Tăng trưởng hai con số: TP.HCM cần triển khai đồng bộ các giải pháp mang tính cấu trúc

Hội thảo quy tụ nhiều chuyên gia kinh tế, nhà hoạch định chính sách và đại diện doanh nghiệp để thảo luận về những động lực tăng trưởng mới của Thành phố trong giai đoạn tới.

Áp lực tăng trưởng trong bối cảnh nhiều biến động

Tại hội thảo, các chuyên gia nhận định, kinh tế TP.HCM có độ mở lớn nên chịu tác động rõ rệt từ biến động của kinh tế thế giới. Những diễn biến địa chính trị tại Trung Đông, biến động giá dầu cùng các thay đổi trong chính sách thương mại của các nền kinh tế lớn đang tạo ra nhiều yếu tố khó dự báo đối với hoạt động sản xuất và xuất khẩu.

Bên cạnh đó, các biến động về thuế quan từ thị trường Mỹ cùng xu hướng tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn đang định hình lại dòng chảy thương mại và đầu tư.

Trong bối cảnh đó, yêu cầu đặt ra đối với doanh nghiệp và chính quyền Thành phố là mở rộng thị trường xuất khẩu, tăng tỷ lệ nội địa hóa sản phẩm và thúc đẩy các lĩnh vực kinh tế mới như kinh tế xanh, kinh tế số.

Ông Phạm Bình An - Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển TP.HCM cho rằng: “Để đạt mục tiêu tăng trưởng GRDP trên 10% trong năm 2026, tốc độ tăng trưởng của Thành phố trong 6 tháng đầu năm cần đạt ít nhất khoảng 10,3%”.

Ông Bình An đưa ra ba kịch bản tăng trưởng cho năm 2026 dựa trên các diễn biến quốc tế. Trong kịch bản cơ sở, khi xung đột địa chính trị kéo dài, tăng trưởng GRDP quý I/2026 của TP.HCM được dự báo trong khoảng 7,08-7,98%, với mức trung bình khoảng 7,53%. Trong trường hợp này, GRDP quý II cần đạt khoảng 12,62-13,52% để bảo đảm mục tiêu tăng trưởng cả năm.

Ở kịch bản chuyển tiếp, khi các xung đột quốc tế diễn ra trong thời gian ngắn hơn, GRDP quý I có thể đạt khoảng 8,08-9,04%, còn quý II cần đạt khoảng 11,59-12,49%.

Trong kịch bản tích cực, khi tình hình địa chính trị hạ nhiệt nhanh, tăng trưởng quý I có thể đạt khoảng 9,19-10,28%, còn quý II duy trì khoảng 10,41-11,31%.

Theo TS. Trần Du Lịch - Thành viên Hội đồng tư vấn chính sách tài chính tiền tệ quốc gia: “Trong bối cảnh hiện nay, để thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số ổn định trong nhiều năm, bảo đảm sự hài hòa giữa ba yếu tố gồm kinh tế, tiến bộ xã hội và môi trường là thách thức rất lớn”.

Theo tính toán của TS. Trần Du Lịch, nếu duy trì tốc độ tăng trưởng cao trong giai đoạn 2026-2035, quy mô kinh tế TP.HCM có thể đạt khoảng 310 tỷ USD vào năm 2035. GRDP bình quân đầu người khi đó có thể đạt khoảng 21.500 USD.

Tuy nhiên, theo ông, để đạt được mục tiêu này, điều quan trọng không chỉ nằm ở công nghệ hay nguồn vốn đầu tư mà nằm ở chính sách và thể chế. Thành phố đang đứng trước thời cơ thuận lợi khi các điểm nghẽn cố hữu về thể chế và hạ tầng giao thông đang từng bước được tháo gỡ. Những thay đổi về cơ chế phân cấp, các chính sách đặc thù của Quốc hội cùng với các dự án hạ tầng chiến lược đang triển khai được xem là nền tảng quan trọng để TP.HCM tạo bước đột phá trong giai đoạn tới.

Tạo động lực mới cho tăng trưởng dài hạn

Để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số, nhiều chuyên gia cho rằng TP.HCM cần triển khai đồng bộ các giải pháp mang tính cấu trúc, từ đầu tư hạ tầng đến nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.

Theo ông Phạm Bình An, một trong những nhiệm vụ quan trọng là thúc đẩy giải ngân đầu tư công ngay từ đầu năm nhằm tạo động lực cho tăng trưởng. Việc tập trung nguồn lực vào các dự án hạ tầng giao thông, logistics và khu công nghệ cao sẽ cải thiện khả năng kết nối vùng và mở rộng không gian phát triển kinh tế.

