Đầu năm, các nhà đầu tư không nói chuyện mua bán CP lẻ mà bàn chuyện buôn khối lượng CP lớn - Nghe có vẻ nghịch lý trong thời buổi kinh tế khó khăn nhưng đó là sự thật, bởi mua cổ phần công ty lúc này được giá rẻ nhất và có lợi nhất cho tương lai.

Cơ hội thôn tính

Trên thị trường, chỉ số VN Index đang ở ngưỡng 300 điểm, HaSTC Index ở mức 100 điểm, nhiều CP có giá ngang ngửa mệnh giá. Đây là thời điểm tốt nhất để các “đại gia” thôn tính doanh nghiệp, nhất là các “đại gia” chưa niêm yết trên sàn. Họ đang nhắm đến các doanh nghiệp làm ăn tốt, có vốn sở hữu nhà nước trên 51% để mua lại.

Giám đốc một công ty quản lý quỹ cho biết, những “đại gia” này đang thỏa thuận với HĐQT của doanh nghiệp mà họ đang tìm cách thôn tính để mua lại cổ phần với giá cao hơn thị giá một ít và mua khối lượng lớn để được ghế thành viên HĐQT. Thời điểm để mua vào là sau mùa Đại hội đồng cổ đông sẽ diễn ra vào tháng 3, tháng 4.

Ở đó, các thành viên HĐQT của công ty sẽ đưa tờ trình ra đại hội, yêu cầu phải tăng vốn để có thể tiếp tục kinh doanh. Sau khi được đại hội nhất trí thông qua, một tỷ lệ lớn CP sẽ được bán cho các “đại gia”.

Công ty nào nằm trong “sách đỏ”?

Nếu như các động vật nằm trong sách đỏ được xem là quý hiếm cần được bảo vệ thì công ty nằm trong “sách đỏ” cũng được liệt vào hàng quý hiếm cần phải được thôn tính. Đó là các ngân hàng nhỏ và công ty thuộc ngành bất động sản, có vốn điều lệ trên 500 tỷ đồng.

Trong năm qua, Hãng Société Générale (Pháp) mua 15% cổ phần Ngân hàng Đông Nam Á (Seabank), Ngân hàng HSBC tăng số cổ phần nắm giữ tại Ngân hàng Techcombank từ 14,4% lên 20%, Ngân hàng Đại Dương (Ocean Bank) bán 20% cổ phần cho Tập đoàn Dầu khí VN, Công ty Viettel mua 15% cổ phần Ngân hàng Quân Đội.

Thế còn công ty bất động sản, vì sao phải mua các công ty này trong khi tình hình kinh doanh bất động sản chưa tan băng? Một chuyên gia chạy đất dự án cho biết, trong gói kích cầu của Chính phủ, Bộ Kế hoạch và Đầu tư và các bộ, ngành liên quan đang khẩn trương nghiên cứu thủ tục cho vay nhanh, đơn giản, hiệu quả đối với các dự án, công trình kinh tế - xã hội đang triển khai và có khả năng hoàn thành trong năm 2009 và 2010 cũng như một số công trình dự án cấp bách, quan trọng khác.

Mua, bán doanh nghiệp sẽ không thông qua các công ty chứng khoán

Trong đó, đáng chú ý nhất là dự án xây dựng cơ sở hạ tầng, các dự án kết cấu hạ tầng giao thông quy mô lớn, các dự án đường bộ cao tốc, một số sân bay, cảng biển; các dự án đầu tư ở khu vực nông nghiệp, nông thôn, xây dựng quỹ nhà xã hội cho người nghèo có thu nhập thấp, doanh nghiệp nhỏ và vừa...Theo tính toán, dự kiến bù lãi suất cho các dự án cơ sở hạ tầng giao thông và hạ tầng các khu kinh tế khoảng 50% (tương đương 7.170 tỷ đồng).

Những kẻ dư tiền

Không phải công ty “đại gia” nào cũng có thể thôn tính được các công ty niêm yết. Có nhiều công ty có vốn điều lệ lớn cũng không thể thực hiện được các phi vụ này mà phải là những tập đoàn kinh tế nước ngoài, ngân hàng trong nước kinh doanh năm qua có lãi, thông qua các quỹ đầu tư. Hoặc là các công ty cổ phần vừa IPO xong cách đây hơn một năm.

Họ có nguồn vốn thặng dư lớn do đã bán được cổ phần với giá cao hơn mệnh giá từ 6 lần trở lên, để rồi bây giờ mua CP với giá từ 1,5 chấm đến 2 chấm. Có người đặt vấn đề vì sao các “đại gia” này không mua gom CP từ sàn giao dịch để có thể nâng thị giá CP lên cao, góp phần đẩy thị trường chứng khoán phát triển?

Với giới đầu tư, mục đích của họ là thu lại lợi nhuận, nên giá CP càng rẻ càng dễ mua và có lời nhiều. Hơn nữa, để có thể nhanh chóng sở hữu khối lượng lớn CP thì mua với tư cách đối tác chiến lược, cổ đông lớn vẫn có lợi hơn vì công ty niêm yết đó có thể “khuyến mại” thêm ghế thành viên HĐQT và có thể sáp nhập với công ty của mình.

Nhà đầu tư nhỏ lẻ “ăn theo”

Việc mua, bán, sáp nhập là việc của các công ty lớn đã được tính toán, bàn bạc hồi đầu năm. Tuy nhiên, nhà đầu tư nhỏ lẻ cũng có thể ăn theo bằng cách đón đầu mua CP “sách đỏ”, bởi những CP này có tiềm năng phát triển (do nội bộ nắm được thông tin nên mới thôn tính), có thêm vốn do mới được huy động.

Doanh nghiệp được thôn tính sẽ kinh doanh tốt hơn và nhất là các thành viên HĐQT mới sẽ có biện pháp đẩy giá CP tăng nhanh để thu lợi. Vấn đề còn lại của nhà đầu tư là quan sát kỹ bước đi của các “đại gia” để có thể đầu tư vào CP nào.