Người dẫn chương trình Lê Anh: “Tôi không cố để giữ kẽ nữa”

Ít người dẫn chương trình (MC) nào đảm nhiệm các thể loại đa dạng như Lê Anh, từ khoa giáo, văn nghệ, gameshow cho đến talkshow. Lê Anh thuộc hàng MC đắt sô nhất, nhì ở phía Bắc và còn là giảng viên của khoa Du lịch học ở Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia Hà Nội). Bình thường trẻ hơn nhiều so với lúc lên hình nên anh bảo: “Sướng nhất là ra đường không ai nhận ra mình”.

* Từng dẫn Con đường âm nhạc nhưng gần đây, anh trở lại với gameshow Hộp đen (Đài Phát thanh Truyền hình Hà Nội) dành cho các cặp vợ chồng. Tưởng rằng anh dừng Chắp cánh thương hiệu là chia tay với gameshow, thế mà…

- Quả thực, Chắp cánh thương hiệu không có nhiều “đất” cho MC. Ở thời điểm đó, tôi quyết định dừng Chắp cánh thương hiệu cũng là để tập trung cho Con đường âm nhạc vốn bị nhiều tai tiếng là “sát” MC! Năm nay, Con đường âm nhạc đã hoàn tất sứ mạng với 24 live show trong vòng ba năm, hiện tạm nghỉ và chưa định rõ lúc nào quay trở lại.

- Vì tôi không dẫn chương trình định kỳ nào trên truyền hình nên về mặt hình ảnh, tôi muốn đầu tư cho một chương trình và có ý định làm talkshow. Hộp đen là quiz-show nhưng chỉ có một câu hỏi duy nhất, lại không đánh đố người chơi về mặt kiến thức. Phần talkshow chiếm đến 60% và tạo nhiều “đất” cho MC. Tôi thích format của Hộp đen và muốn trải nghiệm một gameshow theo lối trò chuyện cởi mở... Và quan trọng là được làm cái mình thích.

* Hộp đen dẫn dắt người xem sống với những câu chuyện trong gia đình gắn với số phận và hoàn cảnh riêng của mỗi người. Anh có tự tin khi nói chuyện với các cặp vợ chồng về những vấn đề mà… anh chưa trải qua?

- Tôi đã có được 70% tự tin sau loạt ghi hình đầu tiên, 30% còn lại thuộc về êkíp và những người chuyển giao công nghệ của Thái Lan... Có những cặp vợ chồng mải làm ăn bao nhiêu năm nay, quên cả những cử chỉ âu yếm rất đời thường như... hôn nhau. Nhưng với sự chia sẻ của chương trình, những câu chuyện đầy cảm xúc, sự khích lệ của khán giả, họ đã mạnh dạn thể hiện cử chỉ này trước ống kính khiến chúng tôi cũng bất ngờ và cảm động.

- Ở Thái Lan, vợ chồng có thể bồng bế và hôn nhau, nói chung là thể hiện thoải mái. Ở ta, do đặc điểm tâm lý nên nhiều người còn e dè. Tôi không ngần ngại đề cập những vấn đề tế nhị trong đời sống vợ chồng, kể cả chuyện buồn trong hôn nhân như ly dị, ly thân... Điều quan trọng với MC của Hộp đen là khơi gợi để nhân vật bộc lộ, qua đó khán giả có được sự chia sẻ, kinh nghiệm và có thể là cả bài học cho riêng mình. Như thế, chương trình còn thể hiện được ý nghĩa giáo dục một cách nhẹ nhàng.

* Xin được tò mò một chút: Người yêu của anh phản ứng thế nào khi anh tham gia một chương trình đi sâu vào những vấn đề của gia đình?

- Cô ấy động viên tôi cố gắng làm cho tốt và hỏi vui rằng, nếu nói đến chuyện tế nhị thì sao? Tôi bảo, chuyện tế nhị thì cần người tiếp chuyện tế nhị, đỏ mặt cũng chẳng xấu mà...

* Anh đã gắn bó với nhiều chương trình trên truyền hình: Con đường âm nhạc, Carnaval Hạ Long, Robocon châu Á - Thái Bình Dương, Đại nhạc hội Việt - Nhật… và một số cầu truyền hình. Với gameshow, anh nỗ lực để phù hợp với chương trình hay còn một Lê Anh khác?

- Bạn bè nói tôi nghịch ngầm. Tôi tham gia làm MC truyền hình và còn là thầy giáo nên hình ảnh bấy lâu có vẻ nghiêm túc. Với xu hướng truyền hình thực tế, khán giả muốn hình ảnh của MC phải “đời” hơn, gần gũi hơn. Sau nhiều năm làm MC, tôi không thể cứ giữ mãi khoảng cách với khán giả, cứ chỉn chu, trau chuốt và tạo bức tường vô hình mỗi khi lên sân khấu.

Khi dẫn chương trình Robocon

- Là gameshow nên khán giả phải được chơi một cách thoải mái. Và, khi người dẫn thoải mái thì người chơi mới cảm thấy thoải mái. Lúc đó, tôi là show-host (chủ trương trình) chứ không phải là MC đơn thuần nữa.

