Việc điều chỉnh tỷ giá bình quân liên ngân hàng (NH) giữa tiền đồng và USD vừa qua đã giúp giá USD ở thị trường chợ đen và NH gắn liền nhau hơn. Liệu tình trạng này có thể được duy trì trong bao lâu? Sau đây là ý kiến của PGS.TS Trần Hoàng Ngân

* Ông đánh giá thế nào về chính sách tăng tỷ giá và ban hành trần lãi suất huy động bằng ngoại tệ vừa được Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đưa ra?

- Trước mắt, việc tăng tỷ giá vừa rồi là phù hợp với tín hiệu thị trường, và quy định trần lãi suất tiền gửi ngoại tệ sẽ khiến các doanh nghiệp không có cơ hội để đầu cơ ngoại tệ nữa, cho nên giúp tỷ giá trong NH và ngoài thị trường chợ đen gần nhau hơn. Tuy nhiên, nếu không giải quyết bài toán về vàng, cũng như nhập lậu vàng, thì thời gian tiếp theo tỷ giá USD chính thức và không chính thức sẽ có khoảng cách trở lại.

* NHNN đã có một loạt chính sách nhằm bình ổn giá vàng, giúp giá vàng. Theo quan điểm của ông, các biện pháp này có phù hợp?

- Về cơ chế tỷ giá, hiện chúng ta đã điều hành theo tín hiệu thị trường nhưng không thể cứ chạy theo thị trường mãi vì nó sẽ làm mất niềm tin vào sự ổn định của đồng tiền trong nước.

Để bình ổn thị trường vàng cũng như ngoại hối, Chính phủ phải kết hợp giảm bội chi ngân sách, giảm nhập siêu, đẩy mạnh kết hối ngoại tệ của các tập đoàn, tổng công ty (vừa rồi ta đã làm và cần tiếp tục thực hiện), và tiến tới một bước nữa là kết hối nguồn ngoại tệ từ kiều hối của người dân, tức buộc người dân phải bán lại kiều hối ngoại tệ cho NH hoặc gửi tại NH. Khi có nguồn ngoại tệ, sẽ có thể mở rộng việc cấp quota nhập vàng cho các công ty khác chứ không chỉ cho riêng SJC như hiện nay, để thực hiện sự cạnh tranh lành mạnh.

Điều này sẽ giúp giá vàng của Việt Nam và thế giới liên thông với nhau, như vậy sẽ giúp giá USD tiền mặt không tăng. Và khi giá USD ở thị trường chợ đen được kiềm chế thì giá USD trong và ngoài NH sẽ xích lại gần nhau hơn. Mà nếu như vậy thì người dân sẽ cảm thấy không bị thiệt thòi bởi việc kết hối từ nguồn kiều hối.

* Như vậy, ngoài việc kết hối nguồn kiều hối, còn giải pháp nào khác có thể thực thi không, thưa ông?

- Theo tôi, đây là việc làm cần thiết. Nếu không, cứ mải mê giải quyết bài toán: cứ giá vàng thế giới giảm thì các công ty trong nước giữ giá để nâng giá USD lên nhằm kiếm lời. Nói như thế vì chênh lệch giá vàng cao sẽ tạo điều kiện cho nhập lậu vàng (phải gom USD trên thị trường chợ đen để nhập vàng). Kiều hối trở lại ngân hàng nhằm hỗ trợ cho các công ty nhập vàng cũng như có tác dụng giúp thị trường trong nước và thế giới liên thông.

Làm được như vậy thì sẽ không còn tồn tại vấn đề nhập lậu, đồng thời giúp giá USD tiền mặt không tăng vô tội vạ như thời gian vừa qua. NHNN cũng có thể phát hành trái phiếu vàng để huy động vàng và bán lại cho các doanh nghiệp kinh doanh vàng. Hiện nay trong kho của các NH thương mại, vàng còn rất nhiều (người dân gửi vào chỉ để cho vay không thể bán được), và các NH lại phải tốn rất nhiều chi phí để bảo vệ số vàng này.

* Nếu sử dụng biện pháp kết hối nguồn kiều hối, Việt kiều sẽ không gửi theo đường này nữa. Như vậy, e ngại dòng tiền này sẽ chảy ra khỏi kênh NH càng có cơ sở vững chắc?

- Trước nay, bà con quen gửi tiền về cho người thân ở Việt Nam dù có gặp khó khăn như thế nào đi nữa. Và một điều càng chắc chắn là họ sẽ không gửi lậu vì con đường này khá rủi ro. Như vậy, nếu Nhà nước thực hiện biện pháp kết hối, giúp giá USD trong và ngoài NH gần bằng với nhau, thì các khoản kiều hối nhỏ bán cho NH sẽ không thấp hơn bao nhiêu so với bán ở ngoài. Sau một thời gian khi giá chính thức và chợ đen gần bằng nhau thì người dân sẽ chuyển từ kết hối hành chính sang kết hối tự nguyện.

* Xin cám ơn ông!