Doanh nhân Việt Nam trong kỷ nguyên vươn mình: Văn hóa doanh nhân trong nền kinh tế phát triển bền vững (Bài 4)

Trong tiến trình phát triển kinh tế theo hướng nhanh và bền vững, văn hóa doanh nhân ngày càng được nhìn nhận như một nền tảng quan trọng quyết định chất lượng tăng trưởng và sức cạnh tranh dài hạn của nền kinh tế. Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ XIV với định hướng phát triển dựa trên năng lực nội sinh đã đặt văn hóa doanh nhân vào mối quan hệ chặt chẽ với quản trị doanh nghiệp, trách nhiệm xã hội và niềm tin thị trường.

Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ XIV tiếp cận phát triển theo hướng toàn diện, coi chất lượng tăng trưởng gắn liền với ổn định xã hội, bảo vệ môi trường và phát triển con người. Trong cách tiếp cận này, doanh nhân không chỉ là chủ thể tổ chức hoạt động sản xuất - kinh doanh, mà còn là lực lượng góp phần định hình chuẩn mực phát triển của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.

Thực tiễn tại các trung tâm kinh tế lớn như TP.HCM cho thấy vai trò của văn hóa doanh nhân ngày càng rõ nét khi khu vực doanh nghiệp không chỉ tạo ra giá trị kinh tế, mà còn tác động sâu rộng đến việc làm, an sinh xã hội và nhịp vận hành của nền kinh tế. Trong bối cảnh đó, chuẩn mực kinh doanh của doanh nhân trở thành yếu tố có ảnh hưởng xã hội lớn, gắn trực tiếp với chất lượng tăng trưởng.

Chuẩn mực quản trị và trách nhiệm xã hội của doanh nhân

Văn hóa doanh nhân trước hết được thể hiện ở năng lực quản trị và cách doanh nghiệp tổ chức hoạt động. Doanh nghiệp xây dựng hệ thống quản trị rõ ràng, phân định trách nhiệm minh bạch, kiểm soát rủi ro hiệu quả thường có khả năng thích ứng tốt hơn với biến động của môi trường kinh doanh. Những doanh nghiệp này không chỉ duy trì được tăng trưởng ổn định, mà còn tạo ra tác động lan tỏa tích cực trong cộng đồng doanh nghiệp.

Tinh thần của Nghị quyết Đại hội XIV nhấn mạnh xây dựng đội ngũ doanh nhân có bản lĩnh, trí tuệ và trách nhiệm xã hội. Trách nhiệm xã hội của doanh nhân không phải là hoạt động bên lề, mà cần được tích hợp vào chiến lược phát triển doanh nghiệp. Việc tạo việc làm ổn định, đầu tư cho đào tạo nguồn nhân lực, thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính với Nhà nước và tham gia giải quyết các vấn đề xã hội là những biểu hiện cụ thể của trách nhiệm này.

Khi trách nhiệm xã hội được gắn với chiến lược kinh doanh cốt lõi, doanh nghiệp tạo ra giá trị bền vững cho cả doanh nghiệp và xã hội. Đây chính là nền tảng để doanh nghiệp nâng cao uy tín, củng cố thương hiệu và duy trì năng lực cạnh tranh trong dài hạn.

Đổi mới sáng tạo - trụ cột của văn hóa doanh nhân hiện đại

Một nội dung quan trọng của văn hóa doanh nhân trong giai đoạn phát triển mới là tư duy đổi mới sáng tạo. Nghị quyết Đại hội XIV xác định khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo là động lực then chốt của tăng trưởng, đòi hỏi doanh nghiệp phải chủ động tái cấu trúc mô hình hoạt động, nâng cao năng lực quản trị và thích ứng với các yêu cầu mới của thị trường.

