Ông Cô Gia Thọ - Chủ tịch Tập đoàn Thiên Long: Mang lại giá trị cho giáo dục là kiến quốc
Hơn bốn thập niên bền bỉ, kiên định với cây bút bi, Chủ tịch Tập đoàn Thiên Long Cô Gia Thọ đã dẫn dắt Thiên Long phát triển từ một cơ sở sản xuất nhỏ trở thành thương hiệu quốc gia, vươn ra hơn 70 thị trường quốc tế và trở thành hình mẫu cho thế hệ doanh nhân Việt Nam trên hành trình kiến tạo giá trị cho chính mình và doanh nghiệp để đóng góp xây dựng đất nước...

* Theo ông, điều gì quan trọng nhất đối với doanh nhân khi được xem là doanh nhân kiến quốc?
- Với tôi, doanh nhân kiến quốc đơn giản là người làm kinh doanh không chỉ nghĩ cho doanh nghiệp của mình, mà còn nghĩ đến xã hội, cộng đồng và đất nước. Doanh nghiệp tồn tại trong xã hội, sử dụng nguồn lực của xã hội, thì khi doanh nghiệp phát triển, phải có trách nhiệm đóng góp ngược lại cho xã hội. Kiến quốc không phải là điều gì xa vời, mà bắt đầu từ việc doanh nghiệp làm đúng vai trò của mình, tạo ra giá trị thật và phát triển bền vững.
* Là thế hệ doanh nhân thời kỳ đầu sau giải phóng, ông đã kiên trì theo đuổi hành trình gắn tên tuổi với cây bút bi Thiên Long như thế nào và ông đã tạo ra những giá trị gì cho xã hội, đóng góp cho phát triển kinh tế?
- Bắt đầu từ việc đi lấy bút từ những cơ sở sản xuất nhỏ lân cận, đem bỏ mối ở các quầy sách báo, nhà sách hoặc bán lẻ. Sau một thời gian, tôi học hỏi cách người ta làm bút rồi tự mình lắp ráp từ các bộ phận đơn giản, tạo ra sản phẩm của riêng mình. Dù lúc đó chất lượng bút của tôi cũng chưa thể thật tốt, nhưng thời đó nhu yếu phẩm rất thiếu, ngay những cây bút viết cho học sinh cũng khan hiếm. Học sinh phải dùng đi dùng lại bút cũ, tháo ruột bút ra bơm mực vào dùng tiếp, rất bất tiện và viết không đẹp. Tôi nhận thấy đây là một nhu cầu thiết thực của xã hội. Các em học sinh cần có cây bút mới, chất lượng hơn để học tập nên chọn bắt đầu với cây bút bi - sản phẩm nhỏ bé nhưng luôn cần cho giáo dục.
Nói thật, khi ấy tôi không hề nghĩ gì to tát như hai chữ “kiến quốc”. Tôi chỉ tâm niệm mình làm ra cây bút để phục vụ người học, đồng thời tạo công ăn việc làm cho bản thân và gia đình nhưng chúng tôi đã kiên trì đi một chặng đường dài với tinh thần không thay đổi: Phát triển doanh nghiệp gắn liền với sự phát triển của xã hội. Dần dần, Thiên Long trở thành một thương hiệu quen thuộc với người tiêu dùng Việt Nam.
Thiên Long cũng trải qua nhiều cột mốc quan trọng: Cuối thập niên 1990, chúng tôi đầu tư xây dựng nhà xưởng hiện đại đầu tiên và chuyển đổi thành công ty cổ phần năm 2005. Đến năm 2010 chính thức niêm yết trên sàn chứng khoán TP.HCM. Từ một cơ sở bút bi nhỏ, Thiên Long nay đã là nhãn hiệu văn phòng phẩm Việt Nam, sản phẩm đã vươn tới hơn 70 quốc gia và vùng lãnh thổ.
Song, những thành quả hôm nay không phải là đích đến mà là nền tảng, là động lực để phấn đấu hơn nữa, tiếp tục mang đến các sản phẩm và giá trị tốt đẹp cho xã hội, tiếp tục đóng góp nhiều hơn trong tương lai.

* Trong khi nhiều doanh nghiệp lựa chọn mở rộng đa ngành để tăng trưởng nhanh, Thiên Long lại kiên định theo đuổi một sản phẩm nhỏ là bút bi?
