Trong thời điểm lạm phát và nền kinh tế VN bị ảnh hưởng bởi khủng hoảng tài chính toàn cầu, Hiệp hội Doanh nghiệp TP.HCM (HHDN) đã có những hoạt động hỗ trợ doanh nghiệp (DN) như họp với UBND TP, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước, các sở - ban - ngành, các ngân hàng thương mại để trình bày các khó khăn về vốn, lãi suất vay ngân hàng của DN; tham gia đóng góp ý kiến tại các buổi họp do Sở Công Thương tổ chức để bàn về giá cả, diễn biến thị trường, lạm phát và các giải pháp kiềm chế lạm phát, xây dựng đề cương tạo và ổn định nguồn hàng thiết yếu; tham gia chương trình chuyển dịch cơ cấu sản phẩm công nghiệp; đồng thời HHDN cũng đã kết nối DN tiếp cận được nguồn vốn vay từ các ngân hàng.

Cùng với ngành da - giày, chế biến gỗ, cơ khí điện, dây và cáp điện... ngành may hiện đang gặp rất nhiều khó khăn, rất cần sự trợ giúp của Chính phủ

Theo đánh giá của Thường trực Hiệp hội, hơn hai thập niên qua, lực lượng DN tại thành phố đã góp phần quan trọng vào sự phát triển của nền kinh tế thành phố và cả nước. Tuy nhiên, bước sang năm 2008, các DN phải đối mặt với tình hình lạm phát và để kiềm chế lạm phát, Chính phủ đã đề ra 8 nhóm giải pháp, trong đó có một số nhóm ảnh hưởng trực tiếp đến DN như: siết chặt chính sách tín dụng, thay đổi các sắc thuế đột ngột, quản lý ngoại tệ và tỷ giá chặt chẽ, cứng nhắc.

Cạnh đó, các DN còn gặp phải sức ép cạnh tranh khốc liệt khi gia nhập WTO. Đặc biệt, đang bùng phát hiện tượng cắt giảm lao động, xã hội phải giải quyết nạn thất nghiệp diễn ra trên diện rộng.

Cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu đã ảnh hưởng rất lớn đến tình hình kinh tế của Việt Nam: Thương mại giảm sút do nhu cầu tiêu dùng giảm, dẫn đến xuất, nhập khẩu giảm theo; tín dụng ngân hàng giảm do lo ngại rủi ro; xuất khẩu giảm vì thị trường thế giới thu hẹp, sức mua của thế giới suy giảm; du lịch giảm do người dân thắt chặt chi tiêu, người nước ngoài thất nghiệp nhiều. Trước những khó khăn, thách thức cơ bản vừa nêu, DN đã và đang phải “gồng mình” để tồn tại: Không kiểm soát được chi phí, không đủ vốn để duy trì sản xuất, kinh doanh, thu hẹp sản xuất, hoạt động cầm chừng. Các DN xuất khẩu lại càng khốn đốn hơn khi số lượng đơn đặt hàng giảm.

Năm 2009 sắp tới, DN vẫn sẽ phải tiếp tục gánh chịu cảnh sản xuất khó khăn, thậm chí đình trệ, hàng hóa khó bán được, thu nhập của người lao động giảm, mức sống của người dân bị hạ thấp... Trong khi Chính phủ đã nêu rõ 5 giải pháp để ngăn chặn suy giảm kinh tế, trong đó có 2 giải pháp chính là kích cầu đầu tư, tiêu dùng và thúc đẩy sản xuất, kinh doanh, xuất khẩu, thì Bộ Tài chính lại có chủ trương áp dụng Luật thuế Thu nhập cá nhân (TNCN) bắt đầu từ 1/1/2009. Do vậy, DN vẫn chưa định hình rõ năm 2009 sắp tới tình hình kinh doanh sẽ ra sao.

Những kiến nghị bức thiết

Với những khó khăn vừa nêu, ông Huỳnh Văn Minh - Chủ tịch Hiệp hội vừa ký văn bản kiến nghị với Thủ tướng Chính phủ để trình Quốc hội một số nội dung: Kéo dài thời gian thực thi Luật TNCN thêm một năm nữa, tức là đến 1/1/2010. Trong thời gian đó, DN sẽ có điều kiện để chuẩn bị tốt hơn. Hơn nữa, Nhà nước vẫn chưa quản lý được tất cả các khoản chịu thuế của cá nhân, chủ yếu là kiểm soát thu nhập từ các chi phí của các DN báo cáo.

