Ông Bùi Hiền - Tổng giám đốc Southern Group: Kiến quốc là kinh doanh tử tế và có trách nhiệm

* Ông vừa nói “kiến quốc bắt đầu từ việc làm ăn tử tế”. Vì sao thưa ông?

- Rất nhiều vấn đề của xã hội bắt đầu từ những lựa chọn không tử tế trong kinh doanh. Một doanh nghiệp có thể kiếm lợi trong ngắn hạn, nhưng nếu đánh đổi bằng niềm tin, bằng sức khỏe cộng đồng hay quyền lợi người lao động thì cái giá xã hội phải trả là rất lớn. Văn hóa doanh nghiệp không chỉ thể hiện qua các hoạt động thiện nguyện hay đóng góp xã hội, mà còn là cách doanh nghiệp nhìn nhận các vấn đề lớn của đất nước, lựa chọn con đường phát triển của mình. Một doanh nghiệp có văn hóa tốt sẽ tự hình thành chuẩn mực hành xử đúng đắn, từ đó lan tỏa ra xã hội những giá trị tốt, tích cực.

Sâu xa hơn, gốc rễ của văn hóa chính là sự tử tế - tử tế trong cách doanh nghiệp vận hành, đối xử với người lao động, với khách hàng và với xã hội. Tử tế là giữ chữ tín, làm đúng chuẩn, không chọn con đường dễ nhưng sai. Khi đủ nhiều doanh nghiệp cùng chọn sự tử tế, xã hội sẽ tự hình thành những chuẩn mực tốt hơn.

Nhưng chỉ tử tế thôi là chưa đủ! Nếu sự tử tế không được nâng đỡ bởi tri thức và tầm nhìn, doanh nghiệp rất dễ dừng lại ở việc “làm đúng” trong phạm vi hẹp, thiếu khả năng tạo ra những giá trị lớn, mang tính dẫn dắt và lan tỏa cho xã hội.Tri thức ở đây không chỉ là bằng cấp, mà là tư duy quản trị, là khả năng nhìn ra xu hướng và hiểu bối cảnh phát triển của đất nước cũng như của thế giới. Một lãnh đạo doanh nghiệp có tầm nhìn sẽ không chạy theo lợi ích ngắn hạn và chính điều đó quyết định doanh nghiệp có phát triển bền vững, có đi đường dài được hay không.

“

* Tôi mong khi nhắc đến Southern Group trong 10-20 năm tới, người ta nghĩ đến sự uy tín và những sản phẩm có giá trị thực.
* Một quốc gia không chỉ được nhận diện bởi lịch sử hay tài nguyên, mà còn bởi những doanh nghiệp đáng tin cậy. Niềm tin không thể mua được bằng tiền hay khẩu hiệu. Nó được tích lũy từ rất nhiều hành động đúng trong thời gian dài. Vì sao người tiêu dùng tin “Made in Japan” hay “Made in EU”? Không phải vì họ quảng bá giỏi hơn, mà vì đằng sau đó là một lịch sử kinh doanh nghiêm túc.
* Muốn thế giới tin doanh nghiệp Việt, trước hết người Việt phải tin vào sản phẩm do chính mình làm ra. Nếu doanh nghiệp Việt làm ra sản phẩm tốt đến mức người dùng không cần quan tâm nó thuộc tập đoàn nào, thì đó chính là thành công lớn nhất.
* Cuối cùng, nền tảng quan trọng nhất vẫn là văn hóa, đạo đức kinh doanh và tri thức. Khi thế giới tin vào con người Việt Nam và doanh nghiệp Việt Nam, đó sẽ là nền móng vững chắc cho sự phát triển bền vững.

Ông Bùi Hiền - Tổng giám đốc Southern Group

* Đại hội Đảng lần thứ XIV thổi làn gió mới cho cộng đồng doanh nhân kiến quốc, theo ông điều doanh nghiệp Việt cần hiện nay là gì?

- Việt Nam là quốc gia đang phát triển, muốn đi nhanh và đi xa thì phải học hỏi những quốc gia đã đi trước.

Cụ thể tại các quốc gia phát triển, họ coi trọng những điều tưởng như rất nhỏ: Quy hoạch đô thị, không gian công cộng, tiêu chuẩn sản phẩm, kỷ luật trong vận hành. Những chi tiết ấy phản ánh trình độ quản trị và văn hóa của cả một nền kinh tế. Khi người dân quen với những chuẩn mực cao, xã hội sẽ tự điều chỉnh hành vi. Lúc đó, luật pháp chỉ còn là “hàng rào cuối cùng”, chứ không phải công cụ duy nhất để giữ trật tự.

* Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ XIV tiếp tục khẳng định vai trò then chốt của kinh tế tư nhân, theo ông trách nhiệm và sứ mệnh của doanh nghiệp tư nhân trong giai đoạn hiện nay như thế nào?

- Đây là một sự chuyển dịch rất quan trọng trong cách nhìn nhận. Doanh nghiệp tư nhân không còn được nhìn nhận như một lực lượng “bổ trợ”, mà đã được đặt ở vị thế mới, trở thành một động lực quan trọng của nền kinh tế.

Nhìn lại quá trình phát triển, có thể thấy rõ một chặng đường dài: Từ giai đoạn đầu mở cửa, khi đội ngũ doanh nhân mới chỉ được thừa nhận, đến những năm 2000, khái niệm doanh nhân dần được xác lập và cho đến hôm nay, vai trò của doanh nghiệp tư nhân đã được khẳng định đầy đủ và rõ ràng hơn. Trên thế giới, không có quốc gia phát triển nào thiếu vắng một đội ngũ doanh nhân mạnh. Đó chính là quy luật tất yếu.

Tuy nhiên, đi kèm với cơ hội là trách nhiệm. Doanh nhân cần phát triển trong khuôn khổ pháp luật, kỷ cương và gắn lợi ích của mình với lợi ích chung. Khi được trao “đường rộng” hơn, doanh nhân cũng phải đủ bản lĩnh để đi đúng hướng.

Thực tế cho thấy, hiện nay doanh nghiệp tư nhân đã có thể tham gia vào các dự án hạ tầng trọng điểm quốc gia như sân bay, cảng biển, đường cao tốc… Điều đó phản ánh môi trường kinh doanh đang từng bước trở nên bình đẳng, minh bạch hơn, không chỉ dừng lại ở chủ trương mà đã được cụ thể hóa bằng những hành động rõ nét.

* Theo ông, để khu vực doanh nghiệp tư nhân mạnh mẽ hơn, tự tin hơn và có thêm “đường rộng” để thực hiện các dự án đóng góp cho đất nước, cần thêm điều kiện gì?

- Việc Đảng, Chính phủ đặt vai trò doanh nhân và khu vực tư nhân ở vị trí chủ đạo là một tín hiệu rất tích cực. Tuy nhiên, doanh nhân không thể “đi một mình”. Muốn phát triển bền vững cần một hệ sinh thái đồng hành, trong đó có sự phối hợp giữa doanh nghiệp tư nhân và doanh nghiệp nhà nước.

Gần đây, bên cạnh các chủ trương đối với kinh tế tư nhân, tôi cũng quan tâm đến các định hướng mới liên quan doanh nghiệp nhà nước. Trước đây, nhiều người thường cho rằng doanh nghiệp nhà nước và doanh nghiệp tư nhân khó có thể bình đẳng và điều đó làm cho tư nhân khó có được “sân chơi” công bằng.

Nhưng tôi nhìn nhận ở giai đoạn hiện nay, hướng tiếp cận đang dịch chuyển theo một cách khác: Song hành, hỗ trợ nhau cùng phát triển. Doanh nghiệp nhà nước đảm nhận vai trò dẫn dắt ở những lĩnh vực chiến lược, nhạy cảm, trong khi khu vực tư nhân được tạo điều kiện tham gia sâu rộng hơn vào các dự án phát triển đất nước.

Điều tôi quan tâm nhất không phải là “ai làm”, mà là làm như thế nào. Nếu việc triển khai minh bạch, cạnh tranh bình đẳng thì dù là khu vực nào đảm nhận, kết quả cuối cùng vẫn phải hướng đến hiệu quả chung và lợi ích xã hội. Việc có doanh nghiệp nhà nước cùng tham gia với tư nhân, cùng mở đường trong một số lĩnh vực cũng giúp doanh nghiệp tư nhân giảm bớt lo ngại, bớt cảm giác “đơn độc” trong những dự án lớn hay những dự án có nhiều lớp thủ tục hoặc rủi ro chính sách.

* Ông đã kiến tạo giá trị cho doanh nghiệp mình như thế nào trong việc thay đổi diện mạo đô thị. Ông nhìn nhận vai trò của các doanh nghiệp lớn, những “cánh chim đầu đàn” ra sao?

