Báo chí nóng nhờ có sự kiện nóng

Phát biểu tại Đại hội lần thứ IX Hội Nhà báo Việt Nam khai mạc chính thức ngày 12/8 ở Hà Nội, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Phú Trọng đánh giá hoạt động báo chí trong những năm đổi mới và năm năm qua nói riêng đã đóng góp to lớn và quan trọng vào thành tựu phát triển chung của đất nước.

Ra mắt ban chấp hành Hội Nhà báo VN nhiệm kỳ khóa IX chiều 12/8 - Ảnh: Nguyễn Đình Toán

Theo ông, báo chí không chỉ tích cực tuyên truyền, hướng dẫn, cổ vũ nhân dân thực hiện các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách và pháp luật nhà nước mà còn phản ánh trung thực, sinh động ý chí, tâm tư, nguyện vọng của nhân dân.

Phản ánh được những vấn đề nóng

Ông Đinh Thế Huynh tái đắc cử chủ tịch Hội Nhà báo VN Ông Đinh Thế Huynh - Ảnh: V.Dũng Sáng 12/8, đại hội đã công bố chính thức danh sách 51 thành viên ban chấp hành Hội Nhà báo VN khóa mới (nhiệm kỳ 2010-2015). Ông Đinh Thế Huynh, ủy viên Trung ương Đảng, tổng biên tập báo Nhân Dân, tái đắc cử chủ tịch Hội Nhà báo VN. Bốn phó chủ tịch gồm: ông Tạ Ngọc Tấn (ủy viên trung ương Đảng, tổng biên tập tạp chí Cộng Sản), ông Hà Minh Huệ (phó tổng giám đốc Thông tấn xã VN), ông Phạm Quốc Toàn (phó chủ tịch Hội Nhà báo VN khóa trước được bầu lại) và ông Mã Diệu Cương (chủ tịch Hội Nhà báo TP.HCM, phó tổng giám đốc Đài truyền hình TP.HCM).

Chủ tịch Quốc hội cho rằng báo chí đã phản ánh được những vấn đề bức xúc, nóng bỏng của cuộc sống, góp phần tổng kết thực tiễn, hoạch định chính sách, tham gia quá trình giám sát và phản biện xã hội, quản lý đất nước. Báo chí ngoài việc phát hiện, biểu dương những nhân tố mới, điển hình tiên tiến, giáo dục lòng yêu nước, niềm tự hào, ý chí tự cường dân tộc, nâng cao dân trí... còn tích cực tham gia đấu tranh chống tiêu cực, tham nhũng, bảo vệ kỷ cương pháp luật.

Trước đó trong tham luận trình bày trước đại hội, ông Đào Nguyên Cát (83 tuổi, đại biểu cao tuổi nhất đại hội), hiện là tổng biên tập Thời Báo Kinh Tế VN, cho rằng một tin hay, một trang ảnh hay về vấn đề tích cực hay tiêu cực đều gây ấn tượng mạnh trong bạn đọc. Ông Cát dẫn chứng hình ảnh lạc quan, hồn nhiên của cậu bé không có hai tay trên hai trang phóng sự ảnh của báo Tuổi Trẻ (ra ngày chủ nhật 8/8/2010) là một đề tài có tính giáo dục cao, đặc biệt đối với thanh thiếu niên.

Nhưng đưa tin tiêu cực đúng lúc cũng có tác dụng rất lớn, theo ông Cát, đó là trường hợp Ủy ban Kiểm tra T.Ư công bố hai vụ Vinashin và ông Nguyễn Trường Tô (nguyên chủ tịch UBND tỉnh Hà Giang). Theo nhiều đại biểu, báo chí nóng lên nhờ có sự kiện nóng.

Tuy nhiên, theo Chủ tịch Quốc hội, báo chí cũng còn những thiếu sót, khuyết điểm cần kiên quyết sửa chữa, khắc phục. Đó là tình trạng một số cơ quan báo chí xa rời tôn chỉ mục đích, sa vào giật gân, câu khách tầm thường, để lọt những thông tin sai sự thật, lộ bí mật quốc gia, làm tổn hại đến lợi ích chung của nhân dân, của đất nước. Báo chí vẫn còn đưa thông tin tiêu cực một chiều, thiếu sự phân tích bình luận khách quan làm cho xã hội phân tâm.

Hội Nhà báo VN trong nhiệm kỳ qua đã cố gắng làm được nhiều việc nhưng hoạt động ở nhiều tổ chức hội còn mang tính hình thức, thiếu chiều sâu. Việc giáo dục, bồi dưỡng nâng cao nhận thức chính trị, hướng dẫn kiểm tra thực hiện những quy định về đạo đức nghề nghiệp chưa đạt hiệu quả như mong muốn.

Đối mặt với thách thức mới

 Nhận định về những thách thức đối với báo chí hiện nay, ông Đinh Thế Huynh - chủ tịch Hội Nhà báo VN - nói: “Báo in mất dần bạn đọc, suy giảm số lượng phát hành. Báo điện tử có lợi thế đưa tin nhanh, sức lan truyền rộng nhưng đồng thời cũng xảy ra tình trạng sao chép lẫn nhau khiến thông tin trở nên nhàm chán”.

Theo ông Huynh, báo in bị tác động mạnh do giá giấy tăng, khó thu hút quảng cáo, lại bị đánh thuế thu nhập doanh nghiệp như đối với các doanh nghiệp thuần túy khác (vấn đề này đang được xem xét sửa đổi - PV). Thực trạng trên đòi hỏi các cơ quan báo chí phải nâng cao chất lượng nội dung và hình thức để vừa giữ vững tôn chỉ mục đích vừa hấp dẫn lôi cuốn bạn đọc.

Như vậy, mô hình các cơ quan báo chí cần được tổ chức lại cho hợp lý để phát huy mọi năng lực, sở trường của người làm báo, nhất là những nhà báo trẻ. Cần vận dụng ngay thế mạnh của các loại hình truyền thông mới xuất hiện như các mạng xã hội, blog, truyền hình Internet... vào tác nghiệp của các nhà báo.

Ông Huynh cũng cho biết Hội Nhà báo VN đang xây dựng Trung tâm bồi dưỡng nghiệp vụ báo chí trên diện tích 4.500m² với vốn đầu tư hơn 100 tỉ đồng (dự kiến hoàn thành năm 2011).