Ngoài ra, cần phải có một lộ trình cho việc đầu tư cơ sở kỹ thuật, áp dụng công nghệ tin học ở mức độ khá cao, chuẩn bị cho việc vi tính hóa thông tin: Phải có sự nối kết thông tin giữa một số cơ quan chức năng để quản lý những thông tin dễ biến động như thông tin về thu nhập, thông tin gia cảnh của từng cá nhân, cấp mã số thuế cá nhân...

Về mức giảm trừ gia cảnh 1,6 triệu đồng/người/tháng đối với người phụ thuộc là chưa phù hợp, nên có hướng điều chỉnh tăng lên trên 2,5 triệu đồng/người/tháng. Tăng mức giảm trừ đối với bản thân người nộp thuế lên trên 6 triệu đồng/người/tháng thay cho mức 4 triệu đồng/người/tháng hoặc áp dụng theo khu vực đô thị.

Cạnh đó, Hiệp hội cũng kiến nghị Chính phủ chỉ đạo Bộ Tài chính và các bộ, ngành liên quan xem xét mức giảm thuế tối đa đối với thuế thu nhập DN cho các DN nhỏ và vừa, cụ thể giảm xuống dưới 17,5% so với mức dự kiến áp dụng là 25%; kéo giãn thời điểm nộp thuế thu nhập DN năm 2008 thêm 1 năm nữa, tức là đến quý 1 hoặc quý 2 năm 2010.

Chính phủ cũng cần có chính sách để khuyến khích các DN nộp thuế đúng hạn, giảm tối đa các loại thuế xuất khẩu. Giữ nguyên hoặc giảm mức thuế VAT để kích cầu, tăng nhanh tiến độ hoàn thuế cho DN. Giảm thuế nhập khẩu xăng dầu để kích cầu và giảm chi phí sản xuất để tăng khả năng cạnh tranh cho các DN Việt Nam. Có chính sách để vực dậy thị trường địa ốc: Giảm thuế chuyển mục đích sử dụng đất từ 100% xuống còn 10 - 15%. Áp dụng mức thuế nhập khẩu tối đa cho phép để kích thích phát triển sản xuất và kinh doanh hàng nội địa. Không nên tăng giá điện vào thời điểm khó khăn này.

Ngoài ra, Hiệp hội cũng kiến nghị Chính phủ chỉ đạo các ngân hàng thương mại: Xem xét lại mối quan hệ bình đẳng giữa DN với ngân hàng, cụ thể là khi ngân hàng tăng lãi suất thì yêu cầu DN phải bổ sung phụ lục hợp đồng mới để điều chỉnh theo lãi suất mới, nhưng khi lãi suất giảm thì ngân hàng lại không thể hiện bằng một phụ lục hợp đồng điều chỉnh theo lãi suất mới; giảm lãi suất xuống còn 8 - 10%/năm; có lãi suất ưu đãi (khoảng 8%) dành cho DN làm hàng xuất khẩu; cần có chính sách giãn nợ đối với các DN gặp khó khăn, nhất là trong giai đoạn khủng hoảng tài chính như hiện nay.

Chính phủ nên dựa vào tình hình kinh tế hiện nay để có chương trình hành động cụ thể, giảm thu ngân sách để kích cầu và duy trì hoạt động sản xuất của DN. Cần có chiến lược rõ ràng cho việc sản xuất và kinh doanh nội địa, phải điều tiết vĩ mô, đặc biệt là điều tiết các chính sách về thuế, tín dụng để giải quyết số lượng lớn hàng tồn kho hiện nay của DN. Bên cạnh việc tập trung cho sản xuất và kinh doanh nội địa, cần phải có chính sách đẩy mạnh xuất khẩu, tăng giá trị các sản phẩm bán ra... Nhà nước cũng cần có chính sách ưu đãi cho các ngành công nghiệp phụ trợ (như cơ khí - điện, dây và cáp điện...) tương đương với các ngành công nghiệp quan trọng.