- Tuy chỉ là sản phẩm nhỏ bé nhưng cây bút luôn cần cho giáo dục và biểu tượng của cây bút cũng là biểu tượng của tri thức và giá trị của nó là “vẽ” nên một con người trong suốt hành trình thơ bé đến trưởng thành, đóng góp vào hành trình “trồng người” cho tương lai đất nước.
Tôi cũng luôn tâm niệm triết lý “nhất nghệ tinh, nhất thân vinh” nên cuối thập niên 1980, nhiều người gửi tiền vào các hợp tác xã tín dụng để hưởng lãi cao 15-20% vì làm sản xuất không lời bằng gửi tiền. Không ít bạn bè khuyên tôi tạm ngừng sản xuất bút để mang vốn đi đầu tư tài chính nhưng tôi vẫn kiên trì với cây bút. Có thể do tôi không rành lĩnh vực khác hoặc có phần bảo thủ nhưng mục tiêu của tôi rất rõ ràng: Phải đưa Thiên Long trở thành doanh nghiệp hàng đầu trong ngành văn phòng phẩm Việt Nam. Đến giờ, tôi chưa từng hối tiếc vì đã không “rẽ ngang” như nhiều người khác, bởi thành công của Thiên Long hôm nay chính là nhờ sự tập trung và kiên định ấy.
* Trên hành trình kiên định với cây bút bi Thiên Long, ông đã kiến tạo ra giá trị gì cho xã hội và đóng góp cho kinh tế đất nước?
- Một trong những giá trị của Thiên Long đó là gắn bó lâu dài với giáo dục. Bởi tôi tin, giáo dục là nền tảng của sự phát triển lâu dài. Một quốc gia muốn phát triển bền vững thì phải đầu tư cho giáo dục. Do đó, các hoạt động trách nhiệm xã hội của Thiên long cũng hướng vào giáo dục như chương trình Tiếp sức mùa thi, Thiên Long đồng hành từ năm 2001 đến nay đã hỗ trợ hơn 18 triệu lượt thí sinh trên khắp cả nước - một minh chứng cho việc Thiên Long kiến tạo nên những giá trị cho xã hội, kiến tạo ước mơ mà hàng triệu trẻ em từ khi cắp sách đến trường đến khi thành thành.
Tôi rất tin tưởng vào tương lai. Khi đất nước có những định hướng rõ ràng, khi doanh nghiệp được tạo điều kiện phát triển đúng hướng thì doanh nhân Việt hoàn toàn có thể đồng hành cùng Chính phủ và người dân trên hành trình kiến quốc.
Ông Cô Gia Thọ - Chủ tịch Tập đoàn Thiên Long
* Từ sau thời kỳ đất nước Đổi mới năm 1986, doanh nghiệp tư nhân bắt đầu hình thành, ông nhìn nhận như thế nào về vai trò của doanh nghiệp tư nhân Việt Nam trong sự phát triển của đất nước, nhất là trong giai đoạn hiện nay?
- Có thể nói chưa bao giờ vai trò của doanh nghiệp tư nhân lại được nhìn nhận rõ ràng và được khẳng định là một động lực quan trọng của nền kinh tế. Tuy nhiên, đây vừa là cơ hội vừa là trách nhiệm. Doanh nhân phải chứng minh mình xứng đáng với sự tin tưởng đó bằng cách làm ăn minh bạch, bài bản, tử tế và có trách nhiệm với xã hội mới có thể kiến tạo nên giá trị hữu ích, đóng góp vào sự phát triển kinh tế của đất nước.
Với Thiên Long, chúng tôi sẽ tiếp tục đầu tư cho đổi mới sáng tạo, đặc biệt là cho giáo dục và cho các giá trị bền vững vì theo tôi, từ giá trị của cây bút Thiên Long đã kiến tạo và nuôi dưỡng một lớp thế hệ mầm non tương lai, kiến tạo giá trị trong giáo dục đào tạo con người cũng chính là đóng góp cho sự nghiệp kiến quốc đất nước.
* Trên hành trình đó, nguyên tắc kinh doanh không thể “bất biến” của ông là gì?
- Đó là làm đúng và làm thật, không được phép làm sai pháp luật và lương tâm đạo đức nghề nghiệp. Chúng tôi luôn đầu tư nghiêm túc cho hệ thống, cho con người và cho quản trị. Khi đã đặt ra tiêu chuẩn thì phải tuân thủ, kể cả trong những giai đoạn khó khăn nhất. Nếu mỗi doanh nghiệp đều làm tốt phần việc của mình một cách tử tế và bền bỉ, thì đó chính là cách kiến quốc thiết thực nhất.