phân phối sản phẩm thể thao, giáo dục thể chất, chăm sóc sức khỏe, giải trí, du lịch thể thao và các loại hình tiêu dùng mới. Hà Nội cần có cách tiếp cận mới, đồng bộ hơn để phát huy tối đa giá trị kinh tế mà thể thao có thể mang lại.

Giải đáp những băn khoăn của những người làm thể thao, ông Phạm Xuân Tài ghi nhận những ý kiến của các đơn vị làm dịch vụ thể thao. Theo đó, thể chế phải thực sự là động lực phát triển. Vì vậy, cần xem xét những quy định, cơ chế nào đang là rào cản đối với việc thu hút đầu tư, xã hội hóa, khai thác tài sản công, tổ chức sự kiện thể thao, hợp tác công - tư, phát triển dịch vụ thể thao và hình thành thị trường thể thao. Từ thực tiễn của Hà Nội, sẽ có những đề xuất cụ thể, có cơ sở khoa học và thực tiễn, để kiến nghị cấp có thẩm quyền hoàn thiện chính sách, pháp luật theo hướng không chỉ phục vụ quản lý mà còn mở không gian phát triển cho kinh tế thể thao.

Ông Tài cũng cho rằng, một nền kinh tế thể thao phát triển không thể dựa vào những hoạt động đơn lẻ, manh mún. Chúng ta cần hình thành một hệ sinh thái bao gồm: Thể thao thành tích cao, thể thao quần chúng, các giải đấu chuyên nghiệp, cơ sở hạ tầng, dịch vụ thể thao, công nghiệp sản phẩm thể thao, truyền thông thể thao, công nghệ số trong thể thao, giáo dục thể chất, y học thể thao, du lịch thể thao và nguồn nhân lực chất lượng cao. Trong hệ sinh thái đó, doanh nghiệp giữ vai trò hết sức quan trọng. Không ai có thể làm thay doanh nghiệp trong việc kiến tạo thị trường, phát triển sản phẩm, mở rộng dịch vụ và kết nối chuỗi giá trị.

Các sự kiện thể thao cấp quốc gia, khu vực và quốc tế không chỉ mang ý nghĩa chuyên môn mà còn có thể tạo ra sức lan tỏa lớn về kinh tế, du lịch, thương mại và truyền thông. Hà Nội có đủ điều kiện để đăng cai, tổ chức nhiều sự kiện thể thao tầm vóc. Vấn đề đặt ra là làm thế nào để mỗi sự kiện thể thao không chỉ dừng lại ở thành công về tổ chức, mà còn tạo ra giá trị gia tăng, thu hút khách du lịch, kích cầu tiêu dùng, quảng bá hình ảnh thành phố và thúc đẩy các ngành dịch vụ phát triển.

Phan Thế Hải