Thời gian qua, bệnh viêm màng não do não mô cầu xuất hiện ở một số tỉnh miền Nam đã gây tâm lý hoang mang trong cộng đồng. Đây là một loại bệnh truyền nhiễm ở người, có thể gây thành dịch, nhất là ở trẻ em và thanh niên. Bệnh có tỷ lệ tử vong khá cao nếu không được phát hiện sớm và điều trị đúng.

Tiêm vắc-xin phòng ngừa - Ảnh: minh họa

Trong 12 nhóm huyết thanh N.meningitidis đã được xác định, có 6 nhóm (A, B, C, W135, X và Y) có thể gây ra dịch bệnh. Sự phân bố vị trí địa lý và bùng phát dịch khác nhau tùy theo nhóm huyết thanh.

Viêm màng não do não mô cầu là sự nhiễm trùng của lớp màng bao quanh não và tủy sống. Nó có thể gây tổn thương não nghiêm trọng và tỷ lệ tử vong là 50% nếu không được điều trị. Ngay cả trong trường hợp đã được điều trị, tỷ lệ tử vong là khoảng 15%.

Các triệu chứng phổ biến nhất của bệnh viêm màng não do não mô cầu là: cứng cổ, sốt cao, nhạy cảm với ánh sáng, lơ mơ, nhức đầu và nôn ói. Nhiễm trùng huyết do não mô cầu (Meningococcemia) ít phổ biến hơn và có các triệu chứng: sốt, ớn lạnh, mệt mỏi, đau cơ, đau chân tay, lừ đừ, mệt lả và phát ban.

Bệnh thường diễn tiến rất nhanh. Thể cấp tính và nặng nhất của nhiễm trùng não mô cầu (hay còn gọi là thể tối cấp) thường xuất hiện nốt ban trên thân người và chi dưới, biến chứng chảy máu, suy đa cơ quan và sốc. Bệnh nhân có thể tử vong chỉ trong vòng vài giờ phát bệnh.

Đối tượng có nguy cơ mắc bệnh gồm: những người sống cùng nhà với người bệnh, đặc biệt là trẻ nhỏ dưới 2 tuổi; thanh thiếu niên từ 16 - 21 tuổi; học sinh - sinh viên sống trong ký túc xá và binh lính trong các doanh trại quân đội; bệnh nhân có tình trạng sức khỏe cần phải được chăm sóc đặc biệt như cắt bỏ lách, hoặc một số khiếm khuyết của hệ thống miễn dịch.

Có đến 10 - 20% thanh thiếu niên mang vi khuẩn gây bệnh trong miệng và mũi, tỷ lệ này sẽ thay đổi tùy theo độ tuổi và mật độ dân cư. Phần lớn những người mang vi khuẩn này không có biểu hiện bệnh.

Vi khuẩn lây lan từ người này sang người khác qua dịch tiết đường hô hấp (ho, hắt hơi hoặc hôn) và có tiếp xúc gần gũi. Tuy nhiên, nó không lây nhiễm dễ dàng như siêu vi cúm hoặc cảm. Phải sau 24 giờ được điều trị bằng kháng sinh phù hợp bệnh nhân mới không còn khả năng lây bệnh.

Có thể phòng ngừa viêm màng não do não mô cầu bằng tiêm chủng. Những người đã tiếp xúc gần gũi với người mắc bệnh cần được điều trị ngay bằng kháng sinh phòng ngừa. Viêm màng não do não mô cầu là căn bệnh nguy hiểm và có khả năng bùng phát thành dịch.

Cần đến gặp bác sĩ ngay để được điều trị bằng kháng sinh, càng trì hoãn, bệnh càng khó chữa và có thể dẫn đến những biến chứng khó lường.

Để bảo vệ bản thân và người khác trước dịch bệnh, cần chú ý giữ vệ sinh cá nhân; rửa tay thường xuyên bằng xà phòng và nước sát khuẩn; tránh chạm tay vào miệng, mũi và mắt; tránh ăn uống chung và sử dụng chung đồ dùng cũng như tiếp xúc gần gũi với người bệnh; nếu có triệu chứng nhiễm bệnh hãy đến ngay các cơ quan y tế.

Đã có các vắc-xin ngừa được một số chủng viêm màng não do não mô cầu, những đối tượng có nguy cơ cao nhiễm bệnh (học sinh, sinh viên nội trú...) nên cân nhắc tiêm ngừa vắc-xin viêm màng não do mô cầu A và C.