* Cát-sê thường được coi là thước đo độ “hot” của MC. Với anh thì sao? Anh dẫn nhiều chương trình của Đài và khá đắt sô ở bên ngoài, vậy mức chênh lệch cát-sê giữa trong và ngoài Đài chắc là… đáng kể?

- Tôi đã định hình là “MC xã hội” và coi công việc MC như nghề tự do nên thị trường định giá là tất yếu. Có những người chỉ dẫn các chương trình truyền hình mà không dẫn chương trình ngoài thì thù lao Đài trả theo mức của Đài, không theo giá thị trường. MC với họ là cơ hội làm nghề. Tôi cộng tác với Đài thì cát-sê để sang một bên chứ không so sánh với khi làm ngoài. Ngoài thị trường, hợp đồng làm MC là giao dịch dân sự, có cung - cầu và chuyện cát-sê phản ánh địa vị tạm thời trong giới làm nghề.

* Một MC phía Nam thổ lộ, căn cứ để anh ấy ra giá cát-sê là tên tuổi của nhà tài trợ, quy mô chương trình và cả sự cần thiết của đối tác đối với anh ấy. Với anh thì sao?

- Đề cập những vấn đề này là đi sâu vào thực tế của nghề MC. MC ngoài thị trường sự kiện có nhiều, nhưng tôi không phải là nhà cung ứng MC chuyên nghiệp để định mức giá và quảng bá tên tuổi của mình nên trong giao dịch dễ bị vấp váp. Để khách quan và văn minh thì nên có người quản lý. Ngoài Bắc, tôi có nhiều đối tác là các công ty tổ chức sự kiện. Khách hàng đặt sô qua các công ty này.

- Nếu khách gọi điện trực tiếp, tôi từ chối vì cả hai bên đều thiệt thòi. Tôi không phải là người bán sản phẩm mà giống như là nghệ sĩ làm nghề. Khi bán thì dĩ nhiên là phải mặc cả và chúng tôi đã có quá nhiều bài học về việc này. “A lô, chào Lê Anh. Tôi ở Công ty A, muốn nhờ anh làm MC cho hội nghị vào ngày... Anh cho biết cát-sê? Anh gửi ngay cho chúng tôi hình ảnh để giới thiệu với khách hàng...”. Đấy, khách hàng gọi cho tôi nhưng tôi sẽ chỉ cho họ liên lạc với một công ty tổ chức sự kiện.

Lê Anh (giữa), MC Mỹ Lan và khán giả tại Carnaval Hạ Long 2008

- Có một công ty đứng ra thỏa thuận với khách hàng sẽ giúp tôi đỡ mất thời gian và vướng vào những tranh chấp sau này. Kiểu như khách hàng bảo là phải đến 6 giờ, sao 7 giờ tôi mới đến, khách hàng muốn tôi dự cả 4 buổi họp của công ty để chuẩn bị cho sự kiện, sẽ có người của công ty sự kiện tham dự và lên nội dung cho tôi... Nói chung, khách hàng chuyên nghiệp sẽ thích đề nghị của tôi, mặc dù nghe có vẻ ngược đời, họ sẽ làm việc qua trung gian thay vì trực tiếp với tôi.

* Trong cơn bão giá, cát-sê của anh tăng hay giảm so với trước đây một năm và năm sau có tăng hơn năm trước? Đã có lúc nào giá cát-sê của anh bị sụt giảm?

- Có thể đo mức độ tăng, giảm cát-sê ở thị trường giải trí sôi động như TP.HCM. Còn ở Hà Nội, tình hình có vẻ bình ổn hơn. Trong quá trình dài thì cát-sê có tăng lũy tiến, nếu tụt xuống thì tôi xác định là sẽ không “sốc”. Nhưng việc này chỉ có thể xảy ra khi có sự việc làm cho hình ảnh của tôi không tốt khiến vị trí của tôi khác đi.

- Nếu có chuyện như thế thì tôi thà từ chối cơ hội làm MC hơn là để thị trường đánh giá mình khác đi... Mài sức làm MC để kiếm tiền mệt mỏi hơn nhiều công việc khác mà tôi có thể làm: Tư vấn thương hiệu, nhân sự, copywriter, sản xuất chương trình, kinh doanh du lịch... Đó là những chuyên môn tôi quan tâm lâu dài và được đào tạo bài bản. Có thể cát-sê chục triệu đồng/sô được nhiều người coi là cao nhưng vẫn không bằng việc tư vấn cho các dự án.

* Ca sĩ có thể hát nhép hoặc lui về làm công tác giảng dạy thanh nhạc hay làm đĩa. Còn MC cao tuổi đâu có nhiều “đất” để “dụng võ”.

- Bạn lo lắng cho người làm nghề MC như vậy rất đáng quý, nhưng tuổi thọ nghề này dài lắm. MC không phải là người trình diễn năng khiếu kiệt xuất mà sợ bị mai một hay nhàm chán. Độ hấp dẫn của nghề này còn liên quan đến tích lũy kinh nghiệm. Ở mỗi giai đoạn, tích lũy khác thì thể hiện khác, “gừng càng già càng cay” mà. Khán giả cũng muốn nghe những lời nói chứa đựng chiêm nghiệm, cả xử lý của người có kinh nghiệm cũng khác.

* Cảm ơn anh về cuộc trò chuyện này.

TRẦN LINH