2060 hoặc muộn hơn, Việt Nam mới có một đại học lọt vào top 200!?
Vấn đề mục tiêu top 200. Tôi tôn trọng quyết định của Chính phủ Việt Nam đặt ra tiêu chuẩn thành tích cao hơn cho các đại học. Mục tiêu đứng trong 200 đại học hàng đầu không phải là một tham vọng nhỏ.
Điều đó không thể đạt được nếu chỉ có sự nỗ lực của riêng đội ngũ cán bộ nhân viên trong các trường đại học. Tôi lo lắng rằng nếu Việt Nam không đạt mục tiêu có đại học nằm trong top 200 sau 12 năm nữa thì có thể thấy hình như các đại học của Việt Nam thất bại.
Mặc dù đây là chuyến thăm Việt Nam đầu tiên, tôi cảm thấy như đang về nhà. Tôi có hoạt động trước công chúng lần đầu tiên ở thành phố Melbourne, khi tôi là một sinh viên 18 tuổi, là tham gia chống Mỹ và sự hiện diện quân sự của Australia ở Đông Dương. Vào năm 1975 khi Việt Nam giành được tự do và thống nhất đất nước, chúng tôi xúc động sâu sắc trước sự cương quyết, đoàn kết, dũng cảm của các bạn. Chúng tôi kính trọng các bạn. Chúng tôi đồng cảm với cuộc chiến đấu của các bạn. Nhưng chúng tôi chưa chú ý đầy đủ đến những nỗi đau khổ và mất mát mà các bạn phải gánh chịu trong cuộc chiến đấu giành độc lập và tự do. Sự tàn phá của cuộc chiến tranh lâu dài đã làm chậm sự phát triển của giáo dục và nghiên cứu ở Việt Nam. GS. TS. SIMON MARGINSON |
Một mục tiêu hiện thực hơn, tuy vẫn còn khó, là đạt kết quả xếp hạng trong top 500 của Jiao Tong vào năm 2025 hoặc 2030. Có một số nhỏ quốc gia nổi lên trong top 500 của Jiao Tong, bao gồm Mexico, Brazil và Ấn Độ.
Ở giai đoạn này chỉ có Ấn Độ có GDP tính theo đầu người ở mức của Việt Nam. Ấn Độ đã tập trung nguồn lực cho một số nhỏ các đại học - khoanh vùng chất lượng cao. Ở một cực khác về số dân và sự giàu có, Singapore cũng đang theo đuổi cùng một chiến lược. Có lẽ đó là cái mà Việt Nam có thể làm để đảm bảo bước vào cuộc chơi kinh tế tri thức sớm hơn.
Việc xây dựng một trường đại học nghiên cứu khoanh vùng hoặc một nhóm nhỏ các đại học, đòi hỏi khuyến khích đưa trở lại Việt Nam gần như tất cả những người học lấy bằng tiến sĩ ở Mỹ và châu Âu.
Cuối cùng, sẽ có ý nghĩa nếu trả lương cho một số giảng viên và cũng đối xử với các giảng viên nước ngoài như Singapore đã làm (tuy nhiên ở đây thậm chí Singapore cũng gặp khó khăn trong việc giữ người nước ngoài đủ lâu để có một tác động lâu dài đến năng lực nghiên cứu).
Việc tạo ra các trường đại học khoanh vùng chất lượng cao có thể cũng đòi hỏi một cuộc cải cách từ gốc đến ngọn tổ chức của trường đại học và văn hóa của giảng viên, trong khi vẫn duy trì bản sắc dân tộc rõ ràng.
Một thời gian biểu hiện thực hơn cho mục tiêu trường đại học top 200 có lẽ sẽ là 2060 hoặc muộn hơn. Để trở thành một quốc gia có trường đại học hàng đầu trên thế giới, nhiều thứ khác phải hy sinh để đạt được mục đích.
Với những sự hy sinh và sự lựa chọn chính sách sáng suốt, một quốc gia đầu tư tốt cho giáo dục và nghiên cứu có thể tiến tới mức cấp kinh phí theo vị trí tăng trưởng của quốc gia đó.
Trung Quốc đã làm như vậy trong lĩnh vực nghiên cứu khoa học. Từ năm 2000 đầu tư vào nghiên cứu và phát triển đã tăng 50%, nhanh hơn sự tăng trưởng về kinh tế nói chung.
Mặt khác, câu hỏi về mối quan hệ giữa các đại học tập trung nghiên cứu ở Việt Nam và các đại học và cao đẳng khác. Để đạt được đầy đủ các mục tiêu chính sách quốc gia trong giáo dục đại học, đào tạo và nghiên cứu, cần duy trì định nghĩa sứ mạng, trong khi động viên tất cả các trường đại học thực hiện sứ mạng của họ một cách rõ ràng, và tốt nhất với khả năng của họ.
Các tiêu chí được sử dụng để đánh giá các trường đại học nghiên cứu toàn cầu là tính tổng hợp của các lĩnh vực nghiên cứu..
Việc xếp hạng trong quốc gia cần được củng cố bằng một hệ thống phân loại, chia các trường thành những nhóm khác nhau theo sứ mạng và tổ chức xếp hạng trong phạm vi các nhóm.
Một hệ thống xếp hạng quốc gia duy nhất đối với tất cả các trường sẽ đẩy các trường ở các mức thấp hơn, kể cả các trường không có sứ mạng nghiên cứu mà chỉ đào tạo chuyên gia, vào các chiến lược bắt chước ở trình độ thấp, điều sẽ làm yếu các sứ mạng của họ.
GS. TS. SIMON MARGINSON Trung tâm Nghiên cứu giáo dục đại học (Đại học Melbourne, Australia)