Bộ Xây dựng đề xuất điều chỉnh 8 nhóm chính sách trong Luật Kinh doanh bất động sản
Bộ Xây dựng đang lấy ý kiến góp ý đối với hồ sơ chính sách sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản, với trọng tâm là 8 nhóm chính sách lớn nhằm tháo gỡ vướng mắc, hoàn thiện khung pháp lý và thúc đẩy thị trường phát triển ổn định. Dự thảo dự kiến sẽ được trình Quốc hội xem xét tại kỳ họp tháng 10/2026.
Luật Kinh doanh bất động sản năm 2023, có hiệu lực từ tháng 8/2024, đã góp phần nâng cao tính minh bạch và đồng bộ với các luật liên quan như đầu tư, đất đai, quy hoạch. Tuy nhiên, sau hơn một năm triển khai, nhiều vấn đề mới phát sinh trong bối cảnh điều chỉnh tổ chức bộ máy, địa giới hành chính và yêu cầu phát triển thị trường đã đặt ra nhu cầu sửa đổi, bổ sung.
Theo đề xuất, 8 nhóm chính sách được rà soát và điều chỉnh bao gồm: quy định chung; kinh doanh nhà ở và công trình xây dựng có sẵn; bất động sản hình thành trong tương lai; kinh doanh quyền sử dụng đất trong dự án; chuyển nhượng dự án bất động sản; hợp đồng kinh doanh; dịch vụ bất động sản và chứng chỉ hành nghề; cùng với hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu thị trường.
Ở từng nhóm chính sách, Bộ Xây dựng đưa ra hai phương án là giữ nguyên hoặc sửa đổi, bổ sung, song xu hướng chủ đạo là lựa chọn phương án điều chỉnh để phù hợp với thực tiễn. Trong đó, đối với nhà ở và công trình có sẵn, cơ quan soạn thảo đề xuất làm rõ nguyên tắc giao dịch phải gắn với quyền sử dụng đất, đồng thời bổ sung điều kiện đưa bất động sản vào kinh doanh và mở rộng đối tượng tham gia theo hướng bình đẳng hơn giữa nhà đầu tư trong và ngoài nước.
Đối với bất động sản hình thành trong tương lai, dự thảo bổ sung yêu cầu về tiến độ hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật và quy định công trình phải hoàn thành phần móng trước khi đưa vào kinh doanh. Việc điều chỉnh này nhằm giảm thiểu rủi ro, tăng tính minh bạch và bảo vệ quyền lợi của các bên tham gia thị trường.
Cùng với đó, quy định về kinh doanh quyền sử dụng đất trong các dự án cũng được đề xuất làm rõ hơn về tiến độ hoàn thiện hạ tầng, bảo đảm phù hợp với quy hoạch và tiến độ được phê duyệt, qua đó nâng cao hiệu quả quản lý và hạn chế phát sinh tranh chấp.
Theo Bộ Xây dựng, việc sửa đổi, bổ sung các nhóm chính sách này sẽ góp phần tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông nguồn vốn và cân đối cung – cầu trên thị trường bất động sản, tạo nền tảng cho sự phát triển ổn định, lành mạnh trong giai đoạn tới.
Thực tế triển khai cho thấy, một số quy định hiện hành vẫn còn bất cập như khái niệm pháp lý chưa rõ ràng, thiếu kiểm soát chặt chẽ đối với hợp đồng, cũng như chưa có khung pháp lý đầy đủ cho các loại hình mới như condotel, officetel hay bất động sản nghỉ dưỡng. Điều này dẫn đến cách hiểu và áp dụng chưa thống nhất, tiềm ẩn rủi ro cho thị trường.
Ngoài ra, các quy định liên quan đến bất động sản hình thành trong tương lai vẫn còn hạn chế, đặc biệt về điều kiện đưa vào kinh doanh, cơ chế bảo lãnh và quyền chuyển nhượng hợp đồng, trong khi nhu cầu thực tế ngày càng gia tăng.
Trong bối cảnh đó, việc sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản được kỳ vọng sẽ tạo bước hoàn thiện quan trọng về thể chế, góp phần nâng cao tính minh bạch, giảm rủi ro và thúc đẩy thị trường phát triển theo hướng chuyên nghiệp, bền vững hơn.