Đề xuất khấu trừ thuế tại nguồn đối với giao dịch tài sản mã hóa
Bộ Tài chính đang lấy ý kiến dự thảo Thông tư quy định chính sách thuế đối với hoạt động giao dịch, chuyển nhượng và kinh doanh tài sản mã hóa. Điểm đáng chú ý là cơ quan soạn thảo đề xuất áp dụng cơ chế khấu trừ thuế tại nguồn thông qua các sàn giao dịch nhằm tăng cường quản lý trong giai đoạn thị trường thí điểm.
Theo dự thảo, tổ chức nước ngoài và cá nhân (bao gồm cả cư trú và không cư trú) khi phát sinh chuyển nhượng tài sản mã hóa sẽ chịu thuế thu nhập với mức 0,1% tính trên doanh thu mỗi lần giao dịch. Nghĩa vụ thuế này không do nhà đầu tư tự kê khai trực tiếp mà được thực hiện thông qua tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa - tức các sàn giao dịch theo cơ chế khấu trừ và nộp thay.
Bộ Tài chính đề xuất các sàn thực hiện kê khai và nộp thuế theo tháng. Lý do được đưa ra là thị trường tài sản mã hóa có đặc thù số lượng giao dịch lớn, tốc độ cao và giá trị doanh thu đáng kể. Việc kê khai theo tháng sẽ giúp cơ quan quản lý kịp thời kiểm soát nguồn thu, hạn chế rủi ro thất thu ngân sách.
Cách tiếp cận này tương tự cơ chế đang áp dụng đối với các nền tảng thương mại điện tử, thể hiện định hướng quản lý thuế chủ động, theo sát thực tiễn giao dịch trên môi trường số.
Tài sản mã hóa được xác định là loại tài sản số sử dụng công nghệ mã hóa hoặc công nghệ số để xác thực trong quá trình tạo lập, phát hành, lưu trữ và chuyển giao. Dù được ghi nhận là tài sản theo quy định pháp luật, loại hình này có mô hình vận hành khác biệt so với chứng khoán truyền thống.
Theo định hướng của Chính phủ, thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam sẽ được thí điểm trong 5 năm kể từ tháng 9/2025. Các hoạt động chào bán, phát hành, giao dịch và thanh toán được thực hiện bằng đồng Việt Nam (VND), trên nguyên tắc thận trọng, có kiểm soát, bảo đảm an toàn, minh bạch và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của các bên tham gia.
Trong giai đoạn này, sàn giao dịch tài sản mã hóa sẽ vận hành theo mô hình tập trung, tích hợp các chức năng tương tự Sở giao dịch, Trung tâm lưu ký và công ty chứng khoán, thay vì phân tách từng vai trò như thị trường chứng khoán hiện nay.
Đáng chú ý, doanh nghiệp muốn thành lập sàn giao dịch tài sản mã hóa phải có vốn điều lệ tối thiểu 10.000 tỷ đồng. Mức vốn này cao hơn đáng kể so với nhiều ngành nghề khác, phản ánh quan điểm quản lý chặt chẽ đối với lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro cao và có ảnh hưởng lớn đến thị trường tài chính. Nhà đầu tư nước ngoài được sở hữu tối đa 49% vốn tại các sàn.
Việc đề xuất cơ chế khấu trừ thuế tại nguồn được đánh giá là bước đi quan trọng nhằm tăng cường tính tuân thủ, minh bạch và hiệu quả quản lý ngân sách trong bối cảnh thị trường tài sản mã hóa đang được xây dựng khung pháp lý và vận hành thí điểm.