Dự kiến thu phí 5 đoạn tuyến cao tốc Bắc - Nam từ cuối tháng 2/2026
Cục Đường bộ Việt Nam vừa yêu cầu các ban quản lý dự án liên quan khẩn trương tổ chức chạy thử nghiệm và đánh giá hiệu năng vận hành hệ thống thu phí tự động không dừng (ETC) trên các đoạn tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông do Nhà nước đầu tư, làm cơ sở để triển khai thu phí chính thức từ cuối tháng 2/2026.
Theo chỉ đạo, thời gian chạy thử nghiệm hệ thống ETC kéo dài 37 ngày kể từ 13/1/2026. Trong thời gian này, các ban quản lý dự án phải theo dõi sát quá trình vận hành, báo cáo kết quả kiểm tra, đánh giá hằng ngày và đề xuất thời điểm phù hợp để tổ chức thu phí chính thức đối với từng dự án thành phần, gửi về Cục Đường bộ Việt Nam tổng hợp, xem xét.
Thông tin từ lãnh đạo Cục Đường bộ Việt Nam cho biết, 5 dự án thành phần cao tốc Bắc - Nam phía Đông do Nhà nước đầu tư dự kiến được thu phí ngay sau khi hoàn tất giai đoạn thử nghiệm gồm: Mai Sơn - Quốc lộ 45; Quốc lộ 45 - Nghi Sơn; Nghi Sơn - Diễn Châu; Vĩnh Hảo - Phan Thiết; Phan Thiết - Dầu Giây. Sau khi kết thúc chạy thử, Cục sẽ tiếp nhận toàn bộ hệ thống thu phí để tổ chức vận hành chính thức trên các tuyến này.
Song song với hệ thống thu phí tự động, đến nay các hạng mục của hệ thống giao thông thông minh (ITS) trên các đoạn tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông đã cơ bản hoàn thành. Hệ thống ITS do Nhà nước đầu tư phục vụ công tác quản lý, vận hành tuyến cao tốc có yêu cầu kỹ thuật cao, với độ chính xác lên tới 99,8%, góp phần bảo đảm an toàn, thông suốt và hiệu quả trong khai thác.
Trước đó, trong năm 2025, Bộ Xây dựng đã phê duyệt đề án khai thác tài sản kết cấu hạ tầng giao thông đường bộ cao tốc Bắc - Nam phía Đông giai đoạn 2021 - 2025. Theo đề án, chậm nhất trong quý I/2026, Cục Đường bộ Việt Nam phải tổ chức thu phí 13 dự án thành phần với tổng chiều dài 732,62 km, bao gồm các đoạn từ Bãi Vọt - Hàm Nghi đến Hậu Giang - Cà Mau.
Trong số 13 đoạn tuyến nêu trên, đoạn Hòa Liên - Túy Loan có quy mô 4 làn xe đầy đủ, trong khi 12 đoạn còn lại được thiết kế 4 làn xe hạn chế, chưa có làn dừng khẩn cấp liên tục.
Căn cứ điều kiện kỹ thuật của từng tuyến, mức phí đối với cao tốc Bắc - Nam phía Đông do Nhà nước đầu tư được chia thành hai mức: 1.300 đồng/PCU/km đối với tuyến đáp ứng đầy đủ điều kiện thu phí và 900 đồng/PCU/km đối với tuyến có làn dừng khẩn cấp không liên tục. Mức phí được tính theo quãng đường thực tế phương tiện lưu thông.
Hiện nay, các tuyến cao tốc đầu tư theo hình thức BOT đang thu phí với mức bình quân khoảng 1.721 đồng/PCU/km, nguồn thu chủ yếu phục vụ công tác quản lý, vận hành và hoàn vốn đầu tư. Đối với các tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông do Nhà nước đầu tư, việc triển khai thu phí được kỳ vọng sẽ tạo nguồn lực bền vững cho bảo trì, khai thác hạ tầng, đồng thời nâng cao hiệu quả sử dụng tài sản công.
Ngoài 5 dự án dự kiến thu phí từ cuối tháng 2/2026, các dự án thành phần còn lại trên tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông sẽ tiếp tục được đầu tư hoàn thiện hệ thống thu phí và các hạng mục kỹ thuật liên quan, để tổ chức thu phí trong thời gian tới, bảo đảm tính đồng bộ trên toàn tuyến.