Thủ tướng chỉ đạo quyết liệt nâng cao hiệu quả bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ

Theo Chỉ thị, thời gian qua, công tác thực thi quyền sở hữu trí tuệ tại Việt Nam đã có những chuyển biến tích cực. Các cơ quan chức năng đã chủ động triển khai nhiều biện pháp thanh tra, kiểm tra, phát hiện và xử lý nhiều vụ việc xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, qua đó góp phần hạn chế các hành vi vi phạm.

Tuy nhiên, tình trạng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ vẫn diễn biến phức tạp, xảy ra cả trong thương mại truyền thống lẫn thương mại điện tử, gây tác động tiêu cực đến môi trường đầu tư, kinh doanh, quyền lợi hợp pháp của người dân và doanh nghiệp, cũng như hình ảnh, uy tín quốc gia.

Chỉ thị chỉ rõ, nguyên nhân của thực trạng trên xuất phát từ nhiều yếu tố, trong đó có việc một số quy định pháp luật chưa theo kịp thực tiễn và sự phát triển nhanh của khoa học - công nghệ; hệ thống công cụ, phương tiện phục vụ phát hiện, xử lý vi phạm còn hạn chế; năng lực thực thi của một số cơ quan, lực lượng chức năng chưa đáp ứng yêu cầu. Bên cạnh đó, nhận thức và ý thức tuân thủ pháp luật về sở hữu trí tuệ của một bộ phận doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân còn chưa đầy đủ.

Để kịp thời đấu tranh, ngăn chặn và từng bước đẩy lùi tình trạng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các bộ trưởng, thủ trưởng cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ và Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ và thẩm quyền được giao, quyết liệt tổ chức thực hiện các giải pháp nâng cao năng lực, hiệu lực và hiệu quả thực thi quyền sở hữu trí tuệ.

Việc triển khai phải bảo đảm phương châm “6 rõ”: rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm và rõ thẩm quyền; đồng thời xác định rõ trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị trong việc bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm.

Chỉ thị cũng giao nhiệm vụ cụ thể cho nhiều bộ, ngành và tổ chức liên quan trong việc phối hợp nâng cao hiệu quả thực thi quyền sở hữu trí tuệ. Trong đó, Bộ Khoa học và Công nghệ được giao chủ trì nghiên cứu, đề xuất sửa đổi, bổ sung các văn bản hướng dẫn thi hành Luật Sở hữu trí tuệ và các quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực sở hữu công nghiệp, nhằm làm rõ hành vi vi phạm, bổ sung thẩm quyền xử phạt phù hợp và bảo đảm tính răn đe của pháp luật.

Bộ Khoa học và Công nghệ đồng thời chủ trì, phối hợp với Bộ Công an và các cơ quan liên quan khẩn trương xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về thực thi quyền sở hữu trí tuệ theo hướng toàn diện, cập nhật, phù hợp thông lệ quốc tế và đúng quy định pháp luật; phấn đấu hoàn thành và đưa vào vận hành trong năm 2026. Cùng với đó, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ hiện đại như trí tuệ nhân tạo và công nghệ blockchain trong việc phát hiện, truy xuất nguồn gốc và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ trên môi trường số.

Bộ Công Thương được giao tăng cường chỉ đạo lực lượng quản lý thị trường đẩy mạnh kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi sản xuất, kinh doanh, buôn bán hàng hóa xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ; đồng thời phối hợp với các bộ, ngành và địa phương tổ chức các đợt cao điểm đấu tranh, phòng chống xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ tại các đô thị lớn và địa bàn trọng điểm. Việc triển khai Luật Thương mại điện tử cũng được yêu cầu thực hiện kịp thời trong năm 2026.

Bên cạnh các giải pháp về quản lý và thực thi pháp luật, Thủ tướng Chính phủ nhấn mạnh vai trò của công tác truyền thông. Theo đó, các cơ quan báo chí chủ lực như Đài Truyền hình Việt Nam, Đài Tiếng nói Việt Nam và Thông tấn xã Việt Nam có trách nhiệm xây dựng các chương trình truyền thông chuyên đề, tăng cường thời lượng tuyên truyền, góp phần nâng cao nhận thức xã hội về bảo vệ và thực thi quyền sở hữu trí tuệ.

Văn Tùng