Thu nhập lao động di cư vượt mức bình quân của người địa phương
Theo báo cáo mới công bố của Cục Thống kê, thu nhập bình quân của lao động di cư trong năm 2024 tiếp tục cao hơn lao động tại địa phương, qua đó cho thấy hiệu quả kinh tế rõ nét của quá trình dịch chuyển lao động trong nước.
Báo cáo chuyên khảo “Di cư nội địa Việt Nam giai đoạn 2009 - 2024”, do Cục Thống kê phối hợp với Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc (UNFPA) thực hiện, đã phác họa bức tranh toàn diện về xu hướng di cư và thu nhập của lực lượng lao động trong 15 năm qua.
Dữ liệu từ Điều tra Lao động - Việc làm năm 2024 cho thấy, thu nhập bình quân của lao động địa phương đạt 7,71 triệu đồng/tháng, tương đương mức trung bình chung của cả nước. Trong khi đó, lao động di cư có thu nhập bình quân 8,52 triệu đồng/tháng, cao hơn 0,81 triệu đồng so với người lao động tại chỗ.
Theo báo cáo, mức chênh lệch này phản ánh thực tế lao động di cư thường đảm nhận các công việc có cường độ cao, thời gian làm việc kéo dài hoặc tăng ca nhiều, đặc biệt tại các đô thị lớn và khu công nghiệp - những khu vực có nhu cầu lao động cao.
Mặc dù chênh lệch thu nhập giữa nam và nữ vẫn tồn tại, song trong nhóm lao động di cư, khoảng cách này đang dần được thu hẹp. Cụ thể, lao động nữ di cư đạt mức thu nhập 7,97 triệu đồng/tháng, thấp hơn nam giới 1,08 triệu đồng. Trong khi đó, ở nhóm lao động địa phương, thu nhập của nữ giới chỉ đạt 6,53 triệu đồng/tháng, thấp hơn nam giới tới 2,21 triệu đồng.
Thực tế này cho thấy, di cư không chỉ mang lại cơ hội cải thiện thu nhập mà còn giúp lao động nữ tiếp cận tốt hơn với thị trường việc làm và các cơ hội kinh tế so với khi ở lại địa phương.
Xét theo vùng, Đồng bằng sông Hồng là khu vực có mức thu nhập cao nhất, đặc biệt đối với lao động di cư. Năm 2024, thu nhập bình quân của lao động di cư tại khu vực này đạt 9,59 triệu đồng/tháng, cao hơn cả lao động địa phương (9,12 triệu đồng/tháng) và mức bình quân chung của cả nước (9,13 triệu đồng/tháng). Đây là vùng duy nhất ghi nhận thu nhập của lao động di cư vượt trội so với cả hai nhóm còn lại, phản ánh sức hút mạnh mẽ của vùng kinh tế trọng điểm phía Bắc.
Ngược lại, tại Đông Nam Bộ - khu vực có mặt bằng thu nhập cao, lao động di cư lại có mức thu nhập thấp hơn lao động địa phương. Thu nhập bình quân của lao động địa phương đạt 9,47 triệu đồng/tháng, trong khi lao động di cư đạt 9,02 triệu đồng/tháng. Sự chênh lệch này cho thấy người di cư tại khu vực phía Nam vẫn gặp hạn chế trong việc tiếp cận các vị trí việc làm có thu nhập cao.
Tây Nguyên và Trung du, miền núi phía Bắc là hai vùng có mức thu nhập thấp nhất cả nước, đặc biệt đối với lao động di cư. Tại Tây Nguyên, thu nhập của lao động di cư chỉ đạt 5,27 triệu đồng/tháng, thấp hơn lao động địa phương 0,49 triệu đồng. Tại Trung du, miền núi phía Bắc, mức chênh lệch là 0,29 triệu đồng/tháng.
Bắc Trung Bộ và Duyên hải miền Trung có mức thu nhập trung bình, song lao động di cư vẫn chịu nhiều thiệt thòi hơn khi chỉ đạt 6,66 triệu đồng/tháng, thấp hơn lao động địa phương (6,86 triệu đồng/tháng). Trong khi đó, Đồng bằng sông Cửu Long ghi nhận mức thu nhập khá ổn định giữa các nhóm, dù lao động di cư vẫn thấp hơn nhẹ so với người địa phương.
Báo cáo cũng cho thấy, lao động di cư chủ yếu làm việc trong các ngành công nghiệp, xây dựng và dịch vụ - những lĩnh vực tập trung tại khu vực đô thị. Trong đó, 46,4% lao động di cư làm việc trong công nghiệp và xây dựng, 49,1% trong dịch vụ, trong khi chỉ 4,5% tham gia nông, lâm nghiệp và thủy sản.
Cơ cấu này phản ánh xu hướng dịch chuyển lao động theo nhu cầu của nền kinh tế đô thị, đồng thời cho thấy vai trò quan trọng của lao động di cư trong việc bổ sung nguồn nhân lực cho các ngành sản xuất và dịch vụ chủ lực.