Bộ Tài chính đề xuất mở rộng cơ chế bảo lãnh tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa

Nội dung này được đưa ra trong dự thảo Luật Hỗ trợ DNNVV (sửa đổi) đang được Bộ Tài chính lấy ý kiến nhằm hoàn thiện khung pháp lý cho Quỹ bảo lãnh tín dụng DNNVV và Quỹ Phát triển DNNVV, qua đó tháo gỡ khó khăn về vốn cho khu vực doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ và startup đổi mới sáng tạo.

Theo dự thảo, cơ chế bảo lãnh tín dụng sẽ được thiết kế theo hướng linh hoạt hơn, thay vì phụ thuộc chủ yếu vào tài sản thế chấp như hiện nay. Các quỹ bảo lãnh có thể xem xét cấp bảo lãnh dựa trên phương án sản xuất kinh doanh khả thi, dữ liệu dòng tiền, chuỗi giá trị, xếp hạng tín nhiệm doanh nghiệp hoặc các tiêu chí đánh giá tác động hoạt động sản xuất kinh doanh.

Đáng chú ý, dự thảo mở rộng phạm vi tài sản bảo đảm được chấp nhận, bao gồm động sản, tài sản vô hình và tài sản hình thành trong tương lai. Đây được xem là bước thay đổi quan trọng đối với các doanh nghiệp công nghệ, doanh nghiệp đổi mới sáng tạo và doanh nghiệp dịch vụ - nhóm thường gặp khó khăn trong việc tiếp cận tín dụng do thiếu tài sản bất động sản để thế chấp.

Bộ Tài chính cũng đề xuất khuyến khích các tổ chức bảo lãnh tín dụng đánh giá khả năng vay vốn của doanh nghiệp dựa trên hiệu quả hoạt động và dòng tiền thực tế thay vì chỉ phụ thuộc vào giá trị tài sản bảo đảm. Đồng thời, dự thảo quy định rõ quỹ bảo lãnh tín dụng phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ đã cam kết và không được từ chối bảo lãnh đối với doanh nghiệp đáp ứng đủ điều kiện.

Theo đề xuất, Quỹ bảo lãnh tín dụng cho DNNVV tiếp tục là quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách do UBND cấp tỉnh thành lập và hoạt động không vì mục tiêu lợi nhuận. Nguồn vốn hoạt động của quỹ sẽ được mở rộng từ nhiều kênh khác nhau như ngân sách địa phương, đóng góp của tổ chức tín dụng, doanh nghiệp, nguồn viện trợ và các nguồn vốn hợp pháp khác.

Một điểm mới đáng chú ý khác là cơ chế “chấp nhận rủi ro có kiểm soát”. Theo đó, quỹ bảo lãnh tín dụng sẽ hoạt động theo nguyên tắc quản lý danh mục tổng thể và chấp nhận một tỷ lệ rủi ro nhất định nhằm thúc đẩy khả năng tiếp cận vốn cho doanh nghiệp nhỏ và vừa. Tỷ lệ rủi ro cụ thể sẽ do Chính phủ quy định, bao gồm cả các trường hợp phát sinh từ yếu tố khách quan hoặc bất khả kháng.

Dự thảo cũng bổ sung cơ chế tái bảo lãnh ở cấp trung ương nhằm tăng cường chia sẻ rủi ro giữa các tổ chức hỗ trợ tín dụng. Theo đó, Quỹ Phát triển DNNVV sẽ thực hiện tái bảo lãnh tối đa 70% phần nghĩa vụ bảo lãnh của các quỹ bảo lãnh tín dụng địa phương.

Ngoài hoạt động cho vay, Quỹ Phát triển DNNVV còn được đề xuất mở rộng chức năng sang tài chính hỗn hợp, hỗ trợ vốn ban đầu cho startup và đầu tư vào các quỹ đầu tư địa phương hoặc quỹ đầu tư mạo hiểm tư nhân.

Theo Bộ Tài chính, việc hoàn thiện cơ chế hoạt động của các quỹ hỗ trợ hiện có sẽ góp phần nâng cao hiệu quả chính sách hỗ trợ doanh nghiệp, đồng thời tạo thêm kênh dẫn vốn cho khu vực DNNVV mà không cần thành lập thêm quỹ mới.