- Mỗi doanh nghiệp có một cách đóng góp khác nhau cho xã hội. Những doanh nghiệp lớn có thể tạo ra thay đổi rất rõ về hạ tầng, đô thị và chất lượng sống. Nhưng điều quan trọng hơn là họ góp phần định hình chuẩn mực mới: Từ không gian sống, dịch vụ cho đến cách vận hành.

Ở góc nhìn sâu hơn, phát triển đô thị không chỉ là câu chuyện quy mô hay hình thức, mà còn là câu chuyện về thái độ và trách nhiệm của người làm nghề. Chất lượng công trình, suy cho cùng, phản ánh chất lượng con người đứng sau nó. Khi chủ đầu tư làm việc bằng sự tử tế và trách nhiệm, thì dù là nhà ở xã hội hay các dự án thương mại, sản phẩm tạo ra cũng cần đạt những chuẩn mực tốt, bởi đó không chỉ là xây dựng công trình, mà là kiến tạo môi trường sống cho con người.

Trong khi đó, doanh nghiệp vừa và nhỏ cũng góp phần không nhỏ bằng những điều rất cụ thể: Tạo việc làm, cải thiện môi trường làm việc, cung cấp sản phẩm tốt hơn mỗi ngày. Mỗi đóng góp, dù nhỏ, nếu được làm nghiêm túc, đều có giá trị lâu dài.

Nhìn rộng hơn, đóng góp của các doanh nghiệp lớn không chỉ dừng lại ở giá trị vật chất. Họ còn tạo ra sự lan tỏa về văn hóa kinh doanh, chuẩn mực quản trị, tiêu chuẩn dịch vụ, thậm chí góp phần định hình cách xã hội nhìn nhận về sự phát triển. Nhiều tập đoàn không chỉ thúc đẩy tăng trưởng kinh tế mà còn đóng góp tích cực cho y tế, giáo dục, an sinh xã hội, cứu trợ và các chương trình cộng đồng. Những đóng góp đó xứng đáng được ghi nhận và xã hội nên ủng hộ, bởi khi có điều kiện thuận lợi hơn, họ có thể làm nhanh hơn và tốt hơn nữa.

Trong khi đó, doanh nghiệp vừa và nhỏ cũng đóng góp theo những cách rất cụ thể và thiết thực: Cải thiện đời sống cho người lao động, tạo ra sản phẩm, dịch vụ tốt hơn cho khách hàng, góp phần xây dựng một thị trường minh bạch và lành mạnh.

“

Với doanh nhân, kiến quốc không bắt đầu từ những điều lớn lao, mà từ cách doanh nhân tạo ra giá trị mỗi ngày bằng sự tử tế, tinh thần trách nhiệm và kiên trì.

Ông Bùi Hiền

* Làm thế nào để tăng liên kết trong cộng đồng doanh nghiệp?

- Để các doanh nghiệp đầu đàn thực sự phát huy vai trò dẫn dắt, đồng thời tạo điều kiện cho doanh nghiệp nhỏ cùng phát triển cần tăng liên kết trong cộng đồng doanh nghiệp. Bởi lẽ doanh nghiệp lớn muốn phát triển bền vững cũng không thể tách rời doanh nghiệp nhỏ và ngược lại doanh nghiệp nhỏ nếu thiếu sự dẫn dắt, đồng bộ và chia sẻ, không tham gia vào hệ sinh thái chung cũng rất khó nâng tầm.

Khi mối liên kết được xây dựng hiệu quả, các bên hoạt động trên khái niệm tiên quyết “đồng hành và cùng phát triển”. Tuy nhiên để đạt được điều đó không chỉ cần sự nỗ lực của doanh nghiệp mà còn đòi hỏi một nền tảng chung vững chắc bao gồm hệ thống quản trị quốc gia hiệu quả, pháp luật rõ ràng và môi trường kinh doanh minh bạch.

Khi thể chế hoàn thiện, doanh nghiệp sẽ an tâm đầu tư, sản xuất, kinh doanh. Đặc biệt, những doanh nghiệp có năng lực và tiềm lực tài chính sẽ không chỉ phát triển trong nước mà còn đủ sức vươn ra thị trường quốc tế, từng bước xây dựng uy tín và vị thế.

Lữ Ý Nhi