Từ Tết Sách đến mừng tuổi sách, lì xì sách và ATM Sách
Trong những ngày đầu năm Bính Ngọ, khu vực ATM Sách tại Lễ hội Đường Sách TP.HCM trở thành điểm đến sôi động, thu hút đông đảo người dân, du khách và kiều bào về quê đón Tết. Không chỉ là không gian trải nghiệm mới mẻ, ATM Sách còn mang đến một hình thức “lì xì tri thức” độc đáo, góp phần tạo nên sắc thái văn hóa đọc đặc biệt trong không khí xuân.
Có mặt tại lễ hội, TS. Nguyễn Mạnh Hùng - người khởi xướng ý tưởng Tết Sách và lì xì sách cho biết ông thành lập Công ty sách Thái Hà vào năm 2007. Đến ngày 23/4/2008, nhân Ngày Sách và Bản quyền Thế giới, ông quyết định gọi đây là “Tết Sách” với thông điệp tôn vinh giá trị của sách và tri thức. Từ đó, khẩu hiệu “Tết Sách tôn vinh sách” chính thức được sử dụng và dần trở thành hoạt động quen thuộc trong cộng đồng yêu sách.
Theo ông, lì xì sách không chỉ mang lại niềm vui và may mắn đầu năm mà còn là cách khơi dậy khát vọng học hỏi, hình thành thói quen đọc. Ban đầu hoạt động được gọi là “mừng tuổi sách”, sau khi lan tỏa mạnh mẽ tại TP.HCM, khái niệm “lì xì sách” được sử dụng rộng rãi hơn, gắn với nét văn hóa đầu năm giàu ý nghĩa.
Được biết đến với danh xưng “Tiến sĩ văn hóa đọc”, TS. Nguyễn Mạnh Hùng luôn theo đuổi mục tiêu lan tỏa tri thức tới cộng đồng thông qua nhiều sáng kiến sáng tạo. Ông cho rằng tri thức là nền tảng cho sự phát triển của quốc gia và đọc sách là con đường hiệu quả nhất để nâng cao hiểu biết. Trong bối cảnh đó, Tết trở thành thời điểm phù hợp để xây dựng thói quen đọc, góp phần hình thành một nét văn hóa mới bên cạnh các giá trị truyền thống.
Khi Việt Nam chính thức có Ngày Sách Việt Nam và Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam, hoạt động Tết Sách tiếp tục được duy trì vào ngày 23/4, đồng thời mở rộng quy mô vào dịp Tết Nguyên đán. Từ đây xuất hiện thêm nhiều hình thức như giỏ quà sách Tết, tủ sách Tết và đặc biệt là mô hình ATM Tủ sách. Đến nay, hơn 300 tủ sách đã được trao tặng tại nhiều địa phương trong nước và cộng đồng người Việt ở nước ngoài như Đức, Séc, Ấn Độ và Hàn Quốc.
Trong số các sáng kiến, ATM Sách là mô hình được tác giả đặc biệt tâm huyết. Ý tưởng ra đời trong thời gian dịch Covid-19 khi nhu cầu hạn chế tiếp xúc trực tiếp trở nên cần thiết. Hệ thống ATM với 64 ngăn chứa 64 tựa sách khác nhau cho phép bạn đọc lựa chọn và nhận sách một cách thuận tiện, an toàn.
Trải nghiệm nhận sách được đánh giá hấp dẫn nhờ thao tác đơn giản: lựa chọn khay sách, nhập thông tin và nhận cuốn sách yêu thích. Trong không khí đầu xuân, món quà tri thức này càng tạo thêm niềm vui và cảm giác ý nghĩa cho người tham gia.
Tại Lễ hội Đường Sách Tết năm nay, khu vực ATM Sách ghi nhận lượng người xếp hàng dài chờ nhận lì xì sách, trở thành một trong những điểm nhấn nổi bật của sự kiện. Chứng kiến sự quan tâm của công chúng, TS. Nguyễn Mạnh Hùng bày tỏ niềm xúc động và kỳ vọng mô hình sẽ tiếp tục được nhân rộng tại nhiều địa phương như Hà Nội, Huế, Đà Nẵng và Cần Thơ.
Trong suốt dịp Tết, ông nhiều lần quay lại khu vực ATM Sách, lặng lẽ quan sát niềm vui của các gia đình, bạn trẻ và du khách khi nhận sách. Hoạt động nhanh chóng lan tỏa trên mạng xã hội, trở thành điểm check-in quen thuộc của người dân và du khách trong những ngày đầu năm.
Theo đại diện Thái Hà Books, kể từ khi hoạt động lì xì sách và mừng tuổi sách được triển khai, khu vực ATM Sách luôn là điểm đến hấp dẫn đối với người yêu sách mỗi dịp đầu năm. Việc trao tặng sách thay cho phong bao lì xì truyền thống mang lại góc nhìn mới về giá trị của tri thức trong đời sống hiện đại.
Bên cạnh đó, phụ huynh và học sinh cũng được khuyến khích sử dụng một phần tiền mừng tuổi để mua sách tặng bạn bè, người thân, qua đó nuôi dưỡng thói quen đọc và chia sẻ tri thức từ sớm.
TS. Nguyễn Mạnh Hùng cho biết mong muốn lớn nhất là ATM Sách sẽ được triển khai rộng rãi tại các thư viện cộng đồng, đặc biệt là Thư viện Quốc gia và Thư viện Tổng hợp TP.HCM trong giai đoạn 2026 - 2027. Đây được xem là giải pháp sáng tạo giúp đưa sách đến gần hơn với công chúng, đồng thời góp phần xây dựng văn hóa đọc bền vững trong xã hội.
Trong những ngày đầu xuân, TS. Nguyễn Mạnh Hùng đã trực tiếp trao tặng và lì xì hàng trăm cuốn sách cho nhiều đối tượng bạn đọc. Nổi bật là 500 bản “Chánh niệm, Hỷ lạc và giác ngộ” của thiền sư Ajahn Brahm được gửi tặng tới chư tăng tại Thiền viện Phước Sơn (Đồng Nai).
Ngoài ra, nhiều tựa sách khác cũng được trao tặng rộng rãi như “Thánh đế Thánh đạo” của Tỳ kheo Bodhi, “Đắc nhân tâm”, “Hùng tượng lương mã”, “Muôn mặt yêu thương”, “Muốn an được an”, “Người nam châm” và “Chuyện cổ Andersen”, góp phần làm phong phú hoạt động lì xì tri thức trong dịp Tết.