Song song với đó, Thành phố cần tháo gỡ các vướng mắc về thủ tục hành chính, đất đai và giải phóng mặt bằng để rút ngắn thời gian triển khai các dự án trọng điểm. Bên cạnh đầu tư hạ tầng, thúc đẩy sản xuất công nghiệp và xuất khẩu cũng là một trong những động lực quan trọng của tăng trưởng. Trong bối cảnh thương mại toàn cầu đang tái cấu trúc, doanh nghiệp cần tận dụng các hiệp định thương mại tự do để mở rộng thị trường xuất khẩu sang châu Âu, Nhật Bản và Hàn Quốc.

Còn theo đại diện Sở Ngoại vụ TP.HCM, chi phí vận hành vẫn là áp lực lớn đối với doanh nghiệp. Bài toán đối với TP.HCM hiện nay là làm thế nào để cắt giảm chi phí vận hành cho doanh nghiệp trên địa bàn một cách nhanh nhất, thực chất nhất và hiệu quả nhất. Thành phố cần cải thiện hạ tầng giao thông và tổ chức lại hệ thống logistics nhằm nâng cao hiệu quả vận chuyển hàng hóa. Việc tăng cường kết nối giữa cảng biển, kho bãi và mạng lưới vận tải sẽ góp phần giảm chi phí cho doanh nghiệp.

Ở góc nhìn của doanh nghiệp quốc tế, ông Bùi Đào Thái Trường - Tổng giám đốc Công ty Roland Berger Việt Nam cho rằng, trong lĩnh vực công nghiệp, Thành phố cần từng bước tham gia sâu hơn vào các khâu có giá trị cao trong chuỗi giá trị toàn cầu như nghiên cứu - phát triển, thiết kế và phát triển công nghệ. Thành phố có thể phát triển các ngành dịch vụ giá trị gia tăng cao như tài chính, logistics, công nghệ và các dịch vụ tri thức.

Ngoài ra, việc mở rộng không gian phát triển kinh tế cũng là yếu tố quan trọng nhằm tạo dư địa tăng trưởng mới. Thành phố có thể xây dựng các khu kinh tế, khu công nghệ và các không gian đổi mới sáng tạo với cơ chế đặc thù để thu hút đầu tư chất lượng cao.

TS. Trần Du Lịch đề xuất: "TP.HCM với vai trò động lực tăng trưởng của cả nước cần chuyển đổi mô hình tăng trưởng từ mô hình dựa vào vốn sang mô hình dựa vào tri thức, nâng cao đóng góp của năng suất và đổi mới sáng tạo. Điều này đòi hỏi thành phố phải đầu tư mạnh mẽ vào hạ tầng số, trung tâm dữ liệu, công nghệ 5G và các nền tảng dữ liệu mở, đồng thời xây dựng hệ sinh thái khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo".

Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được: TP.HCM có cơ sở để đạt mục tiêu tăng trưởng 2 con số:

Thứ nhất là truyền thống năng động, sáng tạo của thành phố. TP.HCM từ lâu đã được xem là nơi thử nghiệm nhiều cơ chế, chính sách mới, là “phòng thí nghiệm” của cả nước trong nhiều giai đoạn đổi mới.

Thứ hai là những đầu tư mạnh mẽ vào hệ thống hạ tầng trong thời gian gần đây, đặc biệt là hạ tầng giao thông. Trong giai đoạn tới, Thành phố sẽ triển khai nhiều dự án lớn, huy động nguồn lực rất lớn từ khu vực tư nhân.

Dự kiến tổng nhu cầu đầu tư cho nền kinh tế Thành phố lên tới khoảng 1,2 triệu tỷ đồng, trong đó ngân sách nhà nước chỉ đáp ứng một phần. Phần lớn nguồn lực sẽ được huy động từ khu vực tư nhân và các tập đoàn lớn. Chỉ riêng trong năm 2025, nhiều dự án quy mô lớn đã và đang được triển khai. Việc giải ngân một phần trong số đó đã có thể tạo ra động lực tăng trưởng đáng kể cho nền kinh tế.

Thứ ba là các đột phá về thể chế. Những cơ chế đặc thù như Nghị quyết 98, Nghị quyết 188 và đặc biệt là Nghị quyết 260 của Quốc hội đã tạo ra những điều kiện thuận lợi để TP.HCM thu hút đầu tư và phát triển. Nhờ các cơ chế này, nhiều dự án quy mô lớn đã được quyết định đầu tư trong thời gian rất ngắn, có dự án chỉ mất một đến hai tháng để hoàn tất các thủ tục.

Niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp đối với TP.HCM đang dần được củng cố và ngày càng nhiều nhà đầu tư quan tâm đến Thành phố.

Bên cạnh đó, Bộ Chính trị cũng đã đồng ý chủ trương xây dựng một cơ chế đặc thù mạnh mẽ hơn cho TP.HCM, hướng tới việc ban hành một đạo luật riêng cho đô thị đặc biệt của Thành phố, tương tự như Luật Thủ đô của TP. Hà Nội. Đây sẽ là một động lực thể chế rất quan trọng cho sự phát triển của TP.HCM trong thời gian tới.

Minh Hào