Bộ Tài chính đề xuất điều chỉnh quy định về Hệ thống quá cảnh hải quan ASEAN
Bộ Tài chính đang xây dựng dự thảo nghị định sửa đổi, bổ sung một số nội dung của Nghị định số 46/2020/NĐ-CP về thủ tục hải quan, kiểm tra và giám sát hàng hóa quá cảnh thông qua Hệ thống quá cảnh hải quan ASEAN (ACTS). Đáng chú ý, nhiều nội dung liên quan đến đăng ký tài khoản sử dụng hệ thống và thủ tục công nhận doanh nghiệp quá cảnh ưu tiên được đề xuất điều chỉnh theo hướng đơn giản hóa và tăng cường ứng dụng công nghệ số.
Một trong những nội dung trọng tâm của dự thảo là sửa đổi quy định liên quan đến việc đăng ký, sửa đổi, bổ sung và hủy hiệu lực tài khoản người sử dụng Hệ thống ACTS.
Theo Bộ Tài chính, ACTS là hệ thống công nghệ thông tin tích hợp được các quốc gia thành viên ASEAN xây dựng nhằm kết nối, trao đổi dữ liệu phục vụ hoạt động quá cảnh điện tử, kiểm soát vận chuyển hàng hóa qua lãnh thổ các nước thành viên, đồng thời hỗ trợ công tác quản lý thuế, bảo lãnh và xử lý nghĩa vụ tài chính liên quan.
Hiện nay, việc thực hiện các thủ tục liên quan đến tài khoản hệ thống chủ yếu được thực hiện thông qua hình thức gửi hồ sơ qua thư điện tử. Tuy nhiên, cơ quan soạn thảo cho rằng phương thức này chưa đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số và cải cách thủ tục hành chính trong giai đoạn hiện nay.
Do đó, dự thảo đề xuất chuyển đổi sang hình thức nộp hồ sơ trực tuyến thông qua Hệ thống Dịch vụ công trực tuyến Hải quan HQ36a. Việc nộp hồ sơ trực tiếp hoặc thông qua dịch vụ bưu chính chỉ áp dụng trong trường hợp hệ thống điện tử xảy ra sự cố hoặc chưa đáp ứng yêu cầu xử lý.

Bên cạnh việc thay đổi phương thức thực hiện, dự thảo cũng đề xuất hoàn thiện quy định về thành phần hồ sơ ngay tại nghị định nhằm bảo đảm tính thống nhất trong triển khai.
Đáng chú ý, Bộ Tài chính đề xuất cắt giảm yêu cầu nộp Giấy chứng nhận đầu tư hoặc Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp trong trường hợp dữ liệu đăng ký doanh nghiệp đã được liên thông và cơ quan hải quan có thể chủ động tra cứu, xác thực thông tin.
Ngoài nội dung liên quan đến tài khoản sử dụng hệ thống, dự thảo cũng đề xuất sửa đổi thủ tục công nhận doanh nghiệp quá cảnh được hưởng cơ chế ưu tiên.
Theo quy định hiện hành, doanh nghiệp thực hiện thủ tục bằng hình thức nộp trực tiếp hoặc gửi qua đường bưu chính kèm theo nhiều loại giấy tờ như giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, báo cáo tài chính và báo cáo kiểm toán.
Tuy nhiên, Bộ Tài chính cho rằng cách thức này không còn phù hợp với xu hướng cải cách hiện nay. Vì vậy, cơ quan này đề xuất chuyển sang nộp hồ sơ trực tuyến thông qua Hệ thống HQ36a, đồng thời cắt giảm một số giấy tờ đã có trong cơ sở dữ liệu hoặc từng được doanh nghiệp cung cấp trước đó.
Theo cơ quan soạn thảo, các thay đổi được đề xuất nhằm đơn giản hóa thủ tục hành chính, giảm thời gian và chi phí cho doanh nghiệp, đồng thời thúc đẩy quá trình số hóa trong hoạt động quản lý hải quan và nâng cao hiệu quả thực thi chính sách trong khu vực ASEAN.