Bà Huỳnh Phan Phương Hoàng - Phó Tổng giám đốc Vietravel cho rằng đổi mới sáng tạo cần được triển khai một cách toàn diện, gắn với chuyển đổi số, nâng cao trải nghiệm khách hàng và tái cấu trúc quy trình vận hành. Đối với các ngành dịch vụ như du lịch, trải nghiệm khách hàng giữ vai trò trung tâm, trong đó công nghệ được ứng dụng nhằm cá nhân hóa sản phẩm, nâng cao chất lượng dịch vụ và mở rộng kết nối trong hệ sinh thái doanh nghiệp.

Cùng với chuyển đổi số, doanh nghiệp ngày càng chú trọng phát triển theo định hướng kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn. Việc xây dựng các sản phẩm, dịch vụ gắn với tiêu chí phát triển bền vững không chỉ đáp ứng yêu cầu của thị trường, mà còn phản ánh sự trưởng thành trong tư duy phát triển của doanh nhân.

Chuẩn bị nội lực để tận dụng chính sách phát triển bền vững

Trong giai đoạn phát triển mới, Nhà nước đã ban hành nhiều chính sách theo hướng hỗ trợ doanh nghiệp, đặc biệt trong các lĩnh vực chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn và phát triển bền vững. Tuy nhiên, hiệu quả của chính sách phụ thuộc rất lớn vào mức độ chuẩn bị nội lực của doanh nghiệp.

Theo ông Nguyễn Đặng Hiến - Tổng giám đốc Công ty Bidrico, chính sách dù mở đến đâu cũng chỉ phát huy hiệu quả khi doanh nghiệp có nền tảng phù hợp về chiến lược phát triển, quy trình vận hành và năng lực tổ chức thực hiện. Việc tiếp cận các chính sách gắn với kinh tế xanh hay tín dụng xanh đòi hỏi doanh nghiệp phải chủ động xây dựng mô hình sản xuất, hệ thống quản trị và tiêu chuẩn vận hành đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững.

Trong thực tế, những doanh nghiệp chuẩn bị tốt nội lực thường tận dụng được chính sách như một đòn bẩy để mở rộng hoạt động và nâng cao hiệu quả dài hạn. Ngược lại, nếu doanh nghiệp thiếu chiến lược và năng lực tổ chức, chính sách khó phát huy vai trò hỗ trợ. Điều này cho thấy văn hóa doanh nhân không chỉ là vấn đề nhận thức, mà gắn chặt với năng lực thực thi và mức độ chuyên nghiệp trong quản trị doanh nghiệp.

Văn hóa doanh nhân và sức bền tăng trưởng

Sức bền của tăng trưởng kinh tế phụ thuộc lớn vào chất lượng doanh nghiệp và nền tảng văn hóa kinh doanh. Doanh nghiệp phát triển dựa trên nền tảng văn hóa rõ ràng thường duy trì được tính kỷ luật trong vận hành, sự nhất quán trong chiến lược và khả năng thích ứng trước biến động. Văn hóa doanh nhân vì vậy trở thành yếu tố bảo đảm tính liên tục của tăng trưởng trong dài hạn.

Thực tiễn cho thấy nhiều doanh nghiệp tại TP.HCM và các địa phương khác đã từng bước áp dụng các chuẩn mực quản trị hiện đại, công bố thông tin minh bạch và triển khai các tiêu chuẩn môi trường - xã hội - quản trị (ESG). Việc áp dụng các chuẩn mực này không chỉ giúp doanh nghiệp nâng cao khả năng tiếp cận vốn và mở rộng thị trường, mà còn củng cố uy tín thương hiệu trong bối cảnh hội nhập ngày càng sâu rộng.

Theo tinh thần Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ XIV, phát triển bền vững đòi hỏi sự kết hợp hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế và tiến bộ xã hội. Văn hóa doanh nhân đóng vai trò kết nối hai mục tiêu này, tạo nền tảng cho sức bền tăng trưởng và khả năng phát triển dài hạn của nền kinh tế.

Minh Hào - Thanh Ngân